Studies

Short title Full citation
d’Abadal i de Vinyals 1948 Ramon d’Abadal i de Vinyals: L’abat Oliba, bisbe de Vic, i la seva època, Barcelona 1948 [21962].
de Abadal y de Vinyals 1953 Ramon de Abadal y de Vinyals: “El paso de Septimania del dominio godo al franco a través de la invasión sarracena, 720–768”, in Cuadernos de historia de España 19 (1953) 5–54.
d’Abadal i de Vinyals 1958 Ramon d’Abadal [i de Vinyals]: Els primers comtes catalans (Biografíes catalanes. Sèrie històrica 1), Barcelona 1958 (etc.).
d’Abadal i de Vinyals 1960 Ramon d’Abadal i de Vinyals: Com Catalunya s’obrí al mon mily anys enrere (Episodis de la història 3), Barcelona 1960.
d’Abadal i de Vinyals 1961 Ramon d’Abadal i de Vinyals: “L’esperit de Cluny i les relacions de Catalunya amb Roma i la Itàlia en el segle x”, in Studi medievali III 2 (1961) 3–41 [repr. under the title “L’esperit de Cluny i les relacions de Catalunya amb Roma i la Itàlia al segle x” in d’Abadal i de Vinyals 1969–1970, 2, 9–24].
d’Abadal i de Vinyals 1969–1970 Ramon d’Abadal i de Vinyals: Dels Visigots als Catalans 1: La Hispània visigótica i la Catalunya carolíngia, ed. by Jaume Sobrequés i Callicó (Estudis i documents 13), Barcelona 1969; 2: La formació de la Catalunya independent, ed. by Jaume Sobrequés i Callicó (… 14), Barcelona 1970.
d’Abadal i de Vinyals/Valls i Taberner 1913 Ramon d’Abadal i [de] Vinyals/Ferran Valls [i] Taberner (ed.): Usatges de Barcelona. Editats amb una introducció (Textes de dret català 1), Barcelona 1913.
d’Abadal i de Vinyals e. a. 1926–2020 Ramon d’Abadal i de Vinyals e. a.: Catalunya Carolíngia 1, 1: El domini carolingi a Catalunya (Institut d’Estudis Catalans. Memòries de la Secció Històrico-Arqueològica 35), Barcelona 1986; ... 2: Els diplomes carolingis a Catalunya 1–2 (… 2), Barcelona 1926–1952; ... 3: Els comtats de Pallars i Ribagorça 1–2 (… 14–15), Barcelona 1955 [22007]; 4: Els comtats d’Osona i Manresa 1–3 (… 53), Barcelona 1999; 5: Els comtats de Girona, Besalú, Empúries i Peralada 1–2 (… 61), Barcelona 2003; 6: Els comtats de Rosselló, Conflent, Vallespir, Capcir i Fenollet 1–2 (… 70), Barcelona 2006; 7: El comtat de Barcelona 1 (… 110, 1), Barcelona 2019; … 8: Els comtats d’Urgell, Cerdanya i Berga 1–2 (… 111), Barcelona 2020.
d’Achery 1657 Luc d’Achery (ed.): Veterum aliquot scriptorum, qui in Galliae Bibliothecis, maxime Benedictinorum, latuerant, Spicilegium 2, Paris 1657.
Ackermann 2008 Silke Ackermann: “‘Habent sua fata libelli’ – Michael Scot and the transmission of knowledge between the courts of Europe”, in Grebner/Fried 2008, 273–284.
Actas del VIII Coloquio del Comité Internacional de Paleografía Latina 1990 Actas del VIII Coloquio del Comité Internacional de Paleografía Latina, Madrid 1990.
Actes del Congrés Internacional Gerbert d’Orlhac 1999 Actes del Congrés Internacional Gerbert d’Orlhac i el seu temps. Catalunya i Europa a la fi del 1r miŀlenni, Vic 1999.
Actes du Colloque sur Saint-Victor de Marseille 1966 Actes du Colloque sur Saint-Victor de Marseille (1966) [= Provence historique 16 (1966)], Marseille 1966.
Actes du 95e Congrès national des sociétés savantes Reims 1975 Actes du 95e Congrès national des sociétés savantes Reims 1970, Section philologique et historique 1, Paris 1975.
Adacher/Orofino 1989 L’età dell abate Desiderio 1: Manoscritti cassinesi del secolo xi. Catalogo de la mostra, ed. by Sabina Adacher/Giulia Orofino. Introduzione by Francis Newton (Miscellanea Cassinese 59), Montecassino 1989.
Adell i Gisbert e. a. 1992 Joan-Albert Adell i Gisbert e. a.: “Sant Serni de Tavèrnoles”, in Catalunya romànica 1992, 114–133 [with 24 figures].
Adell i Gisbert e. a. 1996 Joan-Albert Adell i Gisbert e. a.: “Sant Vicenç de Roda”, in Catalunya romànica 1996, 387–444.
Affeldt 1957 Werner Affeldt: “Verzeichnis der Römerbriefkommentare der lateinischen Kirche bis zu Nikolaus von Lyra”, in Traditio 13 (1957) 369–406.
Agustín y Albanell 1587 Antonio Agustín y Albanell: Dialogorum libri duo de emendatione Gratiani, Tarragona 1587 [repr. Paris 1672].
Agustín y Albanell 1772 Antonio Agustín y Albanell: Opera omnia … 7, Lucca 1772.
Ainaud y de Lasarte 1955 Juan Ainaud [y] de Lasarte: “Supervivencias del Pasionario hispánico en Cataluña”, in Collectanea Serra Buixo 1955, 11–24.
Ainaud i de Lasarte 1966 Joan Ainaud [i] de Lasarte: “Rapports artistiques entre Saint-Victor et la Catalogne”, in Actes du Colloque sur Saint-Victor de Marseille 1966, 339–346.
Ainaud i de Lasarte 1989 Joan Ainaud [i] de Lasarte: La pintura medieval catalana. La fascinació del romànic (Pintura * color * historia), Genève/Barcelona 1989.
Aktuelle Fragen zur musikbezogenen Mittelalterforschung 1982 Aktuelle Fragen zur musikbezogenen Mittelalterforschung. Texte zu einem Basler Kolloquium des Jahres 1975 (Forum Musicologicum 3), Winterthur 1982.
Alaix i Gimbert 2021 Tània Alaix i Gimbert: La canònica de Santa Maria de Vilabertran en els seus orígens. Estudi i diplomatari (969–1108), PhD Bellaterra 2021.
Albanès 1886 Joseph Hyacinthe Albanès: “La Chronique de Saint-Victor de Marseille”, in Mélanges d’archéologie et d’histoire de l’École française de Rome 6 (1886) 64–90, 287–326 and 454–465.
Albareda i Ramoneda 1917 Anselm María Albareda [i Ramoneda]: “Manuscrits de la biblioteca de Montserrat”, in Analecta Montserratensia 1 (1917) 3–99.
Albareda i Ramoneda 1919 Anselm María Albareda [i Ramoneda]: “L’arxiu antic de Montserrat (intent de reconstrucció)”, in Analecta Montserratensia 3 (1919) 11–216 [with 3 plates and 17 figures].
Albareda i Ramoneda 1927a Anselm Maria Albareda [i Ramoneda]: “L’emperador Lotari confirma les donacions fetes al monestir de Santa Maria de Ripoll (982)”, in Catalonia monastica 1927, 326–330.
Albareda i Ramoneda 1927b Anselm Maria Albareda [i Ramoneda]: “Els manuscrits de la Biblioteca Vaticana Reg. lat. 123, Vat. lat. 5730 i el ‘scriptorium’ de Santa Maria de Ripoll”, in Catalonia monastica 1927, 23–96 [with 19 figures].
Albareda i Ramoneda 1931 Anselm María Albareda [i Ramoneda]: L’abat Oliva, fundador de Montserrat (971 [?]–1046). Assaig biogràfic, Montserrat 1931 (etc.).
Albarello 2003 Carlo Albarello: “Walahfrid Strabon commente l’Exode. Tradition textuelle et grammaire exégétique”, in Recherches augustiniennes 33 (2003) 179–208.
Albertini 1923 Eugène Albertini: Les divisions administratives de l’Espagne romaine, Paris 1923.
Albiero 2020 Laura Albiero: “Manoscritto liturgici monastici dell’Italia meridionale. Tipologie e funzioni”, in Ermini Pani 2020, 149–161.
Alcamesi 2007 Filippa Alcamesi: “Remigius’s Commentary to the ‘Disticha Catonis’ in Anglo-Saxon manuscripts”, in Lendinara e. a. 2007, 143–185.
Alcina i Franch 2000 José Alcina [i] Franch: La Biblioteca de Alfonso V de Aragón en Nápoles [1:] Fondos valencianos (Colección historia. Estudios), València 2000; [2:] Catálogo descriptivo. Fondos valencianos (…), València 2000.
Allen 1998 Michael Idomir Allen: “The ‘Chronicle’ of Claudius of Turin”, in Murray 1998, 288–319.
d’Alòs i Moner 1916 Ramon d’Alòs [i Moner]: “La Biblioteca Dalmases”, in Butlletí de la Biblioteca de Catalunya 3 (1916) 28–57 [with 6 figures].
Altés i Aguiló 1979a Francesc Xavier Altés i Aguiló: “El leccionari de la missa de Sant Romà de les Bones (Andorra)”, in Urgellia 2 (1979) 169–191.
Altés i Aguiló 1979b Francesc Xavier Altés i Aguiló: “Un qüestionari sinodal sobre la litúrgia gaŀlicana en un manuscrit gironí”, in Revista catalana de teologia 4 (1979) 101–116.
Altés i Aguiló 1983 Francesc Xavier Altés i Aguiló: “A propòsit del manuscrit llatí 3.806 de la Biblioteca Nacional de París. Un homiliari de Vilabertran”, in Misceŀlània litúrgica catalana 2 (1983) 13–47.
Altés i Aguiló 1997 Francesc Xavier Altés i Aguiló: “La ‘pars aestiva’ de l’Homiliari de l’ofici catalanonarbonès. Inventari i difusió. Reconstitució de la seva recensió de l’Homiliari carolingi de Liverani”, in Misceŀlània litúrgica catalana 8 (1997) 107–159.
Altés i Aguiló 2001 Francesc Xavier Altés i Aguiló: “El leccionari i coŀlectari santoral de Santa Maria de Serrateix (Solsona, Arxiu Diocesà)”, in Misceŀlània litúrgica catalana 10 (2001) 211–293.
Altés i Aguiló 2003 Francesc Xavier Altés i Aguiló: “Les ‘Homiliae capitulares’ del monestir de Sant Ponç de Tomeres i l’homiliari de l’ofici catalanonarbonès”, in Misceŀlània litúrgica catalana 11 (2003) 131–157.
Altés i Aguiló 2005 Francesc Xavier Altés i Aguiló: “El llibre místic de Sant Romà de les Bons (Andorra). (Biblioteca de l’Abadia de Montserrat, ms. 72)”, in Misceŀlània litúrgica catalana 13 (2005) 47–277.
Altés i Aguiló 2007 Francesc Xavier Altés i Aguiló: “Una recensió del segle xi de les homilies sobre les epístoles estivals de l’Homiliari dit de ‘Luculenti(us)’, testimoniada en els homiliaris de l’ofici del monestir de Serrateix i de la canòncia de Solsona”, in Misceŀlània litúrgica catalana 15 (2007) 273–304 [with 3 figures].
Altés i Aguiló 2010a Francesc Xavier Altés i Aguiló: “Un singular calendari provinent d’un sacramentari gironí de Castelló d’Empuries”, in Misceŀlània Marquès 2010, 39–53.
Altés i Aguiló 2010b Francesc XavierAltés i Aguiló: “La tradició codicològica i litúrgica de l’homiliari carolingi de Luculentius a Catalunya. La recensió catalana. Inventari i homilies recuperades”, in Misceŀlània litúrgica catalana 18 (2010) 71–241 [with 15 figures].
Altés i Aguiló 2012 Francesc Xavier Altés i Aguiló: “Un Homiliari i una coŀleció homilètica carolingis, copiats a l’entorn de l’any 900 (Vic, Arx. Cap., ms. 60, i Arx. Episc., frag. XXIII/27)”, in Misceŀlània litúrgica catalana 20 (2012) 15–45 [with 1 figure].
Altés i Aguiló 2013 Francesc XavierAltés i Aguiló: “Reconstitució parcial d’un homiliari catalanonarbonès del segle ixx transmissor de Sermons de Cromaci d’Aquileia”, in Misceŀlània litúrgica catalana 21 (2013) 41–79 [with 11 figures].
Altisent i Altisent 1974 Agustí Altisent [i Altisent]: “Notes de cultura i art de Poblet (s. xiixvii)”, in II Coŀloqui del monaquisme català 1972–1974, 2, 133–212.
Altisent i Altisent 1995 Agustín [!] Altisent [i Altisent]: “Fondos monásticos cistercienses de la antigua Corona de Aragón”, in Hevia y Ballina 1995, 2, 111–131.
Altisent i Altisent 2014 Agustí Altisent [i Altisent] (†): Història de Poblet. Edició a cura de Maria Bonet [i Donato]/Octavi Vilà [i Mayo], Poblet 22014 [Poblet 1974].
Alturo i Perucho 1985 Jesús Alturo i Perucho: “Fragment d’un epítom del ‘Glossarium Ansileubi’ de la primera meitat del segle x”, in Faventia 7, 1 (1985) 75–86 [with 4 figures].
Alturo i Perucho 1987a Jesús Alturo i Perucho: “Fragments d’un glossari llatí basat en el ‘Liber Glossarum’”, in Faventia 9, 1 (1985) 5–25 [with 1 figure].
Alturo i Perucho 1987b Jesús Alturo [i Perucho]: “Manuscrits i documents en escriptura beneventana conservats a Catalunya”, in Studi Medievali III 28 (1987) 349–380 [with 10 figures] [repr. in Alturo i Perucho 1999c, 60–101].
Alturo i Perucho 1990–1991 Jesús Alturo i Perucho: “Corpus glossariorum latinorum Cataloniae, I: Els glossaris de Ripoll (I)”, in Faventia 12–13 (1990–1991) 141–164.
Alturo i Perucho 1991a Jesús Alturo i Perucho: “La cultura llatina medieval a Catalunya. Estat de la qüestió”, in Udina i Martorell 1991–1992, 1, 21–48.
Alturo i Perucho 1991b Jesús Alturo i Perucho: “Escritura visigótica y escritura carolina en el contexto cultural de la Cataluña del siglo ix”, in Hevia y Ballina 1991, 33–44 and 298.
Alturo i Perucho 1991c Jesús Alturo i Perucho: “Manuscrits i documents llatins d’origen catalá del segle ix”, in Udina i Martorell 1991–1992, 1, 273–280.
Alturo i Perucho 1992 Jesús Alturo [i Perucho]: “Los folios de guarda del manuscrito Paris, Bibl. Nat. Lat. 6113, un ‘Commentarium in Lucam’ de Beda del siglo ix”, in Historia. Instituciones. Documentos 19 (1992) 1–6 [repr. in Alturo i Perucho 1999c, 124–130].
Alturo i Perucho 1993 Jesús Alturo [i Perucho]: “Un manuscrit du ‘scriptorium’ de Sant Pere de Rodes (Catalogne). Le ‘Tractatus in Iohannem’ de saint Augustin”, in Revue d’études augustiniennes 39 (1993) 155–160 [with 2 plates] [repr. in Alturo i Perucho 1999c, 132–139].
Alturo i Perucho 1994 Jesús Alturo [i Perucho]: “La escritura visigótica de origen transpirenaico. Una aproximación a sus particularidades”, in Hispania Sacra 46 (1994) 33–64 [with 7 figures].
Alturo i Perucho 1994–1995 Jesús Alturo i Perucho: “El fragment de còdex 2541, IV de la Biblioteca de Catalunya amb algunes notes sobre característiques paleogràfiques de la primitiva minúscula carolina catalana”, in Misceŀlània d’estudis Trench i Òdena 1995, 95–103 [with 2 figures].
Alturo i Perucho 1995a Jesús Alturo i Perucho: “L’apporto delle carte alla storia della scrittura e del codice”, in Condello/De Gregorio 1995, 289–300 [repr. in Alturo i Perucho 1999c, 266–278].
Alturo i Perucho 1995b Jesús Alturo i Perucho: “El glossari ‘in Regulam sancti Benedicti’ de l’Arxiu de la Catedral de Barcelona”, in Studia Monastica 37 (1995) 271–277.
Alturo i Perucho 1996a Jesús Alturo i Perucho: “I glossari latini altomedievali della Catalogna con alcuni notizie sui settimani”, in Les manuscrits des lexiques et glossaires 1996, 101–120.
Alturo i Perucho 1996b Jesús Alturo [i Perucho]: “Les inventaires de livres en Catalogne du ixe au xiie siècles”, in Bourgain/Derolez 1996, 370–379.
Alturo i Perucho 1996c Jesús Alturo i Perucho: “Un Seduli amb glosses de Remi d’Auxerre copiat a començos del segle x (a Barcelona?)”, in Analecta Sacra Tarraconensia 69 (1996) 5–28 [with 1 figure] [repr. in Alturo i Perucho 1999c, 150–174].
Alturo i Perucho 1998a Jesús Alturo i Perucho: “Consideracions sobre l’estudi del patrimonio documental i bibliogràfic”, in Terme 13 (1998) 19–23.
Alturo i Perucho 1998b Jesús Alturo i Perucho: “El sistema educativo en la Cataluña altomedieval. Instituciones de eseñanza y Archivos de la Iglesia”, in Hevia y Ballina 1998, 31–61.
Alturo i Perucho 1999a Jesús Alturo i Perucho: “La aportación del estudio de los fragmentos y ‘membra disiecta’ de códices a la historia del libro y de la cultura”, in Alturo i Perucho 1999c, 11–40 [with 4 figures].
Alturo i Perucho 1999b Jesús Alturo i Perucho: “La cultura literària”, in de Palol i Salellas/Pladevall i Font 1999, 431–434 [with 4 figures].
Alturo i Perucho 1999c Jesús Alturo i Perucho: Studia in codicum fragmenta (UAB. Seminari de Paleografia, Diplomàtica i Codicologia. Monografíes 1), Bellaterra 1999.
Alturo i Perucho 1999d Jesús Alturo i Perucho: “Los tipos de escritura a la Cataluña de los siglos viiix”, in Cataluña en la época carolingia 1999, 131–134 [with 9 figures].
Alturo i Perucho 2000 Jesús Alturo i Perucho: El llibre manuscrit a Catalunya. Orígens i esplendor (Editorial 92. Generalitat de Catalunya. Coŀleció Som i Serem 14), Barcelona 2000.
Alturo i Perucho 2003a Jesús Alturo i Perucho: Història del llibre manuscrit a Catalunya (Generalitat de Catalunya. Textos i documents 23), Barcelona 2003.
Alturo i Perucho 2003b Jesús Alturo [i Perucho]: “El ‘Liber iudicum’ manuscrito latino 4667 de la Biblioteca Nacional de Francia. Análisis paleográfico”, in Historia, instituciones, documentos 30 (2003) 9–54 [with 10 figures].
Alturo i Perucho 2014 Jesús Alturo i Perucho: “Un nuevo ‘Liber glossarum’ de origen catalán del siglo ixx”, in Homenaje Valcárcel 2014, 1, 43–64 [with 3 figures].
Alturo i Perucho 2016 Jesús Alturo i Perucho: “Dos testimonis més del ‘Breuiarium apostolorum’”, in Misceŀlània litúrgica catalana 24 (2016) 19–32 [with 4 figures].
Alturo i Perucho 2018 Jesús Alturo i Perucho: “Las epístolas en la Cataluña altomedieval. Un primer censo y algunas características”, in Sirantoine 2018, 11–25 [with 2 figures].
Alturo i Perucho 2020a Jesús Alturo i Perucho: “Els ‘homines scholastici’ i els llibres a Barcelona en època carolíngia”, in Beltrán de Heredia Bercero 2020, 81–109 [with 11 figures].
Alturo i Perucho 2020b Jesús Alturo i Perucho: “The Visigothic script”, in Coulson/Babcock 2020, 143–184 [with 6 figures].
Alturo i Perucho/Alaix i Gimbert 2019 Jesús Alturo [i Perucho]/Tània Alaix [i Gimbert]: “L’escriptori de la catedral de Vic des dels seus inicis fins a l’esplendor del segle xi”, in Crispí i Cantón e. a. 2019, 127–140 [with 7 figures].
Alturo i Perucho/Alaix i Gimbert 2020 Jesús Alturo [i Perucho]/Tània Alaix [i Gimbert]: “El canonge Recared i els seus escrits en el context cultural de la Catredral de Vic al segle x”, in Ausa 29 (2020) 549–573 [with 10 figures].
Alturo i Perucho/Alaix i Gimbert 2021a Jesús Alturo [i Perucho]/Tània Alaix [i Gimbert]: El canonge Adanagell de Vic (ca. 860–925), llavor de noves semences. La cultura a la diòcesi d’Osona en els primers temps carolingis (Textos i estudis de cultura catalana 244), Barcelona 2021.
Alturo i Perucho/Alaix i Gimbert 2021b Jesús Alturo [i Perucho]/Tània Alaix [i Gimbert]: “Categories of promoters and categories of writings. The free will of the scribes, cause of formal graphic differences”, in Shailor/Dutschke 2021, 123–149 [with 18 figures].
Alturo i Perucho/Alaix i Gimbert 2023 Jesús Alturo [i Perucho]/Tània Alaix [i Gimbert]: “La documentazione privata catalana del periodo carolingio come riflesso del livello culturale di una società”, in Archiv für Diplomatik, Schriftgeschichte, Siegel- und Wappenkunde 69 (2023) 381–406 [with 8 figures].
Alturo i Perucho e. a. 2003 Jesús Alturo i Perucho e. a. (ed.): Liber iudicum popularis, ordenat pel jutge Bonsom de Barcelona (Textos jurídics catalans. Lleis i costums 1, 1), Barcelona 2003.
Amiet 1958 Robert Amiet: “Le plus ancien témoin du Supplément d’Alcuin. Le missel ‘excarpsus’ composé à Gellone vers 810”, in Ephemerides Liturgicae 72 (1958) 97–110.
Amiet 1978 Robert Amiet: “La liturgie dans le diocèse d’Elne du viie au xvie siècles. La liturgie visigothique”, in Les cahiers de Saint-Michel de Cuxa 9 (1978) 73–100.
Amiet 1980 Robert Amiet: “La liturgie dans le diocèse d’Elne du xiie au xvie siècles”, in Les cahiers de Saint-Michel de Cuxa 11 (1980) 67–100.
Amiet 1982a Robert Amiet: “Les livres liturgiques du diocèse d’Elne”, in Revista catalana de teologia 7 (1982) 279–302.
Amiet 1982b Robert Amiet: “Les livres liturgiques et le calendrier du diocèse d’Elne”, in Liturgie et musique 1982, 139–154.
Andorra romànica 1989 Andorra romànica (Monografies del patrimoni artístic nacional 1), Andorra 1989.
de Andrés 1970 Gregorio de Andrés: “Historia de dos colecciones de códices”, in Hispania Sacra 23 (1970) 459–470.
de Andrés 1973 Gregorio de Andrés: “Historia de la biblioteca del Conde-Duque de Olivares y descripción de sus códices”, in Cuadernos bibliográficos 30 (1973) 5–69.
Andrés y Sanz 2006 María Adelaida Andrés [y] Sanz (ed.): Isidori Hispalensis episcopi ‘Liber differentiarum [II]’ (CChr.SL 111 A), Turnhout 2006.
Andreu i Expósito 2011 Ricard Andreu [i Expósito]: “Nuevas aportaciones al conocimiento del ‘Ars gromatica Gisemundi’ en el manuscrito de Ripoll no 106 (Barcelona, ACA)”, in Martínez y Gázquez e. a. 2011, 483–492.
Andreu i Expósito 2015 Ricard Andreu [i] Expósito: La Geometría de Gisemundo. Edición crítica bilingüe y estudio del ‘Ars Gromatica Gisemundi’, Barcelona 2015.
Andrieu 1931 Michel Andrieu: Les Ordines Romani du haut Moyen Âge 1 (Spicilegium Sacrum Lovaniense 11), Louvain 1931.
de Angelis 1984 Violetta de Angelis: “Ansileubi glossarium”, in Enciclopedia Virgiliana 1: A–Da, Roma 1984, 188–190.
Anglès i Pàmies 1920 Higini Anglès [i Pàmies]: Catàleg dels manuscrits musicals de la coŀlecció Pedrell (Publicacions del Departament de Música de la Biblioteca de Catalunya 2), Barcelona 1920.
Anglès i Pàmies 1931 Higini Anglès [i Pàmies]: El còdex musical de Las Huelgas (Música a veus dels segles xiii xiv). Introducció, facsímil i transcripció 1–3, Barcelona 1931.
Anglès i Pàmies 1932 Higini Anglès [i Pàmies]: “La musique aux xe et xie siècles. L’école de Ripoll”, in La Catalogne à l’époque romane 1932, 157–179.
Anglès i Pàmies 1935 Higini Anglès [i Pàmies]: La música a Catalunya fins al segle xiii (Biblioteca de Catalunya. Publicacions del Departament de Música 10), Barcelona 1935 [repr. Barcelona 1988].
Anglés y Pámies/Subirá y Puig 1946 Higinio Anglés [y Pámies]/José Subirá [y Puig]: Catálogo musical de la Biblioteca Nacional de Madrid 1: Manuscritos (Consejo Superior de Investigaciones Científicas. Instituto Español de Musicología. Catálogos de la Música antigua conservada en España 1), Barcelona 1946.
Anheim 2011 Étienne Anheim: “Anonyme”, in Atucha e. a. 2011, 77–86.
Antolín y Pajares 1910–1923 Guillermo Antolín [y Pajares]: Catálogo de códices latinos de la Real Biblioteca del Escorial 1: a. I. 1. – d. IV. 32., Madrid 1910; ... 2: e. I. 1. – K. III. 31., Madrid 1911; 3: L. I. 2. – R. III. 23., Madrid 1913; ... 4: S. I. 1. – Z. IV. 22. – Vitrinas – Índice de materias. Índice de miniaturas, Madrid 1916; ... 5: Procedencias. Organización y catalogación. Índice general primitivo, Madrid 1923.
Antony 1981a Heinz Antony: “Edition und Lexikographie. Zur Zuverlässigkeit kritischer Apparate”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 37 (1981) 774–785.
Antony 1981b Heinz Antony: “Korruptel oder Lemma? Die Problematik der Lexikographie auf dem Hintergrund der Editionen”, in Mittellateinisches Jahrbuch 16 (1981) 288–333.
Aquileia e le Venezie nell’Alto Medioevo 1988 Aquileia e le Venezie nell’Alto Medioevo (Antichità altoadriatiche 32), Udine 1988.
Aratea 1989 Aratea. Faksimile der Handschrift Ms. Voss. Lat. Q. 79 der Rijksuniversiteit Leiden 2: Kommentar, Luzern 1989.
Arciniega y García 2012 Luis Arciniega [y] García: “La ‘Passio Ymaginis’ y la adaptativa militancia apologética de las imágenes en la Edad Media y Moderna a través del caso valenciano”, in Ars Longa 21 (2012) 71–94 [with 7 figures].
Ardura/Melville 2023 Secundum Evangelium Christi et vitam apostolicam. I Canonici Regolari dal Medioevo ai nostri giorni, ed. by Bernard Ardura/Gert Melville (Pontificio Comitato di Scienze Storiche. Atti e documenti 67), Città del Vaticano 2023.
Arévalo 1803 Francisco Arévalo (ed.): S. Isidori Hispalensis episcopi Opera omnia 7: Opera philosophica, et historica, cum XXIV. appendicibus, Roma 1803.
Ariño y Alafont 1941 Antonio Ariño [y] Alafont: Colección canónica hispana. Estudio de su formación y contenido, Ávila 1941.
Arnall i Juan 1999 [Maria] Josepa Arnall [i Juan]: “La escritura carolina”, in Riesco y Terrero 1999, 89–110 [with 13 figures].
Arnall i Juan/Pons i Guri 1993 Maria Josepa Arnall i Juan/Josep Maria Pons i Guri: L’escriptura a les terres gironines. Segles ixxviii 1: Text i transcripions, Girona 1993; … 2: Làmines, Girona 1993.
Ars Hispaniae 1962 Ars Hispaniae. Historia universal del arte hispánico 18: Miniatura. Grabado. Encuadernación, Madrid 1962.
Artemisio 2018 Francesca Artemisio: “Addenda ad apparatum testimoniorum”, in Grazzini e. a. 2018, 354.
Art i historia a Xàtiva 2012 Art i historia a Xàtiva i les comarques centrals, Xàtiva 2012.
The art of medieval Spain 1993 The art of medieval Spain A.D. 500–1200 (exhibition catalogue), New York 1993.
L’art roman 1963 L’art roman. Exposition organisée par le Gouvernement Espagnol sous les auspices du Conseil de l’Europe (exhibition catalogue), Barcelona 1963.
El arte románico 1961 El arte románico. Exposición organizada por el gobierno español bajo los auspicios del Consejo de Europa (exhibition catalogue), Barcelona/Santiago de Compostela 1961 [French version: L’art roman 1963].
Artigianato e tecnica nella società dell’Alto Medioevo occidentale 1971 Artigianato e tecnica nella società dell’Alto Medioevo occidentale 1–2 (Settimane di Studio del Centro Italiano di Studi sull’Alto Medioevo 18, 1–2), Spoleto 1971.
Asbach 1975 Franz Bernd Asbach: Das Poenitentiale Remense und der sogen. Excarpsus Cummeani. Überlieferung, Quellen und Entwicklung zweier kontinentaler Bußbücher aus der 1. Hälfte des 8. Jahrhunderts, Regensburg 1975.
Asensio y Palacios 2002 Juan Carlos Asensio [y Palacios]: “Inventariazione e catalogazione di frammenti liturgico-musicali nella penisola iberica”, in Perani/Ruini 2002, 169–176.
Asensio y Palacios 2003 Juan Carlos Asensio [y Palacios]: El canto gregoriano. Historia, liturgia, formas … (Alianza música 84), Madrid 2003 (etc.).
Atucha e. a. 2011 Mots médiévaux offerts à Ruedi Imbach, ed. by Iñigo Atucha e. a. (Textes et études du Moyen Âge 57), Porto 2011.
Aude 1905 Édouard Aude: “Les plaintes de la Vierge au pied de la croix et les quinze signes de la fin du monde, ‘d’après un imprimé toulousain du seizième siècle’”, in Annales du Midi 17 (1905) 365–385.
Aurell i Cardona 1995 Martin Aurell [i Cardona]: Les noces du comte. Mariage et pouvoir en Catalogne (785–1213) (Université de Paris IV. Histoire ancienne et médiévale 32), Paris 1995 [Catalan version: Aurell i Cardona 1998a].
Aurell i Cardona 1998a Martin Aurell [i Cardona]: Les noces del comte. Matrimoni i poder a Catalunya (785–1213), Barcelona 1998.
Aurell i Cardona 1998b Martin Aurell [i Cardona]: “Pouvoir et parenté des comtes de la Marche Hispanique (801–911)”, in Le Jan 1998, 467–485.
Auvray/Poupardin 1921 Lucien Auvray/René Poupardin: Catalogue des manuscrits de la collection Baluze, Paris 1921.
Avagliano 1970 Faustino Avagliano: “I codici liturgici dell’Archivio di Montecassino”, in Benedictina 17 (1970) 300–325.
Avagliano 1987 Montecassino. Dalla prima alla seconda distruzione. Momenti e aspetti di storia cassinese (secc. viix). Atti del II Convegno di Studi sul Medioevo meridionale (Cassino, Montecassino, 27–31 maggio 1984), ed. by Faustino Avagliano (Miscellanea Cassinese 55), Montecassino 1987.
Avagliano 2012a Faustino Avagliano: “Antiche segnature dei codici dei codici cassinesi risalenti alla seconda metà del sec. xvii. Contributo per la storia della Biblioteca dei manoscritti di Montecassino”, in Fioretti e. a. 2012, 1, 59–107.
Avagliano 2012b Faustino Avagliano: “La biblioteca dei manoscritti di Montecassino alla fine dell’Ottocento”, in Cherubini/Nicolaj 2012, 2, 1241–1271.
Avenoza i Vera e. a. 2019 La producción del libro en la Edad Media. Una visión interdisciplinar, ed. by Gemma Avenoza [i Vera] e. a. (Sílex universidad), Madrid 2019.
Avesani 1967 Rino Avesani (rec.): “Meersseman/Adda 1966”, in Studi medievali III 8 (1967) 909–922.
Avril e. a. 1982 François Avril e. a.: Manuscrits enluminés de la Péninsule ibérique (Manuscrits enluminés de la Bibliothèque Nationale [3]), Paris 1982.
Ayuso y Marazuela 1941 Teófilo Ayuso [y] Marazuela: La Primera Semana Bíblica Española, Zaragoza 1941.
Ayuso y Marazuela 1962 Teófilo Ayuso [y] Marazuela: La Vetus Latina hispana 5, 1: El Salterio. Introducción general y edición crítica. Introducción general y edición crítica de los elementos extrabíblicos (CSIC. Seminario Filológico ‘Cardenal Cisneros’. Textos y estudios 5), Madrid 1962.
Azaïs 1883 Pierre Azaïs: “Une fille de Charlemagne à Uzès”, in Mémoires de l’Académie de Nîmes VII 6 (1883) 13–27.
Babcock e. a. 2004 Robert Gary Babcock e. a.: Catalogue of medieval and Renaissance manuscripts in the Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Yale University 4: Mss 481–485 (Medieval and Renaissance Texts and Studies 176. Arizona Studies in the Middle Ages and the Renaissance 11), Tempe (Az.)/Turnhout 2004.
Bacci 1998 Michele Bacci: “The Berardenga Antependium and the ‘Passio Ymaginis’ Office”, in Journal of the Warburg and Courtauld Institutes 61 (1998) 1–16 [with 7 figures].
Baehrens 1879 Emil Baehrens: “Zur lateinischen Anthologie”, in Jahrbücher für classische Philologie 25 (1879) 207 sq.
Baehrens 1883 Emil Baehrens (ed.): Poetae latini minores 5, Leipzig 1883.
Baiges i Jardí 1994–1999 Ignasi Joaquim Baiges [i] Jardí: “Els exàmens d’accés a la Confraria dels llibreters de Barcelona (1553 –1584)”, in Estudis castellonencs 6 (1994–1995) 151–164.
Bailey 1979 Terence Bailey (ed.): Commemoratio brevis de tonis et psalmis modulandis. Introduction, critical edition, translation (Études médiévales de l’Université d’Ottawa 4), Ottawa 1979.
Baillet/Henriet 2014 Christophe Baillet/Patrick Henriet: “Gallia, 1130–fin xiiie siècle. Provinces de Bordeaux, Auch et Narbonne”, in Goullet 2014, 705–807.
Balari y Jovany 1899 José Balari y Jovany: Orígines históricos de Cataluña, Barcelona 1899 [repr. (Biblioteca filológica-histórica 10–11bis), Sant Cugat del Vallès 1964].
Baldelli Cherubini 1972 SerenellaBaldelli Cherubini: “I manuscritti della biblioteca fiorentina di S. Maria degli Angeli attraverso i suoi inventari”, in La bibliofilía 74 (1972) 9–47 [with 4 figures].
Baluze 1664 Étienne Baluze (ed.): Beati Servati Lupi presbyteri et abbatis Ferrariensis, Ordinis S. Benedicti, Opera, Paris 1664.
Baluze 1677 Étienne Baluze (ed.): Capitularia regum Francorum 1–2, Paris 1677.
Baluze 1678 Étienne Baluze (ed.): Miscellaneorum liber primus, hoc est, collectio veterum monumentorum quae hactenus latuerant in varijs codicibus ac bibliothecis, Paris 1678.
Bannister 1905 Henry Marriott Bannister: Index codicum manu scriptorum Vaticanorum qui ad liturgicam rem spectantium, Città del Vaticano 1905 [manuscript].
Bannister 1910 Henry Marriott Bannister: “Signs in kalendarial tables”, in Mélanges Chatelain 1910, 141–149.
Bannister 1913 Henry Marriott Bannister: Monumenti Vaticani di paleografia musicale Latina 1–2 (Codices e Vaticanis selecti phototypice expressi 12), Leipzig 1913.
Baraut i Obiols 1954–1955 Cebrià Baraut [i Obiols]: “Els manuscrits de l’antiga biblioteca del monestir de Montserrat (segles xixviii)”, in Analecta Montserratensia 8 (1954–1955) 339–397.
Baraut i Obiols 1978 Cebrià Baraut [i Obiols]: “Les actes de consagracions d’esglésies del bisbat d’Urgell (segles ixxii)“, in Urgellia 1 (1978) 11–182.
Baraut i Obiols 1983 Cebrià Baraut [i Obiols]: “Els documents, dels anys 1051–1075, de l’Arxiu Capitular de la Seu d’Urgell“, in Urgellia 6 (1983) 7–245.
Baraut i Obiols 1986 Cebrià Baraut [i Obiols] (ed.): Les actes de consagracions d’esglésies de l’antic bisbat d’Urgell (segles ixxii), La Seu d’Urgell 1986.
Baraut i Obiols 1994–1995 Cebrià Baraut [i Obiols]: “Diplomatari del monestir de Sant Sadurní de Tavèrnoles (segles ixxiii)”, in Urgellia 12 (1994–1995) 7–414 and 571–590.
Baraut i Obiols 2000 Cebrià Baraut [i Obiols]: “La intervenció carolíngia antifeliciana al bisbat d’Urgell i les seves conseqüències religioses i culturals (segles viiiix)”, in Perarnau i Espelt 2000, 155–193.
Baraut i Obiols/Adell i Gisbert 1992 Cebrià Baraut i Obiols/Joan-Albert Adell i Gisbert: “La cultura“, in Catalunya romànica 1992, 326–334 [with 15 figures].
Barbero 1990 Giliola Barbero: “Contributi allo studio del ‘Liber Glossarum’”, in Aevum 64 (1990) 151–174.
Barbero de Aguilera 1984 Abilio Barbero de Aguilera: “Los ‘sintomas españoles’ y la política religiosa de Carlomagno”, in En la España medieval 4 (1984) 87–138.
Barcenilla y Mena 1994–1998 Alejandro Barcenilla [y] Mena: “Las bibliotecas españolas de la Alta Edad Media [I]”, in Perficit 18 (1994) 89–121; “Las bibliotecas españolas de la Alta Edad Media II”, in ibid. 20 (1996) 3–86; “Las bibliotecas españolas de la Alta Edad Media III: Los escritorios de los Beatos”, in ibid. 21, 1 (1997) 3–53; “Las bibliotecas españolas de la Alta Edad Media IV: Las bibliotecas de la Marca Hispánica”, in ibid. 21, 2 (1997) 11–132; “Las bibliotecas españolas de la Alta Edad Media [V]: Las bibliotecas catedralicias”, in ibid. 22 (1998) 99–178.
Barnils y Giol 1909–1910 Pere Barnils y Giol: “Los manuscrits del monestir de Santa María de Ripoll”, in Boletin de la Real Academia de Buenas Letras de Barcelona 5 (1909–1910) 137–170, 230–278, 299–320, 329–365 and 492–520 [also separate: Barcelona 1910].
Baró i Cabrera 2018 Robert Baró [i] Cabrera: “‘Un cel nou i una terra nova, on regnarà la justícia (Is 65, 17; 2Pe 3, 13). El projecte de renovació social, política i espiritual del bisbe Oliba”, in Sureda i Jubany 2018, 49–55 [with 3 figures].
Baroffio 1999 Giacomo Baroffio: Iter Liturgicum Italicum, Padova 1999.
Baroffio 2005 Giacomo Baroffio: Manoscritti liturgici italiani. Inventario sommario, 2005 [http://musicologica.unipv.it/baroffio/repertori.html].
Baroffio 2011a Giacomo Baroffio: Iter Liturgicum Italicum. Editio maior (Instrumenta 1), Stroncone (Terni) 2011.
Baroffio 2011b Giuseppe Baroffio: Nomina codicum. Nome, origine, commitenza, destinazione dei codici liturgici italiani (Instrumenta 2), Stroncone (Terni) 2011.
Baron e. a. 2017 Ériger et borner diocèses et principautés au Moyen Âge. Limites et frontières 2, ed. by Nacima Baron e. a. (Histoire et civilisations), Villeneuve d’Ascq 2017.
Barraquer y Roviralta 1906 Cayetano Barraquer y Roviralta: Las casas de religiosos en Cataluña durante el primer tercio del siglo xix 1–2, Barcelona 1906.
Barral i Altet 1985 Xavier Barral i Altet: “L’art preromànic”, in Girona dins la formació de l’Europa medieval 1985, 45–53 [with 3 figures].
Barral i Altet e. a. 1991 Catalunya i França meridional a l’entorn de l’any mil. La Catalogne et la France méridionale autour de l’an mil, ed. by Xavier Barral i Altet e. a., Barcelona 1991.
Barrau Dihigo/Massó i Torrents 1925 Louis Barrau Dihigo/Jaume Massó i Torrents (ed.): Gesta comitum Barcinonensium. Textos llatí i català, editats i anotats (Cròniques catalanes 2), Barcelona 1925.
Barré 1949 Henri Barré: “Le sermón 208 du Pseudo-Augustin. La croyance à l’Assomption corporelle en Occident de 750 à 1150 environ”, in Bulletin de la Société française d’études mariales 7 (1949) 67–70.
Barré 1958 Henri Barré: “La lettre du Pseudo-Jérôme sur l’Assomption est-elle antérieure à Paschase Radbert?”, in Revue bénédictine 68 (1958) 203–225.
Barré 1959 Henri Barré: “La maternité spirituelle de Marie dans la pensée médiévale”, in Bulletin de la Société française d’études mariales 16 (1959) 87–118.
Barré 1960 Henri Barré: “Prières mariales du xe siècle”, in Ephemerides Mariologicae 10 (1960) 195–221.
Barré 1962 Henri Barré: Les homéliaires carolingiens de l’école d’Auxerre. Authenticité. Inventaire. Tableaux comparatifs. Initia (Studi e testi 225), Città del Vaticano 1962.
Barré 1963 Henri Barré: Prières anciennes de l’Occident à la Mère du Saveur. Des origines à saint Anselme, Paris 1963.
Barré 1965 Henri Barré: “Textes marials inédits du xe siècle”, in Marianum 27 (1965) 3–71.
Barré 1980 Henri Barré: “Un recueil bénéventain d’homélies capitulaires, du xiie siècle, dans le manuscrit Vatican latin 5419”, in Ephemerides Liturgicae 94 (1980) 460–481.
Barriga i Planas 1975 Josep Romà Barriga [i] Planas: El sacramentari, ritual i pontifical de Roda (Publicacions de la Fundació Salvador Vives Casajuana 37), Barcelona 1975.
Barriga i Planas 1978 Josep-Romà Barriga [i Planas]: “El manuscrit 18 de l’Arxiu de la Catedral de Lleida. Leccionari per a l’ofici, del segle xi, provinent de Roda”, in Misceŀlània litúrgica catalana 1 (1978) 11–41.
Barruol e. a. 2001 L’abbaye Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon. Histoire, archéologie, rayonnement. Actes du colloque interrégional tenu à l’occasion du Millénaire de la fondation de l’abbaye: 999–1999 (Villeneuve-lès-Avignon, 24–26 septembre 1999), ed. by Guy Barruol e. a. (Les cahiers de Salagon 4. Documents), Mane 2001.
Barthés 1988 Henri Barthés: Les documents nécrologiques du diocèse de Béziers (xie–xviie siècles). Prieuré de Sainte Marie de Cassan, Chapitre Saint Nazaire et Saint Celse de l’église cathédrale de Béziers, Collegiale de Saint Aphrodise de Béziers (fragment), Saint-Geniès-de-Fontédit 1988.
Bastardas i Parera 1983 Joan Bastardas [i Parera]: “El testamento de Riculfo, obisbo de Elna, y el ‘Glossarium’ de Du Cange”, in Homenaje Díaz y Díaz 1983, 31–39.
Bassols i Parés/de Balanzó i Solà 1991 Documents jurídics de la historia de Catalunya, ed. by Agustí Bassols i Parés/Iago de Balanzó i Solà, Barcelona 1991.
Bate 1986 Alan Keith Bate (ed.): Excidium Troie (Lateinische Sprache und Literatur des Mittelalters 23), Frankfurt am Main e. a. 1986.
Batlle 1971 Columba Maria Batlle: Die ‘Adhortationes sanctorum patrum’ (‘Verba seniorum’) im lateinischen Mittelalter. Überlieferung, Fortleben und Wirkung (Beiträge zur Geschichte des Alten Mönchtums und des Benediktinerordens 31), Münster in Westfalen 1971.
Batlle y Prats 1947 Luís Batlle y Prats: La biblioteca de la catedral de Gerona desde su origen hasta la imprenta (Colección de monografías del Instituto de Estudios Gerundenses 1), Girona 1947 [revised repr. in Batlle i Prats 1979, 87–231].
Batlle i Prats 1968 Lluis Batlle i Prats: “Notícies de llibres d’antics inventaris de clerecia parroquial del bisbat de Girona”, in Anales del Instituto de Estudios Gerundenses 19 (1968) 231–246.
Batlle i Prats 1979 Lluis Batlle i Prats: La cultura a Girona de l’Edat Mitjana al Renaixement (Coŀlecció de monografies de l’Institut d’Estudis Gironins 7), Girona 1979.
Baucells i Reig 2005 Josep Baucells i Reig: Vivir en la edad media. Barcelona y su entorno en los siglos xiii y xiv (1200–1344) 1–2 (Anuario de estudios medievales. Anejo 56–57), Barcelona 2005.
Baucells i Reig e. a. 2006 Josep Baucells i Reig e. a. (ed.): Diplomatari de l’Arxiu Capitular de la Catedral de Barcelona. Segle xi 1–5 (Diplomataris 37–41), Barcelona 2006.
Bauer 1962 Johannes Josef Bauer: “Die vita canonica der katalanischen Kathedralkapitel vom 9. bis zum 11. Jahrhundert”, in Homenaje Vincke 1962–1963, 1, 81–112.
Baumgärtner 2002 Ingrid Baumgärtner: “Die Welt im kartographischen Blick. Zur Veränderbarkeit mittelalterlicher Weltkarten am Beispiel der Beatustradition vom 10. bis 13. Jahrhundert”, in Ehbrecht 2002, 527–549.
Bauer e. a. 1998 Mönchtum – Kirche – Herrschaft 750–1000, ed. by Dieter Richard Bauer e. a., Sigmaringen 1998.
Baunard 1891 Louis Baunard: “Une fille de Charlemagne”, in Revue de Lille 3 (1891) 5–26.
Baury 2019 Ghislain Baury: “‘Singuli in singulis libris legentes’. Exégèse et ‘lectio divina’ dans les cloîtres cisterciens ibériques, xiie–xve siècle”, in Mélanges de la Casa de Velázquez 49 (2019) 85–106.
Bautier 1967 Robert-Henri Bautier: Recueil des actes d’Eudes roi de France (888–898) (Chartes et diplômes relatifs à l’histoire de France [9]), Paris 1967.
Bautier 1975 Robert-Henri Bautier: “L’hérésie d’Orléans et le mouvement intellectuel au début du xie siècle. Documents et hypothèses”, in Actes du 95e Congrès national des sociétés savantes Reims 1975, 1, 63–88 [repr. in Bautier 1991, no VIII].
Bautier 1991 Robert-Henri Bautier: Recherches sur l’histoire de la France médiévale. Des Mérovingiens aux premiers Capétiens (Collected Studies Series 351), Hampshire/Brookfield (Vt.) 1991.
Bautier/Labory 1969 Robert-Henri Bautier/Gilette Labory: “Fleury et la Catalogne au début du xie siècle”, in idem (ed.): André de Fleury, Vie de Gauzlin abbé de Fleury (Sources d’histoire médiévale 2), Paris 1969, 169–185.
Bayerri y Bertomeu 1962 Enrique Bayerri [y] Bertomeu (†): Los códices medievales de la Catedral de Tortosa. Novísimo inventario descriptivo, Barcelona 1962.
Beaufrère 1963 Abel Beaufrère: “L’Église Saint-Géraud. Études fragmentaires”, in Revue de la Haute-Auvergne 38 (1963) 237–248 and 452–467 [with 15 figures].
Becker 1885 Gustav Becker: Catalogi bibliothecarum antiqui, Bonn 1885 [repr. Hildesheim/New York 1973].
Becker 1897–1898 Philipp August Becker: “Dhuodas Handbuch”, in Zeitschrift für romanische Philologie 21 (1897) 73–101; ibid. 22 (1898) 392.
Becker 1963 Petrus Becker: “22. Notitia de servitio monasteriorum (819)”, in Kassius Hallinger (ed.): Initia Consuetudinis Benedictinae. Consuetudines saeculi octavi et noni (Corpus Consuetudinum Monasticarum 1), Siegburg 1963, 483–499.
Beer 1894 Rudolf Beer: Handschriftenschätze Spaniens. Bericht über eine in den Jahren 1886–1888 durchgefürte [!] Forschungsreise ... (Abhandlungen über Handschriftenkunde 1), Wien 1894 [repr. Amsterdam 1970].
Beer 1908 Rudolf Beer: Die Handschriften des Klosters Santa Maria de Ripoll. I. (Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Klasse der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften 155, no 3), Wien 1908 [with 12 plates]; … II (… 158, no 2), Wien 1908 [with 12 plates] [Catalan version: Barnils y Giol 1909–1910].
Beer/García y Villada 1915 Rudolf Beer (†)/Zacharias García [y Villada]: Bibliotheca Patrum Latinorum Hispaniensis 2 (Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse 169, no 2), Wien 1915 [repr. Hildesheim 1972].
Beierwaltes 1987 Eriugena redivivus. Zur Wirkungsgeschichte seines Denkens im Mittelalter und im Übergang zur Neuzeit. Vorträge des V. Internationalen Eriugena-Colloquiums, Werner-Reimers-Stiftung Bad Homburg, 26.–30. August 1985, ed. by Werner Beierwaltes (Abhandlungen der Heidelberger Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-historische Klasse 1987, no 1), Heidelberg 1987.
Bell 1995 David Neil Bell: “‘Fons sapientiae’. A study of the book collection of the abbey of Fontfroide from the twelfth century to the fifteenth”, in Cîteaux. Commentarii Cistercienses 46 (1995) 77–109 [with 1 figure].
Bellagente 1999 Elisabetta [Erminia] Bellagente: “La ‘Chronica de sex aetatibus’ di Claudio vescovo di Torino”, in Aevum 73 (1999) 237–246.
Bellavista i Ramon 1976 Joan Bellavista [i Ramon]: “Un còdex litúrgic del segle dotze procedent de Sant Romà de les Bones”, in Quaderns d’estudis andorrans 1 (1976) 29–38.
Bellavista i Ramon 1979 Joan Bellavista [i Ramon]: L’antifoner de la missa de Sant Romà de les Bons (Monumenta Andorrana 6), Andorra 1979.
Bellès i Sallent 1990 Joan Bellès i Sallent: “Pere, fill del comte Ponç, és ofert com a monjo a Sant Pere de Rodes (1063)”, in Catalunya romànica 1990b, 673.
Beltrán de Heredia Bercero 2020 La basilica de la Santa Creu i Santa Eulàlia. La Catedral abans de la Catedral. IV. Jornades de les basíliques històriques de Barcelona (2 i 3 de maig de 2019), ed. by Julia Beltrán de Heredia Bercero (Studia Historica Tarraconensia 10), Barcelona 2020.
Benet i Clarà 1988 Albert Benet i Clarà: El procés d’independència de Catalunya (897–989), Sallent 1988.
Bergmann e. a. 2005 Rolf Bergmann e. a.: Katalog der althochdeutschen und altsächsischen Glossenhandschriften 1–6, Berlin/New York 2005.
Bernard 1998 Philippe Bernard: “Benoît d’Aniane est-il l’auteur de l’avertissement ‘Hucusque’ et du Supplément au sacramentaire ‘Hadrianum’”, in Studi medievali III 39 (1998) 1–120.
Bernard 2007 Philippe Bernard (ed.): Epistolae de ordine sacrae oblationis et de diversis charismatibus Ecclesiae Germano Parisiensi episcopo adscriptae (CChr.CM 187), Turnhout 2007.
Bernardó i Tarragona 2007a Màrius Bernardó [i Tarragona]: “Lectionary, homiliary of the office”, in Zapke 2007a, 322 sq. [with 2 figures].
Bernardó i Tarragona 2007b Màrius Bernardó [i Tarragona]: “Miscellany”, in Zapke 2007a, 318 sq. [with 2 figures].
Bernardó i Tarragona 2007c Màrius Bernardó [i Tarragona]: “Musica cum rethorica”, in Zapke 2007a, 348 sq. [with 2 figures].
Bernays 1883 Isaac Bernays: Zur Kritik karolingischer Annalen, Straßburg 1883.
Berndt 1994 Rainer Berndt: “Skizze zur Auslegungsgeschichte der Bücher ‘Proverbia‘ und ‚Ecclesiastes‘ in der abendländischen Kirche”, in Sacris Erudiri 34 (1994) 5–32.
Berndt 1997 Das Frankfurter Konzil von 794. Kristallisationspunkt karolingischer Kultur 1: Politik und Kirche, ed. by Rainer Berndt (Quellen und Abhandlungen zur mittelrheinischen Kirchengeschichte 80, 1), Mainz 1997; … 2: Kultur und Theologie, ed. by Rainer Berndt (... 80, 2), Mainz 1997.
Berndt/Fédou 2013 Les réceptions des Pères de l’Église au Moyen Âge. Le devenir de la tradition ecclésiale. Congrès du Centre Sèvres – Facultés jésuites de Paris (11–14 juin 2008) 1–2, ed. by Rainer Berndt/Michel Fédou (Archa Verbi. Subsidia 10), Münster in Westfalen 2013.
Berschin 1997 Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 5: Palatina-Studien. 13 Arbeiten zu Codices Vaticani Palatini latini und anderen Handschriften aus der alten Heidelberger Sammlung, ed. by Walter Berschin (Studi e testi 365), Città del Vaticano 1997.
Berschin/Licht 2009 Walter Berschin/Tino Licht: “‘Metrorum iure peritus‘. Walahfrid Strabo († 849) als Metriklehrer”, in Mittellateinisches Jahrbuch 44 (2009) 377–399 [with 2 figures] [repr. in Berschin 2017, 109–124].
Berschin 2017 Walter Berschin: Mittellateinische Studien 3, Heidelberg 2017.
Bertram e. a. 2009 Martin Bertram e. a.: Catálogo de los manuscritos jurídicos de la Biblioteca Capitular de la Seu d’Urgell, La Seu d’Urgell 2009.
Bertrand 2011 Paul Bertrand: “Une sociologie de l’édition hagiographique. La sainteté franciscaine du xiiie au début du xvie siècle”, in Meyer/Viallet 2011, 233–235.
Besse 1909 Jean-Martial [Léon] Besse: “Quelques antiquité bénédictines”, in Revue Mabillon 5 (1909) 228–249.
Besse 1912–1913 Jean-Martial [Léon] Besse: “Saint-André de Villeneuve. Catalogue de la bibliothèque (1307)”, in Revue Mabillon 8 (1912–1913) 148–158.
Besseyre 2007 Marianne Besseyre: “L’apogée de l’enluminure albigeoise. Sicard et l’art 1100”, in Desachy 2007c, 87–91.
Bethe 1945 Erich Bethe (†): Buch und Bild im Altertum. Aus dem Nachlaß, ed. by Ernst Kirsten, Leipzig 1945 [repr. Amsterdam 1964; repr. Aalen 1983].
Bethmann 1851 Ludwig Conrad Bethmann: “Paulus Diaconus Leben und Schriften”, in Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 10 (1851) 247–334.
Bethmann/Waitz 1878 Ludwig [Conrad] Bethmann/Georg Waitz (ed.): “Pauli Historia Langobardorum”, in MGH Scriptores rerum Langobardorum et Italicarum saec. viix, Hannover 1878, 12–192.
Beutler 1977 Christian Beutler: “Note sur un bas-relief à Saint-Rémy-de-Provence et les débuts de la sculpture en France”, in Revue de l’art 36 (1977) 42–45 [with 9 figures]. 
Beyerle/Buchner 1954 Franz Beyerle/Rudolf Buchner (ed.): MGH Leges nationum Germanicarum 3, 2, Hannover 1954.
Bibliographica 1993 Bibliographica. Documents dels segles viii al xx (exhibition catalogue), Barcelona 1993.
Bibliophile Kostbarkeiten 1986 Bibliophile Kostbarkeiten aus der Biblioteca de Catalunya (exhibition catalogue), Karlsruhe 1986.
La biblioteca y el archivo de Montserrat 1958 La biblioteca y el archivo de Montserrat, Montserrat 1958.
Bibliotheca Casinensis 1873 Bibliotheca Casinensis seu codicum manuscriptorum qui in tabulario Casinensi asservantur series … 1, Montecassino 1873 [repr. Hildesheim e. a. 2004].
Bibliotheca Casinensis 1875 Bibliotheca Casinensis seu codicum manuscriptorum qui in tabulario Casinensi asservantur series … 2, Montecassino 1875 [repr. Hildesheim e. a. 2004].
Bibliotheca Casinensis 1877 Bibliotheca Casinensis seu codicum manuscriptorum qui in tabulario Casinensi asservantur series … 3, Montecassino 1877 [repr. Hildesheim e. a. 2004].
Bieritz e. a. 2019 Literarische Widmungen im Mittelalter und in der Renaissance. Konzepte – Praktiken – Hintergründe, ed. by Carl-Friedrich Bieritz e. a. (Quellen und Untersuchungen zur lateinischen Philologie des Mittelalters), Stuttgart 2019.
Biget 1985 Jean-Louis Biget: “La cathédrale Sainte-Cécile d’Albi. L’architecture”, in Congrès archéologique de France 1985, 20–62 [with 24 figures].
Bignami Odier 1962 Jeanne Bignami Odier: “Le Fonds de la Reine à la Bibliothèque Vaticane”, in Collectanea Vaticana Albareda 1962, 1, 159–189.
Billanovich 1958 Giuseppe Billanovich: “Gli umanisti e le cronache medioevali. Il ‘Liber pontificalis’, le ‘Decadi’ di Tito Livio e il primo umanesimo a Roma”, in Italia medioevale e umanistica 1 (1958) 103–137.
Biller/Minnis 1998 Handling sin. Confession in the Middle Ages, ed. by Peter Biller/Alastair J. Minnis (York Studies in Medieval Theology 2), Woodbridge 1998.
Bischoff 1950a Bernhard Bischoff: “Caritas-Lieder”, in Bischoff/Brechter 1950, 165–186 [revised repr. in Bischoff 1967, 56–77].
Bischoff 1950b Bernhard Bischoff: “Eine Sammelhandschrift Walahfrid Strabos (Cod. Sangall. 878)”, in Festgabe Leyh 1950, 30–48 and plate I [revised repr. in Bischoff 1967, 34–51 and plates II sq.].
Bischoff 1951 Bernhard Bischoff: “Das griechische Element in der abendländischen Bildung des Mittelalters”, in Byzantinische Zeitschrift 44 (1951) 27–55 [repr. in Bischoff 1967, 246–275].
Bischoff 1957 Bernhard Bischoff: “Die Kölner Nonnenhandschriften und das Skriptorium von Chelles”, in Karolingische und ottonische Kunst 1957, 395–411 [repr. in Bischoff 1966, 16–34].
Bischoff 1965a Karl der Große. Lebenswerk und Nachleben 2: Das geistige Leben, ed. by Bernhard Bischoff, Düsseldorf 1965.
Bischoff 1965b Bernhard Bischoff: “Panorama der Handschriftenüberlieferung aus der Zeit Karls des Großen”, in Bischoff 1965a, 233–254 [repr. in Bischoff 1981b, 5–38].
Bischoff 1966 Bernhard Bischoff: Mittelalterliche Studien. Ausgewählte Aufsätze zur Schriftkunde und Literaturgeschichte 1, Stuttgart 1966.
Bischoff 1967 Bernhard Bischoff: Mittelalterliche Studien. Ausgewählte Aufsätze zur Schriftkunde und Literaturgeschichte 2, Stuttgart 1967.
Bischoff 1968 Bernhard Bischoff: “Frühkarolingische Handschriften und ihre Heimat”, in Scriptorium 22 (1968) 306–314.
Bischoff 1971 Bernhard Bischoff: “Die Überlieferung der technischen Literatur”, in Artigianato e tecnica nella società dell’Alto Medioevo occidentale 1971, 1, 267–296 and figures 1–9 [repr. in Bischoff 1981b, 277–297 and plates XIX–XXVII]; ibid., 2, 495–498 (Discussione).
Bischoff 1972 Bernhard Bischoff: “Die Bibliothek im Dienste der Schule”, in La scuola nell’Occidente Latino 1972, 1, 385–415 [repr. in Bischoff 1981b, 213–233] and La scuola nell’Occidente Latino 1972, 2, 523–528 (Discussione).
Bischoff 1974 Bernhard Bischoff: Lorsch im Spiegel seiner Handschriften (Münchener Beiträge zur Mediävistik und Renaissance-Forschung 29), München 1974.
Bischoff 1980 Bernhard Bischoff: Die südostdeutschen Schreibschulen und Bibliotheken in der Karolingerzeit 2: Die vorwiegend österreichischen Diözesen, Wiesbaden 1980.
Bischoff 1981a Bernhard Bischoff: “Die ältesten Handschriften der Regula S. Benedicti in Bayern”, in Studien und Mitteilungen zur Geschichte des Benediktinerordens 92 (1981) 7–16.
Bischoff 1981b Bernhard Bischoff: Mittelalterliche Studien. Ausgewählte Aufsätze zur Schriftkunde und Literaturgeschichte 3, Stuttgart 1981.
Bischoff 1984a Bernhard Bischoff: Anecdota novissima. Texte des vierten bis sechzehnten Jahrhunderts (Quellen und Untersuchungen zur lateinischen Philologie des Mittelalters 7), Stuttgart 1984.
Bischoff 1984b Bernhard Bischoff: “Briefe des neunten Jahrhunderts”, in Bischoff 1984a, 123–138.
Bischoff 1989a Bernhard Bischoff: Die Abtei Lorsch im Spiegel ihrer Handschriften (Geschichtsblätter Kreis Bergstraße. Sonderband 10), Lorsch 21989.
Bischoff 1989b Bernhard Bischoff: “Text und Übersetzung”, in Aratea 1989, 89–93.
Bischoff 1998 Bernhard Bischoff (†): Katalog der festländischen Handschriften des neunten Jahrhunderts (mit Ausnahme der wisigotischen) 1: Aachen – Lambach, Wiesbaden 1998.
Bischoff 2004 Bernhard Bischoff (†): Katalog der festländischen Handschriften des neunten Jahrhunderts (mit Ausnahme der wisigotischen) 2: Laon – Paderborn, Wiesbaden 2004.
Bischoff 2014 Bernhard Bischoff (†): Katalog der festländischen Handschriften des neunten Jahrhunderts (mit Ausnahme der wisigotischen) 3: Padua – Zwickau, Wiesbaden 2014.
Bischoff 2017 Bernhard Bischoff (†): Katalog der festländischen Handschriften des neunten Jahrhunderts (mit Ausnahme der wisigotischen) 4: Gesamtregister, Wiesbaden 2017.
Bischoff/Brechter 1950 Liber floridus. Mittellateinische Studien Paul Lehmann zum 65. Geburtstag am 13. Juli 1949 gewidmet von Freunden, Kollegen und Schülern, ed. by Bernhard Bischoff/Suso Brechter, St. Ottilien 1950.
Bishop 1978 Terence Alan Martyn Bishop: “The prototype of Liber glossarum”, in Parkes/Watson 1978, 69–85.
Bisson 1990 Thomas Noël Bisson: “Unheroed pasts. History and commemoration in South Frankland before the Albigensian crusades”, in Speculum 65 (1990) 281–308.
Black 2002 Jonathan Black: “Psalm uses in Carolingian prayerbooks. Alcuin and the preface to ‘De psalmorum usu’”, in Mediaeval Studies 64 (2002) 1–60.
Black 2003 Jonathan Black: “Psalm uses in Carolingian prayerbooks. Alcuin’s ‘Confessio peccatorum pura’ and the seven penitential psalms (use 1)”, in Mediaeval Studies 65 (2003) 1–56.
Blanco y García 1937 Vicente Blanco [y] García (ed.): San Ildefonso, De virginitate beatae Mariae. Historia de su tradición manuscrita, texto y comentario gramatical y estilístico (Textos latinos de la Edad Media española 3), Madrid 1937.
Blanco y García 1971 Vicente Blanco [y] García (ed.): San Ildefonso de Toledo, La virginidad perpetua de Santa María. Historia de su tradición manuscrita, texto y comentario gramatical y estilístico (Biblioteca de Autores Cristianos 320. Santos Padres Españoles 1), Madrid 1971.
Blech 1977 Ulrike Blech: Germanistische Glossenstudien zu Handschriften aus französischen Bibliotheken (Monographien zur Sprachwissenschaft 4), Heidelberg 1977.
Bloomfield e. a. 1979 Morton Wilfred Bloomfield e. a.: Incipits of Latin works on the virtues and vices, 1100–1500 A.D. Including a section of incipits of works on the Pater noster (The Medieval Academy of America Publication 88), Cambridge (Ms.) 1979.
Blume 2000 Dieter Blume: Regenten des Himmels. Astrologische Bilder in Mittelalter und Renaissance (Studien aus dem Warburg-Haus 3), Berlin 2000.
Blume e. a. 1852 Friedrich Blume e. a. (ed.): Die Schriften der römischen Feldmesser 2: Erläuterungen zu den Schriften der römischen Feldmesser, Berlin 1852 [repr. Hildesheim 1967].
Blume e. a. 2012 Dieter Blume e. a.: Sternbilder des Mittelalters. Der gemalte Himmel zwischen Wissenschaft und Phnatasie 1: 800–1200 1: Text und Katalog der Handschriften, Berlin 2012: ... 2: Abbildungen, Berlin 2012.
Blumenthal 1983 Carolingian essays. Andrew W. Mellon lectures in Early Christian Studies, ed. by Uta-Renate Blumenthal, Washington (D.C.) 1983.
Boeckler 1930 Albert Boeckler: Abendländische Miniaturen bis zum Ausgang der romanischen Zeit, Berlin 1930.
Böhmer/Herbers 2012 Johann Friedrich Böhmer/Klaus Herbers: Regesta Imperii 1: Die Regesten des Kaiserreiches unter den Karolingern 751–918 (926/962) 4: Papstregesten 800–911 2, 2: 858–967, Köln e. a. 2012.
Boese 1975 Helmut Boese: Die Handschriften der Württembergischen Landesbibliothek Stuttgart. Zweite Reihe: Die Handschriften der ehemaligen Hofbibliothek 2, 1: Codices biblici, Codices dogmatici et polemici, Codices hermeneutici, Wiesbaden 1975.
Boespflug/Załuska 1994 François Boespflug/Yolanta Załuska: “Le dogme trinitaire et l’essor de son iconographie en Occident de l’époque carolingienne au IVe Concile du Latran (1215)”, in Cahiers de civilisation médiévale 37 (1994) 181–240 [with 15 figures] and plates I–VIII.
de Bofarull y Sans 1890 Francisco de Bofarull y Sans: Bibliología. Los còdices, diplomas é impresos en la Exposición Universal de Barcelona de 1888, Barcelona 1890.
Boffito 1897–1898 Giuseppe [Maria] Boffito: “Il codice Vallicelliano C III. Contributo allo studio delle dottrine religiose di Claudio, vescovo di Torino”, in Atti della R. Accademia delle Scienze di Torino. Classe di scienze morali, storiche e filologiche 33 (1897–1898) 250–285.
Boffito 1899 Giuseppe [Maria] Boffito: “Il codice Vallicelliano C III e un frammento di Uffizio del sec. xxi”, in ibid. 34 (1899) 208–214.
Bogaert 2009 Pierre-Maurice Bogaert: “Florus et le Psautier. La lettre à Eldrade de Novalèse”, in Revue bénédictine119 (2009) 403–419.
Bohigas y Balaguer 1960–1967 Pedro Bohigas [y Balaguer]: La ilustración y la decoración del libro manuscrito en Cataluña. Contribución al estudio de la historia de la miniatura catalana [1]: Período románico, Barcelona 1960; [2–3]: Período gótico y Renacimiento 1–2, Barcelona 1965–1967.
Bohigas i Balaguer 1964 Pere Bohigas [i Balaguer]: “Les manuscrits à miniatures de la ‘Biblioteca Central’ de Barcelone (ancienne ‘Biblioteca de Catalunya’)”, in Librarium 7 (1964) 39–58 [with 12 figures].
Bohigas y Balaguer 1967 Pedro Bohigas [y Balaguer]: “Inventario de códices miniaturados o iluminados de procedencia catalana o existentes en bibliotecas catalanas”, in Bohigas y Balaguer 1960–1967, 3, 145–223 [repr. Bohigas i Balaguer 2000].
Bohigas i Balaguer 1974 Pere Bohigas i Balaguer: “Les derniers temps de l’enluminure romane en Catalogne. La transition en gothique”, in Les cahiers de Saint-Michel de Cuxa 5 (1974) 33–43.
Bohigas i Balaguer 2000 Pere Bohigas [i Balaguer]: Inventario de códices miniaturados o iluminados de procedencia catalana o existentes en bibliotecas catalanas, Barcelona 2000.
Bohn 2003 Eva Magdalena Elisabeth Bohn: Alcuin’s heirs. The early reception of Alcuin’s ‘De Rhetorica’ and ‘De Dialectica’, PhD Cambridge 2003 [https://doi.org/10.17863/CAM.11637].
Boinet 1907 Amédée Boinet: “Notice sur un évangéliaire de la bibliothèque de Perpignan”, in Congrès archéologique de France 1907, 534–551 [with 6 figures].
Boix i Pociello e. a. 1996 Jordi Boix i Pociello e. a.: “Sant Vicenç de Roda. L’escriptori de la catedral”, in Catalunya romànica 1996, 441–444 [with 1 figure].
de Bolòs i Capdevila 1977 Maria de Bolòs i Capdevila: La comarca de Olot. Estudio de geografía regional, Barcelona 1977.
Bolòs i Masclans 1990 Jordi Bolòs i Masclans: “Acta de consagració de l’església de Sant Joan les Fonts (10 de gener de 958)”, in Catalunya romànica 1990a, 336.
Bolton 2021 Timothy Bolton: The history of Western script 4. A further selection from the Schøyen Collection (Manuscripts in the Schøyen Collection Series 42), London 2021.
Bond e. a. 1873–1883 The Palæograpical Society, Facsimiles of ancient manuscripts and inscriptions. First series 1–2, ed. by Edward August Bond e. a., London 1873–1883.
Bondéelle-Souchier 1991 Anne Bondéelle-Souchier: Bibliothèques cisterciennes dans la France médiévale. Répertoire des abbayes d’hommes. Avant-propos par André Vernet (Documents, éctudes et répertoires 41. Histoire des bibliothèques médiévales 6), Paris 1991.
Bondurand 1882 Édouard Bondurand: “Statuts de l’abbaye de Psalmodi”, in Mémoires de l’Académie de Nîmes VII 5 (1882) 83–166.
Bondurand 1887 Édouard Bondurand: “Introduction”, in idem (ed.): L’education carolingienne. Le Manuel de Dhuoda, Paris 1887, 7–44.
Bonnassie 1975–1976 Pierre Bonnassie: La Catalogne du milieu du xe à la fin du xie siècle. Croissance et mutations d’une société 1–2 (Publications de l’Université de Toulouse-Le Mirail. Série A: 23 and 29), Toulouse 1975–1976.
Bonnassie 1990 Pierre Bonnassie: La Catalogne au tournant de l’an mil. Croissance et mutations d’une société (L’aventure humaine), Paris 1990.
Bonnery 1997 André Bonnery: “À propos du concile de Francfort (794). L’action des moines de Septimanie dans la lutte contre l‘adoptianisme”, in Berndt 1997, 2, 767–786.
Bonnerue 1999 Pierre Bonnerue: Benedicti Anianensis Concordia regularum [1:] Praefatio Concordantiae Indices (CChr.CM 168), Turnhout 1999.
Bonnerue e. a. 2001 Ardon, Vie de Benoît d’Aniane. Introduction et notes par Pierre Bonnerue, traduction par Fernand Baumes (†), revue et corrigée par Adalbert de Vogüé (Vie monastique 39. Série Monachisme ancient), Bégrolles en Mauges 2001.
Boodts/Partoens 2016 Shari Boodts/Gert Partoens: “The transmission of Florus of Lyons’ ‘Expositio epistolarum beati Pauli apostoli’. State of the art and new results”, in Houghton 2016, 253–276.
Booker 2016 Courtey Matthew Booker: “‘Addenda’ to the transmission history of Dhuoda’s ‘Liber manualis’”, in Revue d’histoire des textes N. S. 11 (2016) 181–213.
Booker e. a. 2022 Visions of medieval history in North America and Europe. Studies on cultural identity and power, ed. by Courtney Matthew Booker e. a. (Cursor Mundi 41), Turnhout 2022.
Boretius 1883 Alfred Boretius (ed.): MGH Capitularia regum Francorum 1 (MGH Leges 2, 1), Hannover 1883.
Boretius/Krause 1897 Alfred Boretius/Victor Krause (ed.): MGH Capitularia regum Francorum 2 (MGH Leges 2, 2), Hannover 1897.
Borst 1995 Arno Borst: Das Buch der Naturgeschichte. Plinius und seine Leser im Zeitalter des Pergaments (Abhandlungen der Heidelberger Akademie der Wissenschaften. Philosophisch-Historische Klasse, Jg. 1994, 2), Heidelberg 21995.
Borst 1998 Arno Borst: Die karolingische Kalenderreform (MGH Schriften 46), Hannover 1998.
Borst 2001 Arno Borst (ed.): Der karolingische Reichskalender und seine Überlieferung bis ins 12. Jahrhundert 1–3 (MGH Libri memoriales 2), Hannover 2001.
Borst 2004 Arno Borst: Der Streit um den karolingischen Kalender (MGH Studien und Texte 36), Hannover 2004.
Borst 2006 Arno Borst: Schriften zur Komputistik im Frankenreich von 721 bis 818 1–3 (MGH Quellen zur Geistesgeschichte des Mittelalters 21), Hannover 2006.
Bose 1966 Helmut Bose: Die lateinischen Handschriften der Sammlung Hamilton zu Berlin, Wiesbaden 1966.
Bosseman 2019 Gaelle Bosseman: Eschatologie et discours sur la fin des temps dans la péninsule Ibérique (viiie–xie siècle), PhD Paris 2019.
Bosseman 2023 Gaelle Bosseman: Eschatologie et discours sur la fin des temps dans la péninsule Ibérique (viiie–xie siècle) (Bibliothèque de la Casa de Velázquez 89), Madrid 2023.
Bouhot 1974 Jean-Paul Bouhot: “Note sur trois ‘Sermons anonymes’”, in Revue des études augustiniennes 20 (1974) 134–142.
Bouhot 1976 Jean-Paul Bouhot: Ratramne de Corbie. Histoire littéraire et controverses doctrinales (Études augustiniennes [47]), Paris 1976.
Bouhot 1978 Jean-Paul Bouhot: “Explications du rituel baptismal à l’époque carolingienne”, in Revue des études augustiniennes 24 (1978) 278–301.
Bouhot 1983 Jean-Paul Bouhot: “Un florilège sur le symbolisme du baptême de la seconde moitié du viiie siècle”, in Recherches augustiniennes 18 (1983) 151–182.
Bouhot 1986 Jean-Paul Bouhot: “Les pénitentiels attribués à Bède le Vénérable et à Egbert d’York”, in Revue d’histoire des textes 16 (1986) 141–169.
Bouhot 2013 Jean-Paul Bouhot: “Deux lettres pour la défense de l’ancienne liturgie gallicane au ixe siècle”, in Elfassi e. a. 2013, 89–100.
Bouland 1895 Ludovic Bouland: “La fondation du P. Joachim Faucher et l’ex-libris des PP. Jésuites d’Avignon”, in Archives de la Société française des collectionnaires d’ex-libris 2 (1895) 161–164.
Boulhol 2002 Pascal Boulhol: Claude de Turin. Un évêque iconoclaste dans l’Occident carolingien. Étude suivie de l’édition du ‘Commentaire sur Josué’ (Collection des Études Augustiniennes. Série Moyen Âge et Temps Modernes 38), Paris 2002.
Bouquet 1739 Martin Bouquet (ed.): Recueil des historiens des Gaules et de la France 2, Paris 1739.
Bouquet 1741 Martin Bouquet (ed.): Recueil des historiens des Gaules et de la France 3, Paris 1741.
Bouquet 1744 Martin Bouquet (ed.): Recueil des historiens des Gaules et de la France 5, Paris 1744.
Bouquet 1749 Martin Bouquet (ed.): Recueil des historiens des Gaules et de la France 6, Paris 1749.
Bourgain/Derolez 1996 La conservation des manuscrits et des archives au Moyen Âge. XIe Colloque du Comité International de Paléographie Latine, Bruxelles, Bibliothèque Royale Albert Ier, 19–21 octobre 1995 [= Scriptorium 50, 2 (1996)], ed. by Pascale Bourgain/Albert Derolez, Bruxelles 1996.
Bourin/Martínez y Sopena 2010 Anthroponymie et migrations dans la Chrétienté médiévale, ed. by Monique Bourin/Pascual Martínez [y] Sopena (Collection de la Casa de Velázquez 116), Madrid 2010.
Bouter 1991 Naissance et fonctionnement des réseaux monastiques et canoniaux, ed. Nicole Bouter (Centre européen de recherches sur les congrégations et ordres religieux. Travaux et recherches 1), Saint-Étienne 1991.
Bouter 2005 Écrire son histoire. Les communautés régulières face à leur passé. Acte du 5e Colloque International du C.E.R.C.O.R., Saint-Étienne, 6–8 novembre 2002, ed. by Nicole Bouter (Centre européen de recherches sur les congrégations et ordres religieux. Travaux et recherches, 18), Saint-Étienne 2005.
Bower 1988 Calvin Martin Bower: “Boethius’ ‘De institutione musica’. A handlist of manuscripts”, in Scriptorium 42 (1988) 205–251.
Bowers 1973 Myra Ellen Bowers (ed.): The ‘Liber manualis’ of Dhuoda. Advice of a ninth-century mother for her son, PhD Washington D.C. 1973.
Bowman 2004 Jeffrey Alan BowmanShifting landmarks. Property, proof, and dispute in Catalonia around the year 1000 (Conjunctions of Religion & Power in the Medieval Past), Ithaca (NY.)/London 2004.
Bowman/Codey 1991 In iure veritas. Studies in canon law in memory of Schafer Williams, ed. by Steven B. Bowman/Blanche E. Codey, Cincinnati (Oh.) 1991.
Bozóky 2006 Edina Bozóky: La politique des reliques de Constantin à Saint Louis. Protection collective et légitimation du pouvoir. Préface de Jean-Claude Schmitt, Paris 2006.
Brackmann 1901 Albert Brackmann: “Reise nach Italien vom März bis Juni 1900”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 26 (1901) 299–347.
Bradley 1889 John William Bradley: A dictionary of miniaturists, illuminators, calligraphers, and copyists, with references to their works, and notices of their patrons. From the establishment of Christianity to the eighteenth century 3, London 1889 [repr. (Burt Franklin Bibliographical Series 8) New York 1958].
Bragança 1975 Joaquim de Oliveira Bragança: “A adoração da Cruz na espiritualidade do Ocidente. ‘Ordines’ inéditos da França meridional”, in Didaskalia 5 (1975) 255–281.
Braunfels/Schnitzler 1965 Karl der Große. Lebenswerk und Nachleben 3: Karolingische Kunst, ed. by Wolfgang Braunfels/Hermann Schnitzler, Düsseldorf 1965.
Breitenstein/Sonntag 2020 Disorder. Expressions of an amorphous phenomenon in human history. Essays in honour of Gert Melville, ed. by Mirko Breitenstein/Jörg Sonntag, Munster/W. 2020.
Breysig 1899 Alfred Breysig (ed.): Germanici Caesaris Aratea. Accedunt epigrammata (Bibliotheca Scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana), Leipzig 21899.
von den Brincken 1957 Anna-Dorothee von den Brincken: Studien zur lateinischen Weltchronistik bis in das Zeitalter Ottos von Freising, Düsseldorf 1957.
von den Brincken 1970 Anna-Dorothee von den Brincken: “Die Ausbildung konventioneller Zeichen und Farbgebungen in der Universalkartographie des Mittelalters“, in Archiv für Diplomatik, Schriftgeschichte, Siegel- und Wappenkunde 16 (1970) 325–349.
von den Brincken 1976 Anna-Dorothee von den Brincken: “Die Kugelgestalt der Erde in der Kartographie des Mittelalters“, in Archiv für Kulturgeschichte 58 (1976) 77–95.
von den Brincken 1983 Anna-Dorothee von den Brincken: “Weltbild der lateinischen Universalhistoriker und -kartographen“, in Popoli e paesi 1983, 1, 377–408, Tafeln I–XVI and 409–421 (Discussione).
von den Brincken 1989 Anna-Dorothee von den Brincken: “Gyrus und Spera. Relikte griechischer Geographie im Weltbild der Frühscholastik“, in Sudhoffs Archiv 73 (1989) 129–144.
von den Brincken 1992 Anna-Dorothee von den Brincken: Fines Terrae. Die Enden der Erde und der vierte Kontinent auf mittelalterlichen Weltkarten (MGH Schriften 36), Hannover 1992.
de Brocà i de Montagut 1908 Guillem Maria de Brocà [i de Montagut]: “Juristes y jurisconsults catalans dels segles xi, xii y xiii, fonts dels seus coneixements y transcendencia que exerciren”, in Anuari de l’Institut d’Estudis Catalans 1 (1908) 429–440.
Brommer 1974 Peter Brommer: “Die bischöfliche Gesetzgebung Theodulfs von Orléans”, in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistische Abteilung 60 (1974) 1–120.
Brommer 1975 Peter Brommer: “Die Rezeption der bischöflichen Kapitularien Theodulfs von Orléans”, in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistische Abteilung 61 (1975) 113–160.
Brommer 1980a Peter Brommer: “Capitula episcoporum. Bemerkungen zu den bischöflichen Kapitularien”, in Zeitschrift für Kirchengeschichte 91 (1980) 207–236.
Brommer 1980b Peter Brommer: “Eine unbekannte Diözesansynode. Zur Rezeption Theodulfs von Orléans”, in Archiv für katholisches Kirchenrecht 149 (1980) 467–487.
Brommer 1984a Peter Brommer: “Ghärbald von Lüttich”, in idem (ed.): MGH Capitula episcoporum 1, Hannover 1984, 3–42.
Brommer 1984b Peter Brommer: “Radulf von Bourges”, in idem (ed.): MGH Capitula episcoporum 1, Hannover 1984, 227–268.
Brommer 1984c Peter Brommer: “Theodulf von Orléans”, in idem (ed.): MGH Capitula episcoporum 1, Hannover 1984, 73–184.
Brommer 1984d Peter Brommer: “Walter von Orléans”, in idem (ed.): MGH Capitula episcoporum 1, Hannover 1984, 185–193.
Brommer 1985 Peter Brommer: ‘Capitula episcoporum‘. Die bischöflichen Kapitularien des 9. und 10. Jahrhunderts (Typologie des sources du Moyen Âge occidental 43), Turnhout 1985.
Brown 1983 Virginia Brown: “‘Pastorale’, ‘mysticum’, ‘peccatorium’. A Beneventan manuscript from Telese and the Normans in Southern Italy”, in Scrittura e civiltà 7 (1983) 113–140 and plates I–IV [repr. in Brown 2005, 517–548].
Brown 1991 Virginia Brown: “A homiliary in Beneventan script at Salerno”, in La specola. Bollettino della Società salernitana di bibliologia e bibliofilia 1 (1991) 9–47 [with 6 plates] [repr. in Brown 2005, 609–645].
Brown 2005 Virginia Brown: Terra Sancti Benedicti. Studies in the palaeography, history and liturgy of medieval Southern Italy (Storia e letteratura. Raccolta di studi e testi 219), Roma 2005.
Bruni 1997 Sandra Bruni (ed.): Alcuino, De orthographia (Millenio medievale 2. Testi 2), Firenze 1997,
Bruni 2004 Sandra Bruni: “Alcuinus Eboracensis ep. [!]”, in Chiesa/Castaldi 2004, 14–23.
de Bruyne 1920 [Donatien de Bruyne]: Préfaces de la Bible latine, Namur 1920.
de Bruyne 1934 Donatien de Bruyne: “De la provenance de quelques manuscrits”, in Revue bénédictine 46 (1934) 107–125.
de Bruyne e. a. 1931 Donatien de Bruyne e. a.: “Nouvelle liste de ‘membra disiecta’”, in Revue bénédictine 43 (1931) 101–105.
Bubnov 1899 Nicolaus Bubnov: Gerberti postea Silvestri II papae Opera Mathematica (972–1003). Accedunt aliorum opera ad Gerberti libellos aestimandos intelligendosque necessaria per septem appendices distributa, Berlin 1899 [repr. Hildesheim 1963].
Buc 2000 Philippe Buc: “Ritual and interpretation. The early medieval case”, in Early Medieval Europe 9 (2000) 183–210.
Buchner 1952 Rudolf Buchner: “Kleine Untersuchungen zu den fränkischen Stammesrechten I”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 9 (1952) 59–102.
Budde 2008 Timothy R. Budde: “The three recensions of the ‘Versio Dionysii’”, in The Journal of Medieval Latin 17 (2008) 253–272.
Budde 2011 Timothy R. Budde: The ‘Versio Dionysii’ of John Scottus Eriugena. A study of the manuscript tradition and influence of Eriugena’s translation of the ‘Corpus Areopagitum’ from the 9th through the 12th century, PhD Toronto 2011.
Bühler 1986 Arnold Bühler: “Capitularia relecta. Studien zur Entstehung und Überlieferung der Kapitularien Karls des Großen und Ludwigs des Frommen“, in Archiv für Diplomatik, Schriftgeschichte, Siegel- und Wappenkunde 32 (1986) 305–501.
von Bühren 2007 Veronika von Bühren: “Auxerre, lieu de production de manuscrits?”, in Shimahara 2007a, 167–186.
Bullough 1983 Donald Auberon Bullough: “Alcuin and the kingdom of heaven. Liturgy, theology and the Carolingian age”, in Blumenthal 1983, 1–69 [revised repr. in Boullough 1991, 161–240].
Bullough 1991 Donald Auberon Bullough: Carolingian renewal. Sources and heritage, Manchester/New York 1991.
Bullough 2004 Donald Auberon Bullough: Alcuin. Achievement and reputation. Being part of the Ford lectures delivered in Oxford in Hilary Term 1980 (Education and Society in the Middle Ages and Renaissance 16), Leiden/Boston 2004.
Buono/Russo 2015 Lidia Buono/Eugenia Russo: “ROME. Un’infrastruttura elettronica per lo studio degli omeliari”, in Studi medievali III 56 (2015) 843–884 and plates I–IV.
Buono/Russo 2019 Lidia Buono/Eugenia Russo: Homiliaria Beneventana 1 (Biblioteche e archivi 36. Homiliaria et passionaria. Collezioni liturgiche del Medioevo latino. Liturgical Collections of the Latin Middle Ages 1), Firenze 2019.
Burger 1948 André Burger: “Les vers de la duchesse Dhuoda et son poème ‘De temporibus tuis’”, in Mélanges Marouzeau 1948, 85–102.
Burghardt 1960 Hans-Dieter Burghardt: Philologische Untersuchungen zu den Gedichten Alkuins, PhD Heidelberg 1960.
Burman 1773 Pieter Burman (ed.): Anthologia veterum latinorum epigrammatum et poëmatum ... 2, Amsterdam 1773.
Burnam 1912 John Miller Burnam (ed.): Recipes from Codex Matritensis A 16 (ahora 19). Palaeographical edition from a black-on-white facsimile (University of Cincinati Studies II. 8, 1), Cincinati (Oh.) [1912].
Burnam 1912–1925 John Miller Burnam: Palæographia iberica. Fac-similés de manuscrits espagnols et portugais (ixe–xve siècles). Avec notices et transcriptions 1–3, Paris 1912–1925.
Burnam 1920 John Miller Burnam: “A group pf Spanish manuscripts”, in Bulletin hispanique 22 (1920) 229–233.
Bursill-Hall 1981 Geoffrey Leslie Bursill-Hall: A census of medieval Latin grammatical manuscripts (Grammatica Speculativa 4), Stuttgart-Bad Canstatt 1981.
Butzer/Lohrmann 1993 Science in Western and Eastern civilization in Carolingian times, ed. by Paul Leo Butzer/Dietrich Lohrmann, Basel e. a. 1993.
Cadei 1999 Arte d’Occidente. Temi e metodi. Studi in onore di Angiola Maria Romanini 1–3, ed. by Antonio Cadei, Roma 1999.
Cahn 1996 Walter Cahn: Romanesque manuscripts. The twelfth century 1: Text & illustrations (A Survey of Manuscripts Illuminated in France), London 1996; ... 2: Catalogue (...), London 1996.
Caillau/Guillon 1837–1842 Armand Benjamin Caillau/Marie Nicolas Sylvestre Guillon (ed.): Collectio selecta SS. Ecclesiae Patrum complectens exquisitissima opera tum dogmatica et moralia, tum apologetica et oratoria 130–131, Paris 1837–1842.
Caillau/Saint-Yves 1836 Armand Benjamin Caillau/B. Saint-Yves (ed.): Sancti Aurelii Augustini, Hipponensis episcopi operum supplementum 1–2, Paris 1836 [repr. Caillau/Guillon 1837–1842].
Callado y Estela 2019 La Catedral barroca. Iglesia, sociedad y cultura en la València del siglo xvii 1–4, ed. by Emilio Callado [y] Estela, Valencia 2019.
Calle y González 1984 Benjamin Calle [y] González: Catálogo de música y documentos musicales del Archivo Catedral de Lérida, Lleida 1984.
Calmette 1906 Joseph Calmette: “La famille de saint Guilhem”, in Annales du Midi 18 (1906) 145–165.
del Camino y Martínez 2007 [María del] Carmen del Camino [y] Martínez: “Los fragmentos de códices visigóticos. Balance y perspectivas”, in Fernández y Catón 2007, 2, 375–394.
Campbell 2000 J. Brian Campbell (ed.): The writings of the Roman land surveyors. Introduction, text, translation and commentary (Journal of Roman Studies. Monographs 9), London 2000.
Campos y Fernández de Sevilla 1995 Monjes y monasterios españoles. Actas del simposium (1/5-IX-1995) 3: Bibliotecas, archivos y escritorios, historiografía y bibliografía, documentación, vida cotidiana, religiosa, material y cultural, jurisdicción, museos, hospitalidad, misiones, ed. by Francisco-Javier Campos y Fernández de Sevilla (Colección del Instituto Escurialense de Investigaciones Históricas y Artísticas 7), San Lorenzo del Escorial 1995.
Camps i Sòria e. a. 2018 Romanesque patrons and processes. Design and instrumentality in the art and architecture of Romanesque Europe, ed. by Jordi Camps i Sòria (The British Archaeological Association Conference Transactions), London 2018.
de la Canal 1832 José de la Canal: España sagrada 45: Tratado LXXXVIII en que se concluye lo perteneciente à la santa iglesia de Gerona …, Madrid 1832.
Canal i Roquet e. a. 2004 Josep Canal [i Roquet] e. a.: Girona, de Carlemany al feudalisme (785–1057). El trànsit de la ciutat antiga a l’època medieval (II) (Història urbana de Girona. Reconstrucció cartográfica 6), Girona 2004.
Canal y Sánchez-Pagín 1968 José María Canal [y Sánchez-Pagín]: “Tradición manuscrita y ediciones de la obra de san Hildefonso de Virginitate sanctae Mariae”, in Revista española de teología 28 (1968) 51–75.
Capdevila i Soldevila 2023 Josep Capdevila [i] Soldevila: Catàleg dels pergamins medievals de la Basílica dels Sants Just i Pastor de Barcelona. 1173–1500 (Monografíes de les set parròquies antigues de Barcelona 1. Parròquies històriques de Barcelona 1), Barcelona 2023.
Capelle 1929 Bernard Capelle: “Les Homélies de saint Grégoire sur le Cantique”, in Revue bénédictine 41 (1929) 204–217.
Cappuyns 1933 Maïeul Cappuyns: Jean Scot Érigène. Sa vie, son œuvre, sa pensée (Universitas Catholica Lovaniensis. Dissertationes ad gradum magistri in Facultate Theologica consequendum conscriptae II. 26), Louvain/Paris 1933 [repr. Bruxelles 1964; 1969].
Cappuyns 1971 Maïeul Cappuyns: “Florus de Lyon”, in Dictionnaire d’histoire et de géographie ecclésiastiques 17: Filles–Français, Paris 1971, 648–654.
Caravita 1869–1870 Andrea Caravita: I codici e le arti a Monte Cassino 1–3, Monte Cassino 1869–1870.
Cardelle de Hartmann 2019 Carmen Cardelle de Hartmann: “Grammatik als Gabe. Aldhelm, Bonifatius, ‘Expossitio latinitatis’ ‘Anonymus ad Cuimnanum’)”, in Bieritz e. a. 2019, 19–50.
de Carlos y Villamarín 2020 Helena de Carlos [y] Villamarín: “The ‘Sermo adversus Iudaeos’ of Quodvultdeus in manuscript Paris, BNF, lat. 8093”, in Revue d’histoire des textes N. S. 15 (2020) 237–248.
Carmassi 2016 Retter der Antike. Marquard Gude (1635–1689) auf der Suche nach den Klassikern, ed. by Patrizia Carmassi (Wolfenbüttler Forschungen 147), Wiesbaden 2016.
Carreras y Candi 1890 Francesch Carreras y Candi: “Castell de Bell-Puig á Vilatorta”, in La Veu del Montserrat 13 (1890) 287 sq., 295 sq. and 304.
Carrero Santamaría 2000 Eduardo Carrero Santamaría: “‘Ecce quam bonum et quam iocundum habitare fratres in unum’. Vidas reglar y secular en las catedrales hispanas llegado el siglo xii“, in Anuario de estudios medievales 30 (2000) 757–805.
Casas i Homs 1960 Josep Maria Casas [i] Homs: “Dos antiguos tratados catequísticos”, in Gesammelte Aufsätze zur Kulturgeschichte Spaniens 16 (Spanische Forschungen der Görresgesellschaft I), Münster in Westfalen 1960, 77–84.
Casas i Homs 1964 Josep Maria Casas [i] Homs: “Una gramàtica inèdita d’Usuard”, in Misceŀlània Albareda 1962–1964, 2, 77–129.
Casas i Homs 1972 Josep Maria Casas [i] Homs: “Notes sobre l’ensenyament de la gramàtica als monestirs catalans”, in II Coŀloqui d’història del monaquisme català 1972–1974, 1, 199–204.
Casavecchia 2016 Roberta Casavecchia: “Rapporto tra testo e decorazione negli omeliari cassinesi del’xi secolo”, in D’Urso e. a. 2016, 45–66 [with 15 figures].
Cassan/Meynial 1900 Léon Cassan/Edmond Meynial (ed.): Cartulaires des abbayes d’Aniane et de Gellone publiés d’après les manuscrits originaux. Cartulaires d’Aniane, Montpellier 1900.
Castaldi 2000 Lucia Castaldi: “Nuovi testimoni della ‘Vita Gregorii’ di Paolo Diacono [BHL 3639]”, in Chiesa 2000, 75–126.
Castaldi 2004 Lucia Castaldi: Iohannes Hymmonides diaconus Romanus, Vita Gregorii I papae (B.H.L. 3641–3642) 1: La tradizione manoscritta (Archivum Gregorianum 1), Firenze 2004.
Castaldi/Mattaloni 2022 La trasmissione dei testi latini del Medioevo. Mediaeval Latin texts and their transmission 7, ed. by Lucia Castaldi/Valeria Mattaloni (Millenio medievale 123. Strumenti e studi N. S. 47. TE.TRA 7), Firenze 2022.
Castillón y Cortada 1994 Francisco Castillón [y] Cortada: “Catálogo del archivo de la Catedral de Lleida. Fondos de Roda de Isábena”, in Aragonia Sacra 9 (1994) 133–192 [with 4 figures].
Castiñeiras y González 1994 Manuel Antonio Castiñeiras [y] González: “Las fuentes antiguas en el menologio medieval Hispano. La pervivencia literaria e iconográfica de las ‘Etimologías’ de Isidoro y del Calendario de Filócalo”, in Boletín del Museo Arqueológico Nacional 12 (1994) 77–100 [with 30 figures].
Castiñeiras y González 1996a Manuel Antonio Castiñeiras [y] González: “Abrahán enseña astronomía. El prototipo bíblico del estudio del cómputo en las abadías benedictinas de Cava de’ Tirreni y Ripoll”, in Compostellanum 41 (1996) 159–177 [with 10 figures].
Castiñeiras y González 1996b Manuel [Antonio] Castiñeiras [y González]: El calendario medieval hispano. Textos e imágenes (siglos xixiv) (Estudios de arte 7), Valladolid 1996.
Castiñeiras y González 1998 Manuel Antonio Castiñeiras [y] González: “Diagramas y esquemas cosmográficos en dos misceláneas de cómputo y astronomía de la Abadía de Santa María de Ripoll (ss. xixii)”, in Compostellanum 43 (1998) 593–646.
Castiñeiras y González 1999a Manuel Antonio Castiñeiras [y] González: “La iŀlustració de manuscrits a Catalunya i la seva relació amb centres europeus”, in Catalunya a l’època carolingia 1999, 249–254 [with 5 figures].
Castiñeiras y González 1999b Manuel Antonio Castiñeiras [y] González: “La ilustración del ‘De naturis rerum’ de Beda en un manuscrito de la abadía de Santa María de Ripoll (Madrid, Biblioteca Nacional, ms. 19) y su archetipo ‘cassinese’”, in Cadei 1999, 2, 791–801 [with 7 figures].
Castiñeiras y González 1999c Manuel Antonio Castiñeiras [y] González: “Ripoll”, in Enciclopedia dell’arte medievale 1999, 27–33.
Castiñeiras y González 1999d Manuel Antonio Castiñeiras [y] González: “Ripoll i les relacions culturals i artístiques de la Catalunya altmedieval”, in de Palol i Salellas/Pladevall i Font 1999, 435–442 [with 8 figures].
Castiñeiras y González 2006 Manuel [Antonio] Castiñeiras [y González]: “Un passagio al passato. Il portale di Ripoll”, in Quintavalle 2006, 365–381 [with 34 figures].
Castiñeiras y González 2007 Manuel [Antonio] Castiñeiras [y González]: “Catalan Romanesque painting revisited. The altar-frontal workshops (with technical report by A. Morer and J. Badia)”, in Hourihane 2007, 119–153 [with 24 figures].
Castiñeiras y González 2017 Entre la letra y el pincel. El artista medieval. Leyenda, identidad y estatus, ed. by Manuel [Antonio] Castiñeiras [y González], Almería 2017.
Castiñeiras y González/Camps i Sòria 2008a El romànic i la Mediterrània. Catalunya, Toulouse i Pisa. 1120–1180 (exhibition catalogue), ed. by Manuel [Antonio] Castiñeiras [y González]/Jordi Camps [i] Sòria, Barcelona 2008 [Spanish version: Castiñeiras y González/Camps i Sòria 2008c].
Castiñeiras y González/Camps i Sòria 2008b Manuel [Antonio] Castiñeiras [y González]/Jordi Camps [i] Sòria: “El romànic i la Mediterrània. Catalunya, Toulouse i Pisa (1120–1180). Idea d’una exposició”, in Castiñeiras y González/Camps i Sòria 2008a, 21–27.
Castiñeiras y González/Camps i Sòria 2008c El románico y el Mediterráneo. Cataluña, Toulouse y Pisa. 1120–1180 (exhibition catalogue), ed. by Manuel [Antonio] Castiñeiras [y González]/Jordi Camps [i] Sòria, Barcelona 2008.
Castro y Caridad 1991 Eva [María] Castro [y] Caridad: Tropos y troparios hispánicos (Monografías da Universidade de Santiago de Compostela 157), Santiago de Compostela 1991.
Castro y Correa 2020 Ainoa Castro [y] Correa: “Leaving the past behind, adapting to the future. Transitional and polygraphic Visigothic-Caroline minuscule scribes”, in Anuario de estudios medievales 50 (2020) 631–664 [with 5 figures].
La Catalogne à l’époque romane 1932 La Catalogne à l’époque romane (Université de Paris. Institut d’art et d’archéologie. Bibliothèque d’art catalan. Fondation Cambo 2), Paris 1932.
Catalogue général des cartulaires 1847 Catalogue général des cartulaires des archives départementales, Paris 1847.
Catalogue général des manuscrits 1849 Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques. Départements 1, Paris 1849.
Catalogue général des manuscrits 1885 Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques. Départements 7: Toulouse – Nîmes, Paris 1885.
Catalogue général des manuscrits 1891 Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques de France. Départements 13: Vitry-le-François … Dole, Paris 1891.
Catalogue général des manuscrits 1892 Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques de France. Départements 15: Marseille, Paris 1892.
Catalogue général des manuscrits 1893a Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques de France. Départements 20: Le Mans … Briançon, Paris 1893.
Catalogue général des manuscrits 1893b Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques de France. Départements 21: Chaumont … Vienne, Paris 1893.
Catalogue général des manuscrits 1894a Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques de France. Départements 16: Aix, Paris 1894.
Catalogue général des manuscrits 1894b Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques de France. Départements 27: Avignon, Paris 1894.
Catalogue général des manuscrits 1898 Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques de France. Départements 31: Bibliothèque du Palais des Arts à Lyon … Trie-sur-Baise, Paris 1898.
Catalogue général des manuscrits 1903 Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques de France. Départements 41: Supplément 2: Caen – Luxueil, Paris 1903.
Catalogue général des manuscrits 1904 Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques de France. Départements 42: Supplément 3: Lyon – Orléans, Paris 1904.
Catalogue général des manuscrits 1918 Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques de France. Université de Paris et Université des Départements, Paris 1918.
Catalogue général des manuscrits 1956 Catalogue général des manuscrits des Bibliothèques Publiques de France 51: Manuscrits conservés dans les dépôts d’Archives départementales (Supplément), Paris 1956.
Catalogue of additions 1864 Catalogue of additions to the manuscripts in the British Museum in the years mdcccxli. – mdcccxlv., [London] 1864 [repr. Hildesheim 1964].
Catalogue of additions 1875 Catalogue of additions to the manuscripts in the British Museum in the years mdcccliv. – mdccclx., [London] 1875 [repr. Hildesheim 1965].
Catalogue of the magnificent collection of manuscripts from Hamilton Palace 1882 Catalogue of the magnificent collection of manuscripts from Hamilton Palace (auction catalogue), London 1882.
Catalogue raisonné 1770 Catalogue raisonné des principaux manuscrits du cabinet de M. Joseph-Louis-Dominique de Cambis, marquis de Velleron, Avignon 1770.
Catalogus codicum hagiographicorum 1889 Catalogus codicum hagiographicorum Latinorum antiquiorum saeculo xvi qui asservantur in Bibliotheca Nationali Parisiensi 1 (Subsidia hagiographica 2), Bruxelles 1889.
Catalogus codicum hagiographicorum 1890 Catalogus codicum hagiographicorum Latinorum antiquiorum saeculo xvi qui asservantur in Bibliotheca Nationali Parisiensi 2 (Subsidia hagiographica 2), Bruxelles 1890.
Catalogus codicum hagiographicorum 1893 Catalogus codicum hagiographicorum Latinorum antiquiorum saeculo xvi qui asservantur in Bibliotheca Nationali Parisiensi 3 (Subsidia hagiographica 2), Bruxelles 1893.
Catalogus codicum manuscriptorum 1744a Catalogus codicum manuscriptorum Bibliothecae Regiae 3, Paris 1744.
Catalogus codicum manuscriptorum 1744b Catalogus codicum manuscriptorum Bibliothecae Regiae 4, Paris 1744.
Catalonia in the Carolingian era 1999 Catalonia in the Carolingian era. Pre-romanesque (9th and 10th century). Art and culture (exhibition catalogue), Barcelona 1999.
Catalonia monastica 1927 Catalonia monastica. Recull de documents i estudis referents a monestirs catalans 1, Montserrat 1927.
Cataluña en la época carolingia 1999 Cataluña en la época carolingia. Arte y cultura antes del románico (siglos ix y x) (exhibition catalogue), Barcelona 1999.
Catalunya a l’època carolíngia 1999 Catalunya a l'època carolíngia. Art i cultura abans del romànic (segles ix i x) (exhibition catalogue), Barcelona 1999.
Catalunya fa mil anys 1988 Catalunya fa mil anys. Notes històriques en ocasió del Mil·lenari (Textos i documents 3), Barcelona 1988 (etc.).
Catalunya romànica 1984a Catalunya romànica 2: Osona I, Barcelona 1984.
Catalunya romànica 1984b Catalunya romànica 11: El Bages, Barcelona 1984.
Catalunya romànica 1986 Catalunya romànica 3: Osona II, Barcelona 1986.
Catalunya romànica 1987a Catalunya romànica 10: El Ripollès, Barcelona 1987.
Catalunya romànica 1987b Catalunya romànica 13: El Solsonès. La Vall d’Aran, Barcelona 1987.
Catalunya romànica 1990a Catalunya romànica 4: La Garrotxa, Barcelona 1990.
Catalunya romànica 1990b Catalunya romànica 9: L’Empordà II, Barcelona 1990.
Catalunya romànica 1991a Catalunya romànica 5: El Gironès. La Selva. El Pla de l’Estany, Barcelona 1991.
Catalunya romànica 1991b Catalunya romànica 18: El Vallès Occidental. El Vallès Oriental, Barcelona 1991.
Catalunya romànica 1992 Catalunya romànica 6: L’Alt Urgell. Andorra, Barcelona 1992.
Catalunya romànica 1993 Catalunya romànica 14: El Rosselló, Barcelona 1993.
Catalunya romànica 1994 Catalunya romànica 1: Introducció a l’estudi de l’art romànic català. Fons d’Art romànic català del Museu Nacional d’Art de Catalunya, Barcelona 1994.
Catalunya romànica 1995 Catalunya romànica 7: La Cerdanya. El Conflent, Barcelona 1995.
Catalunya romànica 1996 Catalunya romànica 16: La Ribagorça, Barcelona 1996.
Catalunya romànica 1997 Catalunya romànica 26: Tortosa i les Terres de l’Ebre. La Llitera i el Baix Cinca. Obra no arquitectònica, dispersa i restaurada, Barcelona 1997.
La Catedral de Valencia 2018 La Catedral de Valencia. Historia, cultura y patrimonio, Valencia 2018.
Cavadini 1986 John C. Cavadini: “Claudius of Turin and the Augustinian tradition”, in Pulsiano 1986, 43–50.
Cavadini 1991 John [C.] Cavadini: “The sources and theology of Alcuin’s ‘De fide sanctae et individuae Trinitatis’”, in Traditio 46 (1991) 123–146.
Cavadini 1993 John C. Cavadini: The last Christology of the West. Adoptionism in Spain and Gaul, 785–820 (Middle Ages Series), Philadelphia (Pa.) 1993.
Cavallo 1989 L’età dell’abate Desiderio 2: La decorazione libraria. Atti della tavola rotonda (Montecassino, 17–18 maggio 1987), ed. by Guglielmo Cavallo (Miscellanea Cassinese 60), Montecassino 1989.
Cazes 2003 L’art du Sud. De la création à l’identité (xi e–xxe siècle), ed. by Quitterie Cazes, Paris 2003.
Cellot 1658 Louis Cellot (ed.): Concilium Duziacense I anno Domini DCCCLXXI. celebratum cum aliis Hincmari utriusque opusculis, Paris 1658.
Cenni 2005 Annamaria Cenni: “Eugenius Vulgarius”, in Chiesa/Castaldi 2005, 174–180.
de Cevins/Matz 2005 Formation intellectuelle et culture du clergé dans les territoires angevins (milieu du xiiie–fin du xve siècle), ed. by Marie-Madelaine de Cevins/Jean-Michel Matz (Collection de l’École française de Rome 349), Rome 2005.
Chambert-Protat 2018 Pierre Chambert-Protat: “A seventeeth-century treasure hunter in the rubble of a ninth-century library. Gathering fragments and the history of libraries”, in Fragmentology 1 (2018) 65–81 [with 2 figures].
Chandler 2002a Cullen James Chandler: “Between court and counts. Carolingian Catalonia and the ‘aprisio’ grant, 778–897”, in Early Medieval Europe 11 (2002) 19–44.
Chandler 2002b Cullen James Chandler: “Heresy and Empire. The role of the Adoptionist controversy in Charlemagne’s conquest of the Spanish March”, in The International History Review 24 (2002) 505–527.
Chandler 2003 Cullen James Chandler: Charlemagne’s last march. The political culture of Carolingian Catalonia, 778–987, PhD Purdue 2003.
Chandler 2010 Cullen James Chandler: “Barcelona BC 569 and a Carolingian programme on the virtues”, in Early Medieval Europe 18 (2010) 265–291.
Chandler 2013 Cullen JamesChandler: “A new view of a Catalonian ‘Gesta contra Iudaeos’. Ripoll 106 and the Jews of the Spanish March”, in Chandler/Stofferahn 2013, 187–204.
Chandler 2019 Cullen James Chandler: Carolingian Catalonia. Politics, culture, and identity in an imperial province, 778–987 (Cambridge Studies in Medieval Life and Thought. 4th Series 111), Cambridge 2019.
Chandler/Stofferahn 2013 Discovery and distinction in the early Middle Ages. Studies in honor of John J. Contreni, ed. by Cullen James Chandler/Stefen Anton Stofferahn (Medieval Institute Publications), Kalamazoo (Mi.) 2013.
Le chant grégorien 1980 Le chant grégorien, une tradition millénaire (exhibition catalogue), Paris 1980.
Charlier 1945 Célestin Charlier: “Les manuscrits personnels de Florus de Lyon et son activité littéraire”, in Mélanges Podechard 1945, p. 71–84 and plates I–II [repr. in Revue bénédictine 119 (2009) 252–269].
Charlier 1947 Célestin Charlier: “La compilation augustinienne de Florus sur l’Apôtre. Sources et authenticité”, in Revue bénédictine 57 (1947) 132–186.
Chartier 1995a Yves Chartier: “Clavis operum Hucbaldi Elnonensis. Bibliographie des œuvres d’Hucbald de Saint-Amand”, in The Journal of Medieval Latin 5 (1995) 202–224.
Chartier 1995b Yves Chartier: L’œuvre musicale d’Hucbald de Saint-Amand. Les compositions et le traité de musique (Cahiers d’études médiévales. Cahier spécial 5), Montréal/Paris 1995.
Chastang 2001 Pierre Chastang: Lire, écrire, transcrire. Le travail des rédacteurs de cartulaires en Bas-Languedoc (xie–xiiie siècles) (Comité des travaux historiques et scientifique. Histoire 2), Paris 2001.
Chastang 2002 Pierre Chastang: “La fabrication d’un saint. La ‘Vita Guillelmi’ dans la production textuelle de l’abbaye de Gellone au début du xiie siècle”, in Lauwers 2002, 429–447.
Chastang 2004 Pierre Chastang: “Mémoire des moines et mémoire des chanoines. Réforme, production textuelle et référence au passé carolingien en Bas-Languedoc (xie–xiie siècles)”, in Sansterre 2004, 177–202.
Chastang 2006 Pierre Chastang: “De saint Guilhem à Guillaume d’Orange. Les métamorphoses d’un comte carolingien (fin xe – début xiie siècle)”, in Macé 2006, 207–231.
Châtillon 1977 Jean Châtillon: “La crise de l’Église aux xie et xiie siècles et les origines des grandes fédérations canoniales”, in Revue d’histoire de la spiritualité 53 (1977) 3–45 [repr. in Châtillon 1992, 3–46].
Châtillon 1978 Jean Châtillon: “Les traits essentiels de l’idéal des premiers chanoines réguliers et leur signification dans l’Église aujourd’hui”, in Ordo canonicus 1 (1978) 104–127 [repr. in Châtillon 1992, 47–72].
Châtillon 1992 Jean Châtillon (†): Le mouvement canonial au Moyen Âge. Réforme de l’Église, spiritualité et culture, ed. by Patrice Sicard (Bibliotheca Victorina 3), Paris 1992.
Chazelas 1959a Jean Chazelas: Les livrets de prières privées du ixe siècle. Essai sur la théologie morale et la psychologie des fidèles, PhD Paris 1959.
Chazelas 1959b Jean Chazelas: “Les livrets de prières privées du ixe siècle. Essai sur la théologie morale et la psychologie des fidèles”, in École Nationale des Chartes. Positions des thèses soutenues par les élèves de la promotion de 1959 pour obtenir le diplôme d’archiviste paléographe, Paris 1959, 19 sq.
Chazelle 2005 Celia [Martin] Chazelle: “Amalarius’s ‘Liber officialis’. Spirit and vision in Carolingian liturgical thought”, in de Nie e. a. 2005, 327–357.
Chazelle/Edwards 2003 The study of the Bible in the Carolingian era, ed. by Celia [Martin] Chazelle/Burton Van Name Edwards (Medieval Church Studies 3), Turnhout 2003.
Chekin 1999 Leonid Sergeevič Chekin: “Easter Tables and the Pseudo-Isidorean Vatican Map”, in Imago Mundi 51 (1999) 13–23 [with 3 figures] and plate I.
Cherubini/Nicolaj 2012 Sit liber gratus, quem servulus est operatus. Studi in onore di Alessandro Pratesi per il suo 90o compleanno 1–2, ed. by Paolo Cherubini/Giovanna Nicolaj (Littera antiqua 19), Città del Vaticano 2012.
Chevallier 1937 Philippe Chevallier (ed.): Dionysiaca. Recueil donant l’ensemble des traductions latines des ouvrages attribués au Denys de l’Aréopage, et synopse marquant la valeur des citations 1–2, Paris/Bruges 1937.
Le chiavi della memoria 1984 Le chiavi della memoria. Miscellanea in occasione del I centenario della Scuola Vaticana di Paleografía, Diplomatica e Archivistica (Littera antiqua 4), Città del Vaticano 1984.
Chiesa 2000 Paolo Diacono. Uno scrittore fra tradizione longobarda e rinnovamento carolingio. Atti del Convegno Internazionale di Studi, Cividale del Friuli – Udine, 6–9 maggio 1999, ed. by Paolo Chiesa (Libri e biblioteche 9), Udine 2000.
Chiesa 2004 Paolo Chiesa: “Paulinus Aquileiensis patr.”, in Chiesa/Castaldi 2004, 326–339.
Chiesa 2005 Paolo Chiesa: “Dhuoda”, in Chiesa/Castaldi 2005, 160–164.
Chiesa 2007 Paolo Chiesa: “Benedetto di Aniane epitomatore di Gregorio Magno e commentatore dei Rei?”, in Revue bénédictine 117 (2007) 294–338.
Chiesa 2012 Paolo Chiesa: “Ardo Anianensis mon.”, in Chiesa/Castaldi 2012, 60–68.
Chiesa/Castaldi 2004 La trasmissione dei testi latini del Medioevo. Mediaeval Latin texts and their transmission 1, ed. by Paolo Chiesa/Lucia Castaldi (Millenio medievale 50. Strumenti e studi N. S. 8. TE.TRA 1), Firenze 2004.
Chiesa/Castaldi 2005 La trasmissione dei testi latini del Medioevo. Mediaeval Latin texts and their transmission 2, ed. by Paolo Chiesa/Lucia Castaldi (Millenio medievale 57. Strumenti e studi N. S. 10. TE.TRA 2), Firenze 2005.
Chiesa/Castaldi 2008 La trasmissione dei testi latini del Medioevo. Mediaeval Latin texts and their transmission 3, ed. by Paolo Chiesa/Lucia Castaldi (Millenio medievale 75. Strumenti e studi N. S. 18. TE.TRA 3), Firenze 2008.
Chiesa/Castaldi 2012 La trasmissione dei testi latini del Medioevo. Mediaeval Latin texts and their transmission 4, ed. by Paolo Chiesa/Lucia Castaldi (Millenio medievale 94. Strumenti e studi N. S. 32. TE.TRA 4), Firenze 2012.
Chiesa/Stella 2005 Paolo Chiesa/Francesco Stella: “Paulus Diaconus”, in Chiesa/Castaldi 2005, 482–506.
Chiesa e. a. 2005 Paolo Chiesa e. a.: “Anastasius Bibliothecarius”, in Chiesa/Castaldi 2005, 87–103.
Chiese locali e chiese regionali 2014 Chiese locali e chiese regionali nell’Alto Medioevo 1–2 (Settimane di Studio della Fondazione Centro Italiano di Studi sull’Alto Medioevo 61, 1–2), Spoleto 2014.
Chossat 1896 Marcel Chossat: Les jesuïtes et leurs œuvres à Avignon, 1553–1768, Avignon 1896.
Christ 1937 Karl Christ: “Die Schloßbibliothek von Nikolsburg und die Überlieferung der Kapitularien-Sammlung des Ansegis”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 1 (1937) 281–322.
Christensen 1986 Katherine Christensen: “The Schafer Williams papers at the Institute of Medieval Canon Law”, in Bulletin of Medieval Canon Law N. S. 16 (1986) 101–104.
Ciccarelli 1989 Diego Ciccarelli: “Un frammento isidoriano del secolo ix”, in Schede medievali 17 (1989) 336–341.
Cinato 2015 Franck Cinato: “Prolégomène à un catalogue des manuscrits du ‘Liber glossarum’ I: Fragments, tradition directe et indirecte”, in Dossiers d’HEL 8 (2015) 13–35.
Cinato 2016 Franck Cinato: “Que nous apprennent les écritures des plus anciens témoins du ‘Liber glossarum’ sur l’archetype?”, in Dossiers d’HEL 10 (2016) 59–124.
Cinato/Grondeux 2019 Franck Cinato/Anne Grondeux: “La réception du ‘Liber glossarum’”, in Mittellateinisches Jahrbuch 54 (2019) 441–459.
Cingolani 2008a Stefano Maria Cingolani: “De historia privada a historia pública y de la afirmación al discurso. Una reflexión en torno a la historiografía medieval catalana (985–1288)”, in Talia dixit 3 (2008) 51–76.
Cingolani 2008b Stefano Maria Cingolani: “Estratègies de legitimació del poder comtal. L’abat Oliba, Ramon Berenguer I, la Seu de Barcelona i les ‘Gesta comitum Barchinonensium’”, in Acta Historica et Archæologica Mediævalia 29 (2008) 135–175.
Cingolani 2011 Stefano Maria Cingolani: “El abad Oliba y la construcción de un model político-cultural a Ripoll (estudio del ms. París, BnF lat. 2858)”, in Martínez y Gázquez e. a. 2011, 723–731.
Cingolani 2012 Stefano Maria Cingolani (ed.): Els annals de la família rivipullense i les genealogies de Pallars-Ribagorça (Monuments d’Història de la Corona d’Aragó 3. Fonts històriques valencians 54), Valencia 2012.
Cingolani 2011–2013 Stefano Maria Cingolani: “L’abat Oliba, el poder i la paraula”, in Acta Historica et Archæologica Mediævalia 31 (2011–2013) 115–162.
Cingolani 2015 Stefano Maria Cingolani: La formació nacional de Catalunya i el fet identitari dels catalans (785–1410) (El fet identitari català al llarg de la història 1), Barcelona 2015.
Cingolani 2017 Stefano Maria Cingolani: “El monasterio Santa María de Ripoll. Escuela y literatura en torno al abad Oliba (primera mitad del siglo xi). Edición de textos”, in Hispania Sacra 69 (2017) 471–486.
Cipolla 1901 Carlo Cipolla (ed.): Monumenta Novaliciensia vetustiora 2 (Fonti per la storia d’Italia. Scrittori sec. viiixi 32), Roma 1901.
Clark 1920 Charles Upson Clark: Collectanea Hispanica (Transactions of the Connecticut Academy of Art and Sciences 24), Paris 1920.
Classen 1977 Recht und Schrift im Mittelalter, ed. by Peter Classen (Vorträge und Forschungen 23), Sigmaringen 1977.
Claussen 2004 Martin Allen Claussen: The reform of the Frankish Church. Chrodegang of Metz and the ‘Regula canonicorum’ in the eighth century (Cambridge Studies in Medieval Life and Thought. 4th Series, 61), Cambridge 2004.
Clavel-Lévêque 1983 Cadastres et espace rural. Approches et réalités antiques. Table ronde de Besançon, mai 1980, ed. by Monique Clavel-Lévêque, Paris 1983.
Clemen 1889–1890 Paul Clemen: “Die Porträtdarstellungen Karls des Grossen“, in Zeitschrift des Aachener Geschichtsvereins 11 (1889) 185–271 [with 7 figures]; ibid. 12 (1890) 1–147 [with 10 figures] [also separate: Aachen 1890].
de Clercq 1936–1958 Charles de Clercq: La législation religieuse franque de Clovis à Charlemagne. Études sur les actes de conciles et les capitulaires, les statuts diocésains et les règles monastiques 1: 507–814 (Université de Louvain. Recueil de travaux publiés par les membres de la Conférence d’Histoire et de Philologie. 2e Série, 83, 1), Louvain/Paris 1936; La législation religieuse franque. Études sur les actes de conciles et les capitulaires, les statuts diocésains et les règles monastiques 2: De Louis le Pieux à la fin du ixe siècle (814–900) (… 38, 2), Louvain 1958.
Clough 1976 Cultural aspects of the Italian Renaissance. Essays in honour of Paul Oskar Kristeller, ed. by Cecil Holdsworth Clough, Manchester 1976.
Codina i Giol 2007 Daniel Codina [i Giol]: “Les miniatures préliminaires du manuscript Perpignan, BM 1”, in Les cahiers de Saint-Michel de Cuxa 28 (2007) 173–182.
Coll i Alentorn 1951–1952 Miquel Coll i Alentorn: “La historiografia de Catalunya en el període primitiu”, in Estudis romànics 3 (1951–1952) 139–196 [repr. in Coll i Alentorn 1991, 11–62].
Coll i Alentorn 1962 Miquel Coll i Alentorn: “El Crónico de Sant Cugat”, in Misceŀlània Albareda 1962–1964, 1, 245–259 and plates 1–3 [repr. in Coll i Alentorn 1991, 65–82].
Coll i Alentorn 1991 Miquel Coll i Alentorn: Obres de Miquel Coll i Alentorn 1: Historiografia (Textos i estudis de cultura catalana 21), Barcelona 1991.
Collectanea Serra Buixo 1955 Collectanea E. Serra Buixo [= Analecta Sacra Tarraconensia 28 (1955)], Barcelona 1955.
Collectanea Vaticana Albareda 1962 Collectanea Vaticana in honorem Anselmi M. Card. Albareda 1–2 (Studi e testi 219–220), Città del Vaticano 1962.
Colli 2002 Juristische Buchproduktion im Mittelalter, ed. by Vincenzo Colli (Studien zur europäischen Rechtsgeschichte 155), Frankfurt am Main 2002.
Collins 1996 Roger Collins: Fredegar (Authors of the Middle Ages 4, 13), Aldershot 1996.
Collins 1998 Roger Collins: Charlemagne, Basingstoke 1998.
Collins 2007 Roger Collins: Die Fredegar-Chroniken (MGH Studien und Texte 44), Hannover 2007.
Colophons de manuscrits 1965 Colophons de manuscrits occidentaux des origines au xvie siècle 1: Colophons signés A–D (1–3.561) (Spicilegii Friburgensis Subsidia 2), Fribourg 1965.
Colophons de manuscrits 1967 Colophons de manuscrits occidentaux des origines au xvie siècle 2: Colophons signés E–H (3.562–7.391) (Spicilegii Friburgensis Subsidia 3), Fribourg 1967.
Colophons de manuscrits 1979 Colophons de manuscrits occidentaux des origines au xvie siècle 5: Colophons signés P–Z (14.889–18.951) (Spicilegii Friburgensis Subsidia 6), Fribourg 1979.
Colophons de manuscrits 1982 Colophons de manuscrits occidentaux des origines au xvie siècle 6: Colophons Lieux anonymes (18.952–23.774) (Spicilegii Friburgensis Subsidia 7), Fribourg 1982.
Coloquio sobre circulación de códices 1988 Coloquio sobre circulación de códices y escritos entre Europa y la Península en los siglos viiixiii (Cursos y Congresos de la Universidad de Santiago de Compostela 36), Santiago de Compostela 1988.
Coma y Fort 2014 José María Coma [y] Fort: Codex Theodosianus. Historia de un texto (Universidad Carlos III de Madrid. Area de Historia del Derecho. Monografías: Historia del derecho), Madrid 2014.
Comba 1895 Emilio Comba: Claudio di Torino, ossia la protesta di un vescovo. Cenno storico, Firenze 1895.
Committenti e produzione artistico-letteraria 1992 Committenti e produzione artistico-letteraria dell’Alto Medioevo occidentale 1–2 (Settimane di Studio del Centro Italiano di Studi sull’Alto Medioevo 39, 1–2), Spoleto 1992.
Compayré 1841 Clément Compayré: Études historiques et documents inédits sur l’Albigeois, le Castrais et l’ancien diocèse de Lavaur, Albi 1841.
Conciliorum Galliae Collectio 1789 Conciliorum Galliae ... Collectio 1, Paris 1789.
Condello/De Gregorio 1995 Scribi e colofoni. Le sottoscrizioni di copisti dalle origini all’avvento della stampa. Atti del seminario di Erice. X Colloquio del Comité International de Paléographie Latine (23–28 ottobre 1993), ed. by Emma Condello/Giuseppe De Gregorio (Biblioteca del ‘Centro per il Collegamento degli studi medievali e umanistiche in Umbria’ 14), Spoleto 1995.
Congrès archéologique de France 1907 Congrès archéologique de France. LXXIIIe session tenue à Carcassonne et Perpignan en 1906 par la Société française d’archéologie, Paris/Caen 1907.
Congrès archéologique de France 1985 Congrès archéologique de France 140e session Albigeois, 1982, Paris 1985.
Connolly/Krochalis 1980 Thomas Hugh Connolly/Jeanne E. Krochalis: “The archdeacon Sicardus, a twelfth-century scribe of Albi”, in Manuscripta 24 (1980) 106–113 and 3 plates.
Constans i Serrats 1985 Lluís Gonçaga Constans i Serrats (ed.) (†): Diplomatari de Banyoles 1: De l’any 822 al 1050, Banyoles 1985.
Constantinescu 1974 Radu Constantinescu: “Alcuin et les ‘libelli precum’ de l’époque carolingienne”, in Revue de l’histoire de la spiritualité 50 (1974) 17–56.
Contessa 2005 Andreina Contessa: “’Facta sunt coelum, maria [et] terre’. La creazione nelle bibbie catalane di Ripoll e Roda”, in Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 2005, 83–156 [with 18 plates].
Contessa 2011 Andreina Contessa: “A geography of learning. The world of the presumed Map of Theodulphe of Orleans and its mid-eleventh-century Catalan author”, in Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 2011, 55–110 [with 17 figures].
Cook 1923–1924 Walter William Spencer Cook: “The earliest painted panels of Catalonia (II)”, in The Art Bulletin 6 (1923–1924) 31–60 and plates VI–XXII.
Cook 1927–1928 Walter William Spencer Cook: “The earliest painted panels of Catalonia (V)”, in The Art Bulletin 10 (1927–1928) 153–204 [with 77 figures].
Corbin 1953 Solange Corbin: “Le ‘Cantus Sibyllae’. Origine et premiers textes”, in Revue de musicologie N. S. 34 (1953) 1–10.
Cordoliani 1942 Alfred Cordoliani: “Les traités de comput du haut Moyen Âge (526–1003)”, in Archivum Latinitatis Mediii Aevi 17 (1942) 51–72.
Cordoliani 1950 Alfred Cordoliani: “Los manuscritos de cómputo eclesiástico en las Bibliotecas de Barcelona”, in Analecta Sacra Tarraconensia 23 (1950) 103–130.
Cordoliani 1951 Alfred Cordoliani: “Un manuscrit de comput ecclésiastique mal connu de la Bibliothèque Nationale de Madrid”, in Revista de archivos, bibliotecas y museos 57 (1951) 5–35.
Cordoliani 1951–1952 Alfred Cordoliani: “Inventaire des manuscrits de comput ecclésiastique conservés dans les bibliothèques de Catalogne (avec notes sur les autres manuscrits de ces bibliothèques)”, in Hispania Sacra 4 (1951) 359–384; ibid. 5 (1952) 121–164.
Cordoliani 1954 Alfred Cordoliani: “Inventaire des manuscrits de comput ecclésiastique conservés dans les bibliothèques de Madrid”, in Hispania Sacra 7 (1954) 111–143.
Cordoliani 1955a Alfred Cordoliani: “Un autre manuscrit de comput ecclésiastique mal connu de la Bibliothèque Nationale de Madrid”, in Revista de archivos, bibliotecas y museos 61 (1955) 435–481 and 4 plates.
Cordoliani 1955b Alfred Cordoliani: “Les manuscrits de comput ecclésiastique des bibliothèques de Madrid”, in Hispania Sacra 8 (1955) 177–208.
Cordoliani 1960–1961 Alfred Cordoliani: “Contribution à la littérature du comput ecclésiastique au Moyen Âge”, in Studi medievali III 1 (1960) 107–137; ibid. III 2 (1961) 169–208 and plates I–III.
Cordoliani 1966a Alfred Cordoliani: “Le comput ecclésiastique à l’abbaye du Mont-Cassin au xie siècle”, in Anuario de estudios medievales 3 (1966) 65–89.
Cordoliani 1966b Alfred Cordoliani: “Les manuscrits du comput de l’abbaye du Mont-Saint-Michel”, in Sacris Erudiri 17 (1966) 55–65.
Corminas 1849 Juan Corminas: Suplemento á las memorias … que en 1836 publicó Don Felix Torres Amat, Burgos 1849.
Corona gratiarum 1975 Corona gratiarum. Miscellanea patristica, historica et liturgica Eligio Dekkers O.S.B. xii lustra complenti oblata 1–2 (Instrumentra Patristica 10–11), Brugge 1975.
Corradini 2021 Richard Corradini: “Approaches to history. Walahfrid’s parallel universe”, in Kramer e. a. 2021, 155–197.
Corradini e. a. 2003 The construction of communities in the Early Middle Ages. Texts, resources and artefacts, ed. by Richard Corradini e. a. (The Transformation of the Roman World 12), Leiden/Boston 2003.
Corradini e. a. 2006 Texts and identities in the Early Middle Ages, ed. by Richard Corradini e. a. (Forschungen zur Geschichte des Mittelalters 12. Denkschriften der Philosophisch-Historischen Klasse der Österreichischen Akademie der Wissenschaften 344), Wien 2006.
Corradini e. a. 2010 Zwischen Niederschrift und Wiederschrift. Hagiographie und Historiographie im Spannungsfeld von Kompendienüberlieferung und Editionstechnik, ed. by Richard Corradini e. a. (Forschungen zur Geschichte des Mittelalters 18. Denkschriften der Philosophisch-Historischen Klasse der Österreichischen Akademie der Wissenschaften 405), Wien 2010.
Corsi 1979 Pasquale Corsi: “La ‘Vita’ di san Nicola e un codice della versione di Giovanni Diacono”, in Nicolavs. Rivista storico-teologica dei PP. Domenicani della Basilica di San Nicola 7 (1979) 359–380.
Costa 1660 Guillem Costa: Breve summarium librorum antichorum manuscriptorum in Archivio publico Domus Capitularis ... Capituli Sedis Urgellitanae reconditorum et per me fratrem Guillermum Costa ... extractorum, die 2a aprilis 1660 …, ed. Rudolf Beer: Handschriftenschätze Spaniens. Bericht über eine in den Jahren 1886–1888 durchgefürte [!] Forschungsreise ... (Abhandlungen über Handschriftenkunde 1), Wien 1894 [repr. Amsterdam 1970], 500–514 [partial edition].
Costrino 2016 Artur Costrino: Alcuin‘s ‘Disputatio de rhetorica’. A critical edition with studies of aspects of the text, the ‘stemma codicum’, the didactic diagrams and a reinterpretation of sources for the problem of the duality of the dialogue, PhD York 2016 [https://core.ac.uk/reader/84153100].
Coulson/Babcock 2020 The Oxford handbook of Latin palaeography, ed. by Frank T. Coulson/Robert Gray Babcock, Oxford 2020.
Coumert 2023 Magali Coumert: La loi salique. Retour au manuscrits (Haut Moyen Âge 47), Turnhout 2023.
Coumert e. a. 2012 ‘Rerum gestarum scriptor’. Histoire et historiographie au Moyen Âge. Mélanges Michel Sot, ed. by Magali Coumert e. a. (Cultures et civilisations médiévales 58), Paris 2012.
Courcelle 1964 Pierre Courcelle: Histoire littéraire des grandes invasions germaniques, Paris 31964.
de Courcelles 2018 Dominique de Courcelles: “La bibliothèque du chapitre de la Cathédrale Saint-Just de Narbonne. Culture liturgique et relations artistiques”, in Misceŀlànea litúrgica catalana 26 (2018) 245–262.
Courrier d’Avignon 1769 Courrier d’Avignon no XLVII (14 juillet 1769), 205–208.
Cracco Ruggini 1965 Lellia Cracco Ruggini: “Sulla cristianizzazione della cultura pagana. Il mito greco e latino di Alessandro dell'età antonina al Medioevo”, in Athenaeum N. S. 43 (1965) 3–80.
Crispí i Cantón e. a. 2019 La Catedral de Sant Pere de Vic, ed. by Marta Crispí [i Cantón] e. a., Barcelona 2019.
Cristoforo Colombo 1992 Cristoforo Colombo e l’apertura degli spazi. Mostra storico-cartografica 1–2 (exhibition catalogue), Roma 1992.
Crusius 1995 Studien zum weltlichen Kollegiatstift in Deutschland, ed. by Irene Crusius (Veröffentlichungen des Max-Planck-Instituts für Geschichte 114. Studien zur Germania Sacra 18), Göttingen 1995.
La cultura antica nell’Occidente latino 1975 La cultura antica nell’Occidente latino dal vii all’xi secolo 1–2 (Settimane di Studio del Centro Italiano di Studi sull’Alto Medioevo 22, 1–2), Spoleto 1975.
Cunill 1952a Odilón Maria Cunill: La genealogia de Nostre Senyor Jesucrist segons sant Lluc. Estudi paleogràfic de les pàgines 321–322 del manuscrit 72 de la Biblioteca de Montserrat, Montserrat 1952 [manuscript].
Cunill 1952b Odilón Maria Cunill: Els responsoris breus. Estudi sobre el manuscrit 72 de la Biblioteca de Montserrat, Montserrat 1952 [manuscript].
Cunill y Fontfreda 1912–1914 Segimon Cunill y Fontfreda: “Els antichs martirologics de Vic”, in Butlletí del Centre Excursionista de Vich 1 (1912–1914) 48–56.
Cuscito 2003 Il Friuli e l’Istria al tempo di san Paolino d’Aquileia. Atti della Giornata di studio, Aquileia, Casa Bertoli, 15 novembre 2002, ed. by Giuseppe Cuscito (Antichità altoadriatiche 55), Trieste 2003.
Cuscito 2007 Giuseppe Cuscito: “Introduzione”, in idem (ed.): Paulini patriarchae Aquileiensis Opera 1 (Corpus Scriptorum Ecclesiae Aquileiensis 10, 1), Aquileia 2007, 199–201.
Czock 2020 Miriam Czock: “Arguing for improvement. The Last Judgment, time and future in Dhuoda’s ‘Liber manualis’”, in Wieser e. a. 2020, 2, 509–527.
Dahlhaus-Berg 1975 Elisabeth Dahlhaus-Berg: Nova antiquitas et antiqua novitas. Typologische Exegese und isidorianisches Geschichtsbild bei Theodulf von Orléans (Kölner Historische Abhandlungen 23), Köln/Wien 1975.
Dahn 1876 Felix Dahn: Paulus Diaconus (Langobardische Studien 1), Leipzig 1876.
de Dalmases i Balañà/José i Pitarch 1986 Núria de Dalmases [i Balañà]/Antoni José i Pitarch: Història de l’art català 1: Els inicis i l’art romànic. Segles ixxii (Edicions 62), Barcelona 1986 [1988].
D’Angelo 2008 Edoardo D’Angelo: “Iohannes Neapolitanus diac.”, in Chiesa/Castaldi 2008, 367–372.
D’Angelo/Stella 2003 Poetry of the early medieval Europe. Manuscripts, language and music of the rhythmical Latin texts, ed. by Edoardo D’Angelo/Francesco Stella (Millenio medieval 39. Atti di convegni 12), Firenze 2003.
David 1939 Pierre David: “La Pologne dans l’obituaire de Saint-Gilles en Languedoc au xiie siècle”, in Revue des études slaves 19 (1939) 217–226.
De Coninck e. a. 2009 Luc De Coninck e. a.: “Pour une nouvelle édition de la compilation augustinienne de Florus sur l’Apôtre”, in Revuebénédictine 119 (2009) 316–335.
Declercq 2023 Georges Declercq: “L’abbaye de Ripoll et la fête des morts au xie siècle. À propos d’un témoin inédit du ‘Statutum de defunctis’ d’Odilon de Cluny”, in Cahiers de civilisation médiévale 263–264 (2023) 235–248.
Decreus/Deroux 1986 Hommages à Jozef Veremans, ed. by Freddy Decreus/Carl Deroux (Collection Latomus 193) Bruxelles 1986.
De Duonni 2019 Veronica De Duonni: “Liber Confratrum Sancti Mathei”, in Zanichelli 2019a, 91–99.
Degni/Peri 2000 Paolo Degni/Alessandra Peri: “Per un catalogo dei codici grammaticali altomedievali”, in De Nonno e. a. 2000, 719–745.
Dekkers 1961 Eligius Dekkers: Clavis Patrum Latinorum (Sacris Erudiri 3), Steenbrugge 21961.
Dekkers 1995 Eligius Dekkers: Clavis Patrum Latinorum (CChr.SL), Steenbrugge 31995.
Delcor i Alexis 1974 Mathias Delcor [i Alexis]: “Le scriptorium de Ripoll et son rayonnement culturel. État de la question”, in Les cahiers de Saint-Michel de Cuxa 5 (1974) 45–64.
Delisle 1862–1863 Léopold Delisle: “Inventaire des manuscrits conservés à la Bibliothèque Impériale sous les nos 8823–11503 du fonds latin”, in Bibliothèque de l’École des chartes 23 (1862) 277–308 and 469–512; ibid. 24 (1863) 185–236 [also separate: Paris 1863; repr. Hildesheim 1974].
Delisle 1865–1868 Léopold Delisle: “Inventaire des manuscrits latins de Saint-Germain-des-Prés”, in Bibliothèque de l’École des chartes 26 (1865) 185–214; ibid. 28 (1867) 343–376 and 528–556; ibid. 29 (1868) 220–260 [also separate under the title: Inventaire des manuscrits latins de Saint-Germain-des-Prés conservés à la Bibliothèque Impériale, sous les numéros 11504–14231 du Fonds latin, Paris 1868].
Delisle 1868 Léopold Delisle: Le cabinet des manuscrits de la Bibliothèque Impériale 1 (Histoire générale de Paris. Collection de documents), Paris 1868.
Delisle 1869 Léopold Delisle: “Inventaire des manuscrits latins de Saint-Victor conservés à la Bibliothèque Impériale sous les numéros 14232–15175”, in Bibliothèque de l’École des chartes 30 (1869) 1–79.
Delisle 1874 Léopold Delisle: Le cabinet des manuscrits de la Bibliothèque Nationale 2 (Histoire générale de Paris. Collection de documents), Paris 1874.
Delisle 1879 Léopold Delisle: “Les Bibles de Théodulfe”, in Bibliothèques de l’École des chartes 40 (1879) 5–47.
Delisle 1885 Léopold Delisle: “Le manuel de Dhuoda”, in Bulletin de l’Académie de Nîmes (1885) 125–129 [repr. in Académie des Inscriptions et Belles Lettres. Compte-rendus des séances IV 13 (1886) 236–239].
Delisle 1895a Léopold Delisle: “Les manuscrits de Saint-Martial de Limoges. Réimpression textuelle du catalogue de 1730”, in Bulletin de la Société archéologique et historique du Limousin 43 (1895) 1–60.
Delisle 1895b Léopold Delisle: “Note sur un manuscrit interpolé de la chronique de Bède, conservé à Besançon”, in Bibliothèque de l’École des chartes 56 (1895) 528–536.
De Maeyer 2023 Nicolas De Maeyer: “The transmission of Pomerius’ ‘De vita contemplativa’ Part 1. Descriptive catalogue of the complete and partial manuscript witnesses”, in Revue d'histoire des textes N. S. 18 (2023) 149–223.
Demoulin-Auzary e. a. 2022 Proceedings of the Fifteenth International Congress of Medieval Canon Law, Paris, 17–23 July 2016, ed. by Florence Demoulin-Auzary e. a. (Monumenta Iuris Canonici. Series C: Subsidia 16), Città del Vaticano 2022.
De Marco 1968 Maria De Marco (ed.): Tatuini opera omnia [1:] Ars Tatuini (Chr.SL 133), Turnhout 1968.
De Nicola 2000 Angelo De Nicola: “La prossima edizione critica del ‘Liber exhortationis’ di S. Paolino di Aquileia”, in Atti e Memorie della Società Istriana di Archeologia e Storia Patria 100. N. S. 48 (2000) 83–105.
De Nicola 2001 Angelo De Nicola: “‘Sancti Paulini patriarchae Aquileiensis Liber exhortationis’”, in Atti e Memorie della Società Istriana di Archeologia e Storia Patria 101. N. S. 49 (2001) 187–213.
De Nicola 2003 Angelo De Nicola: “La nuova edizione del ‘Liber exhortationis’ di San Paolino, patriarca di Aquileia”, in Cuscito 2003, 151–189.
De Nicola 2005 Angelo De Nicola: “Praefatio”, in idem (ed.): Sancti Paulini Patriarchae Aquileiensis Liber exhortationis (Antichità altoadriatiche. Monografie 2), Trieste 2005, iiixlvii.
Denifle 1905 Heinrich Denifle: Luther und Luthertum 1, 2: Quellenbelege. Die abendländischen Schriftausleger bis Luther zu Justitia Dei und Justificatio, Mainz 21905.
Denifle/Chatelain 1896 Henri Denifle/Émil Chatelain: “Inventarium codicum manuscriptorum Capituli Dertusensis”, in Revue des bibliothèques 6 (1896) 1–61 and pl. I–VI.
Denoël Charlotte Denoël: Manuscripts illuminated in France during the tenth and eleventh centuries, Turnhout (forthcoming).
De Nonno/Romano 2021 Atti del V Seminario Nazionale per dottorandi e dottori di ricerca in Studi Latini (Roma, 6 dicembre 2019), ed. by Mario De Nonno/Elisa Romano (La Biblioteca di Classico Contemporaneo 12), Palermo 2021.
De Nonno e. a. 2000 Manuscripts and tradition of grammatical texts from Antiquity to the Renaissance. Proceedings of a Conference held at Erice, 16–23 October 1997, as the 11th Course of International School for the Study of Written Records, ed. by Mario De Nonno e. a., Cassino 2000.
Depreux 2001 Philippe Depreux: “Les préceptes pour les ‘Hispani’ de Charlemagne, Louis le Pieux et Charles le Chauve”, in Sénac 2001, 19–38.
Depreux 2010 Raban Maur et son temps, ed. by Philippe Depreux (Haut Moyen Âge 9), Turnhout 2010.
Depreux e. a. Regnum semper reformandum. Mobiles et enjeux des capitulaires de Louis le Pieux en 829/Hintergründe und Ziele der Kapitulariengesetzgebung Ludwigs des Frommen im Jahr 829, ed. by Philippe DEPREUX e. a. (forthcoming).
Dereine 1948 Charles Dereine: “Enquête sur la règle de saint Augustin”, in Scriptorium 2 (1948) 28–36.
Dereine 1949 Charles Dereine: “Saint-Ruf et ses coutumes aux xie et xiie siècles”, in Revue bénédictine 59 (1949) 161–182.
Dereine 1951 Charles Dereine: “Coutumiers et ordinaires de chanoines réguliers”, in Scriptorium 5 (1951) 107–112.
Desachy 2004 Matthieu Desachy: “Les couleurs de reliure. Typologie, emblématique et symbolique. L’exemple des manuscrits et des livres du chapitre cathédral d’Albi”, in Revue du Tarn 193 (2004) 105–116 [with 4 figures].
Desachy 2007a Matthieu Desachy: “Une prière de jouvence comme préface avant l’éternité. La louange des morts”, in Desachy 2007c, 135–143.
Desachy 2007b Matthieu Desachy: “Un saint albigeois légendaire: saint Clair. Notes sur les origines du christianisme en Albigeois”, in Bulletin de la Société des sciences, arts et belles-lettres du Tarn 61 (2007) 267–281 [with 2 figures].
Desachy 2007c Le scriptorium d’Albi. Les manuscrits de la cathédrale Sainte-Cécile (viie–xiie siècle), ed. by Matthieu Desachy (Trésors écrits Albigeois 2), Rodez 2007.
Desachy 2012 Matthieu Desachy: Deux bibliophiles humanistes. Jean et Hélion Jouffroy (Documents, études et répertoires 82), Paris 2012.
Desachy e. a. 2007 Matthieu Desachy e. a. (ed.): Les obituaires du chapitre cathédral d’Albi (Recueil des historiens de la France. Obituaires 7), Paris 2007.
Deshusses 1961 Jean Deshusses: “Le sacramentaire de Gellone dans son contexte historique”, in Ephemerides Liturgicae 75 (1961) 193–210.
Deshusses 1971 Jean Deshusses (ed.): Le Sacramentaire grégorien. Ses principales formes d’après les plus anciens manuscrits 1 (Spicilegium Friburgense 16), Fribourg 1971 [21979].
Destombes 1964 Marcel Destombes (ed.): Mappemondes A.D. 1200–1500 (Monumenta Cartographica Vetustioris Aevi 1), Amsterdam 1964.
Deswarte 2010 Thomas Deswarte: Une chrétienté romaine sans pape. L’Espagne et Rome (586–1085) (Bibliothèque d’histoire médiévale 1), Paris 2010.
Deswarte e. a. 2018 Epistola 1: Écriture et genre épistolaire iv e–xie siècle (Collection de la Casa de Velázquez 165), ed. by Thomas Deswarte e. a., Madrid 2018.
De Toulouse à Tripoli 1989 De Toulouse à Tripoli. La puissance toulousaine au xiie siècle (1080–1208) (exhibition catalogue), Toulouse 1989.
Devic/Vaissète 1730 Claude Devic/Joseph Vaissète: Histoire générale de Languedoc … 1, Paris 1730.
Devic/Vaissète 1875a Claude Devic/Joseph Vaissète: Histoire générale de Languedoc … 2, 2, Toulouse 21875.
Devic/Vaissète 1875b Claude Devic/Joseph Vaissète: Histoire générale de Languedoc … 5, Toulouse 21875.
Devisse 1975–1976 Jean Devisse: Hincmar, archevêque de Reims, 846–882 1–3 (Travaux d’histoire éthico-politique 29), Genève 1976.
Díaz y Díaz 1957 Manuel Cecilio Díaz y Díaz: “De patrística española”, in Revista española de teología 17 (1957) 3–46.
Díaz y Díaz 1958–1959 Manuel Cecilio Díaz y Díaz: Index Scriptorum Latinorum Medii Aevi Hispanorum 1–2 (Acta Salmanticensia. Serie de Filosofía y Letras 13), Salamanca 1958–1959 [also: Madrid 1959].
Díaz y Díaz 1961 Isidoriana. Colección de estudios sobre Isidoro de Sevilla, publicados con ocasión del XIV Centenario de su nacimiento, ed. by Manuel Cecilio Díaz y Díaz, León 1961.
Díaz y Díaz 1968a Manuel Cecilio Díaz y Díaz: “El monasterio de Ripoll y la transmisión de la cultura clásica”, in Boletín del Instituto de Estudios Helénicos 2, 2 (1968) 5–12.
Díaz y Díaz 1968b Manuel Cecilio Díaz y Díaz: “San Agustín en la Alta Edad Media española a través de sus manuscritos”, in Augustinus 13 (1968) 141–151.
Díaz y Díaz 1969 Manuel Cecilio Díaz y Díaz: “La circulation des manuscrits dans la Péninsule Ibérique du viiie au xie siècle”, in Cahiers de civilisation médiévale 12 (1969) 219–241 and 383–392 [with 5 figures] [repr. in Díaz y Díaz 1992, no XII and “Note additionnelle”].
Díaz y Díaz 1971 Manuel Cecilio Díaz y Díaz: “Aspectos de la cultura literaria en la España visigótica”, in Anales Toledanos 3 (1971) 33–58 [repr. under the title “La cultura literaria en la España visigótica”, in Díaz y Díaz 1976, 57–86].
Díaz y Díaz 1975 Manuel C. Díaz y Díaz: “La transmisión de los textos antiguos en la Península Ibérica en los siglos viixi”, in La cultura antica nell’Occidente latino 1975, 1, 133–175 and 177 sq. (Discussione).
Díaz y Díaz 1976 Manuel C. Díaz y Díaz: De Isidoro al siglo xi. Ocho estudios sobre la vida literaria peninsular (El Albir universal 3), Barcelona 1976.
Díaz y Díaz 1979 Manuel Cecilio Díaz y Díaz: Libros y librerías en la Rioja altomedieval (Biblioteca de temas riojanos 28), Logroño 1979 [21983].
Díaz y Díaz 1988 Manuel Cecilio Díaz y Díaz: “Textos altomedievales extrahispanos en la Península”, in Coloquio sobre circulación de códices 1988, 239–265.
Díaz y Díaz 1991 Manuel Cecilio Díaz y Díaz: “Aspectos literarios en la Península en torno al año mil”, in Barral i Altet e. a. 1991, 382–386.
Díaz y Díaz 1992 Manuel Cecilio Díaz y Díaz: Vie chrétienne et culture dans l’Espagne du viie au xe siècles (Collected Studies Series 377), Aldershot 1992.
Díaz y Díaz/Díaz y de Bustamante 2005 Poesía latina medieval (siglos vxv). Actas del IV Congreso del ‘Internationales Mittellateinerkomitee’, Santiago de Compostela, 12–15 de septiembre de 2002, ed. by Manuel Cecilio Díaz y Díaz/José Manuel Díaz [y] de Bustamante (Millenio medievale 55. Atti di convegni 17), Firenze 2005.
D’Imperio/Guglielmetti 2005 Francesca Sara D’Imperio/Rossana [Eugenia] Guglielmetti: “Alcuinus Eboracensis Ep. [!]”, in Chiesa/Castaldi 2005, 22–70.
Dionisotti 1982 Carlotta Dionisotti: “On Bede, grammars and Greek”, in Revue bénédictine 92 (1982) 111–142.
Di Pasquale 2003 Maria Grazia Di Pasquale: “Versi computistici. Proposte per una nuova edizione”, in D’Angelo/Stella 2003, 171–181.
Divjak 1974 Johannes Divjak: Die handschriftliche Überlieferung der Werke des heiligen Augustinus 4: Spanien und Portugal. Werkverzeichnis. Verzeichnis nach Bibliotheken (Österreichische Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-historische Klasse. Sitzungsberichte 292), Wien 1974.
Dix siècles d’enluminure et de sculpture en Languedoc 1954 Dix siècles d’enluminure et de sculpture en Languedoc, viie–xvie siècle (exhibition catalogue), Toulouse 1954.
von Dobschütz 1912 Ernst von Dobschütz: Das Decretum Gelasianum de libris recipiendis et non recipiendis (Texte und Untersuchungen zur Geschichte der altchristlichen Literatur III 8, 4), Leipzig 1912.
Dolbeau 1979 François Dolbeau: “Anciens possesseurs des manuscrits hagiographiques latins conservés à la Bibliothèque nationale de Paris”, in Revue d’histoire des textes 9 (1979) 183–238.
Dolbeau 1988 François Dolbeau: “Du nouveau sur un sermonnaire de Cambridge”, in Scriptorium 42 (1988) 255–257.
Dolbeau 1991 François Dolbeau: “Quelques aspects des relations entre bibliothèques d’établissements religieux (xiie–xve siècles)”, in Bouter 1991, 495–509 [repr. in Dolbeau 2023, 31–46].
Dolbeau 2007 François Dolbeau: “Vie et miracle de saint Aphrodise, évêque de Béziers”, in Analecta Bollandiana 125 (2007) 289–320.
Dolbeau 2008 François Dolbeau: “Sur un florilège carolingien de Septimanie, composé par Benoît d’Aniane”, in Revue bénédictine 118 (2008) 46–68 [repr. in Dolbeau 2025, 390–412].
Dolbeau 2012 François Dolbeau: “Un légendier de l’abbaye de Lagrasse”, in Analecta Bollandiana 130 (2012) 354–358.
Dolbeau 2014 François Dolbeau: “À la recherche de textes rares. L’enquête de dom Estiennot sur les manuscrits du Languedoc et du Sud-Ouest de la France”, in Fournié e. a. 2014, 193–232.
Dolbeau 2020 François Dolbeau: “Deux récits latins de translation. Une traduction d’Anastase et son adaptation catalane”, in Farmhouse Alberto e. a. 2020, 127–162.
Dolbeau 2023 François Dolbeau: Bibliothèques médiévales. Inventaires et lecteurs. Recueil d’articles en l’honneur de son 75e anniversaire, ed. by Benedetta Valtorta (Millennio medievale. Strumenti e studi N. S. 48), Firenze 2023.
Dolbeau 2025 François Dolbeau: Le plaisir de découvrir. Études de philologie latine (ive–xiie siècles), ed. by Benedetta Valtorta (MediEVI 44), Firenze 2025.
Domínguez y Bordona 1931 Jesús Domínguez [y] Bordona: Catálogo de los manuscritos catalanes de la Biblioteca Nacional, Madrid 1931.
Domínguez y Bordona 1933 Jesús Domínguez [y] Bordona: Manuscritos con pinturas. Notas para un inventario de los conservados en colecciones públicas y particulares de España 1: Ávila – Madrid (Centro de Estudios Históricos. Fichero de arte antiguo), Madrid 1933; ... 2: El Escorial – Zaragoza (...), Madrid 1933.
Domínguez y Bordona 1952 Jesús Domínguez [y] Bordona: El escritorio y la primitiva biblioteca de Santes Creus. Noticia para su estudio y catálogo de los manuscritos que de dicha procedencia se conservan (Instituto de Estudios Tarraconenses ‘Ramón Berenguer IV’. Publicación 1), Tarragona 1952.
Domínguez y Bordona 1953–1954 Jesús Domínguez [y] Bordona: “Manuscritos de la Biblioteca Pública de Tarragona, Inventario general”, in Boletín arqueológico IV 53–54 (1953–1954) 50–75 [also separate: Domínguez y Bordona 1954].
Domínguez y Bordona 1954 Jesús Domínguez [y] Bordona: Manuscritos de la Biblioteca Pública de Tarragona (Instituto de Estudios Tarraconenses ‘Ramon Berenguer IV‘. Sección de arqueología e historia 6), Tarragona 1954.
Domínguez y Bordona 1962 Jesús Domínguez [y] Bordona: “La miniatura”, in Ars Hispaniae 1962, 15–242 [with plates I–VIII and 333 figures].
Dondaine 1953 Hyacinthe-François Dondaine: Le corpus dionysien de l’Université de Paris au xiiie siècle (Storia e letteratura. Raccolta di studi e testi 44), Roma 1953.
Donnat 1975 Lin Donnat: “Recherches sur l’influence de Fleury au xe siècle“, in Louis 1975, 165–174 [with 1 map].
D’Onofrio 1983 Giulio D’Onofrio: “Trivium et Bibliothèque Vaticane”, in Bulletin de philosophie médiévale 25 (1983) 145.
D’Onofrio 1984 Giulio D’Onofrio: “Materiale didattico per le discipline del trívium in un manoscritto altomedievale (Reg. lat. 1461)”, in Le chiavi della memoria 1984, 347–383 and plates I–III.
Dorfbauer 2011 Lukas Julius Dorfbauer (ed.): Pseudo-Augustinus, De oratione et elemosina. De sobrietate et castitate. De incarnatione et deitate Christi ad Ianuarium. Dialogus quaestionum (CSEL 99), Wien 2011.
Dorfbauer 2017 Lukas Julius Dorfbauer (ed.): Fortunatianus Aquileiensis ‘Commentarii in Evangelia’ (CSEL 103), Berlin/Boston 2017.
Dorr 1861 Robert Dorr: De bellis Francorum cum Arabibus gestis usque ad obitum Karoli M., Königsberg [1861].
Dronke 1984 Peter Dronke: Women writers of the Middle Ages. A critical study of texts from Perpetua († 203) to Marguerite Porete († 1310), Cambridge 1984.
Drhouin 1985 Claire-Louise Drhouin: Recherches sur les manuscrits enluminés des xie et xiie siècles de la Bibliothèque municipale d’Albi 1: Texte; 2: Planches et illustrations, Master thesis Toulouse 1985.
Dubois 1965 Jacques Dubois (ed.): Le martyrologe d’Usuard. Texte et commentaire (Subsidia hagiographica 40), Bruxelles 1965.
Dubois 1978 Jacques Dubois: Les martyrologes du Moyen Âge latin (Typologie des sources du Moyen Âge occidental 26), Turnhout 1978.
Dubois/Renaud 1976 Jacques Dubois/Geneviève Renaud (ed.): Édition pratique des martyrologes de Bède, de l’anonyme lyonnais et de Florus (Institut de Recherche et d’Histoire des Textes. Bibliographie, colloques travaux, preparatoires), Paris 1976.
Duchesne 1636 André Duchesne (ed.): Historiae Francorum Scriptores ... 2, Paris 1636.
Duchesne 1641 François Duchesne (ed.): Historiae Francorum Scriptores ... 3, Paris 1641.
Duchesne 1886 Louis Duchesne (ed.): Le Liber Pontificalis. Texte, introduction et commentaire 1 (Bibliothèque des Écoles françaises d’Athènes et de Rome II 3, 1), Paris 1886.
Duchesne 1892 Louis Duchesne (ed.): Le Liber Pontificalis. Texte, introduction et commentaire 2 (Bibliothèque des Écoles françaises d’Athènes et de Rome II 3, 2), Paris 1892.
Dümmler 1878 Ernst Dümmler: “Gedicht über die sechs Weltalter”, in Zeitschrift für deutsches Alterthum und deutsche Litteratur 22 (1878) 423–428.
Dümmler 1879 Ernst Dümmler: “Die handschriftliche Ueberlieferung der lateinischen Dichtungen aus der Zeit der Karolinger”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 4 (1879) 87–159, 239–322 and 511–582.
Dümmler 1881 Ernst Dümmler (ed.): MGH Poetae latini aevi Carolini 1, Berlin 1881.
Dümmler 1884 Ernst Dümmler (ed.): MGH Poetae latini aevi Carolini 2, Berlin 1884.
Dümmler 1885 Ernst Dümmler: “Lateinische Gedichte des neuen bis elften Jahrhunderts”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 10 (1885) 331–357.
Dümmler 1895a Ernst Dümmler (ed.): MGH Epistolae 4 (Epistolae Karolini aevi 2), Berlin 1895.
Dümmler 1895b Ernst Dümmler: “Über Leben und Lehre des Bischofs Claudius von Turin”, in Sitzungsberichte der Königlich Preußischen Akademie der Wissenschaften zu Berlin I, 23, Berlin 1895, 427–443.
Dümmler 1899 Ernst Dümmler (ed.): MGH Epistolae 5 (Epistolae Karolini aevi 3), Berlin 1899.
Dümmler 1901 Ernst Dümmler: “Zum Remigius von Auxerre”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 26 (1901) 565–567.
Dümmler 1925a Ernst Dümmler (†) (ed.): “Epistolae variorum inde a saeculo nono medio usque ad mortem Karoli II (Calvi) imperatoris collectae”, in MGH Epistolae 6 (Epistolae Karolini aevi 4), Berlin 1925, 127–206.
Dümmler 1925b Ernst Dümmler (†) (ed.): “Lupi abbatis Ferrariensis epistolae”, in MGH Epistolae 6 (Epistolae Karolini aevi 4), Berlin 1925, 1–126.
Dufour 1972 Jean Dufour: La bibliothèque et le scriptorium de Moissac (Centre de Recherches d’Histoire et de Philologie de la IVe Section de l’École Pratique des Hautes Études V: Hautes études médiévales et modernes 15), Genève/Paris 1972.
Dufour 1976 Jean Dufour: “Le rouleau mortuaire de Boson, abbé de Suse (vers 1130)”, in Journal des savants 1976, no 3–4, 237–254 [with plates I–V].
Dufour 1981 Jean Dufour: “La composition de la bibliothèque de Moissac à la lumière d’un inventaire du xviie siècle nouvellement découvert”, in Scriptorium 35 (1981) 175–226.
Dufour 1982 Jean Dufour: “Manuscrits de Moissac antérieurs au milieu du xiie siècle et nouvellement identifiés”, in Scriptorium 36 (1982) 147–173 and plates 13–15.
Duits 2005 Rembrandt Duits: “Celestial transmissions. An iconographical classification of constellation cycles in manuscripts (8th–15th centuries)”, in Scriptorium 59 (2005) 147–202 and plates 25–48.
Dummer 1987 Texte und Textkritik. Eine Aufsatzsammlung, ed. by Jürgen Dummer (Texte und Untersuchungen zur Geschichte der altchristlichen Literatur 133), Berlin 1987.
Duplès Agier 1874 Henri Duplès Agier (ed): Chroniques de Saint-Martial de Limoges publiées d’après les manuscrits originaux, Paris 1874.
Dupont 1965 André Dupont: “L’aprision et le régime aprisionnaire dans la Midi de la France (fin du viiie – début du xe siècle)”, in Le Moyen Âge 71 (1965) 179–213 and 375–399.
Durliat 1954 Marcel Durliat: Arts anciens du Roussillon. La peinture, Perpignan 1954.
Durliat 1961 Marcel Durliat: “La peinture romane en Roussillon et en Cerdagne”, in Cahiers de civilisation médiévale 4 (1961) 1–14 and plates I–VIII.
Durliat 1993 Marcel Durliat: “Presentació”, in Catalunya romànica 1993, 15–20.
D’Urso e. a. 2016 Il libro miniato e il suo committente. Per la riconstruzione delle biblioteche ecclesiastiche del Medioevo italiano (secoli xixiv), ed. by Teresa D’Urso e. a. (Biblioteca d’arte 11), Padova 2016.
Dutton/Kessler 1997 Paul Edward Dutton/Herbert Leon Kessler: The poetry and paintings of the first Bible of Charles the Bald (Recentiores. Later Latin Texts and Contexts), Ann Arbor (Mi.) 1997.
Dutton/Luhtala 1994 Paul Edward Dutton/Anneli Luhtala: “Eriugena in Priscianum”, in Mediaeval Studies 56 (1994) 153–163.
Duval 1988 Yves-Marie Duval: “Paulin d’Aquilée et le duc Éric. Des clercs et moines aux laïcs et des laïcs aux clercs et moines”, in Aquileia e le Venezie nell’Alto Medioevo 1988, 115–147.
Eastwood 1983 Bruce Stansfield Eastwood: “Mss. Madrid 9605, Munich 6364, and the evolution of two Plinian astronomical diagrams in the tenth century”, in Dynamis 3 (1983) 265–280.
Eberhardt 1977 Otto Eberhardt: Via regia. Der Fürstenspiegel Smaragds von St. Mihiel und seine literarische Gattung (Münstersche Mittelalter-Schriften 28), München 1977.
Eckhardt 1959 Wilhelm Alfred Eckhardt: “Die von Baluze benutzten Handschriften der Kapitularien-Sammlungen”, in Mélanges Braibant 1959, 113–140.
Eckhardt 1962 Karl August Eckhardt (ed.): MGH Leges nationum Germanicarum 4, 1, Hannover 1962.
Eckhardt 1967 Wilhelm Alfred Eckhardt: “Die Decretio Childeberti und ihre Überlieferung”, in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Germanistische Abteilung 84 (1967) 1–71.
Eckhardt 1969 Wilhelm Alfred Eckhardt: “Das Kaufunger Fragment der Bonifatius-Grammatik”, in Scriptorium 23 (1969) 280–297 and plates 99 sq.
Edson 1996 Evelyn Edson: “World maps and Easter tables. Medieval maps in context”, in Imago Mundi 48 (1996) 25–42 [with 8 figures].
Edwards 1991a Burton Van Name Edwards: “The commentary on Genesis attributed to Walahfrid Strabo. A preliminary report from the manuscripts”, in Proceedings of the PMR Conference 1991, 71–89.
Edwards 1991b Burton [Van Name] Edwards: “In search of the authentic commentary on Genesis by Remigius of Auxerre”, in Iogna-Prat e. a. 1991, 399–412.
Edwards 1999 Burton Van Name Edwards (ed.): Remigii Autissiodorensis Expositio super Genesim (CChr.CM 136), Turnhout 1999.
Edwards 2003 Burton Van Name Edwards: “Deuteronomy in the ninth century. The unpublished commentaries of Walahfrid Strabo and Haimo of Auxerre”, in Chazelle/Edwards 2003, 97–113.
de Egurén 1859 José María de Egurén: Memoria descriptiva de los códices notables conservados en los archivos eclesiásticos de España, Madrid 1859.
Ehbrecht 2002 Der weite Blick des Historikers. Einsichten in Kultur-, Landes- und Stadtgeschichte. Peter Johanek zum 65. Geburtstag, ed. by Wilfried Ehbrecht, Köln/Wien 2002.
Ehrensberger 1897 Hugo Ehrensberger: Libri liturgici Bibliothecae Apostolicae Vaticanae manu scripti, Freiburg im Breisgau 1897 [repr. Hildesheim 1985].
Ehrle 1890 Francesco Ehrle: Historia bibliothecae Romanorum pontificum tum Bonifatianae tum Avenionensis ... 1, Roma 1890.
Elfassi 2009 Jacques Elfassi (ed.): Isidori Hispalensis episcopi Synonyma (CChr.SL 111 B), Turnhout 2009.
Elfassi e. a. 2013 Amicorum societas. Mélanges offerts à François Dolbeau pour son 65e anniversaire, ed. by Jacques Elfassi e. a. (Millennio medievale 96. Strumenti e studi N. S. 34), Firenze 2013.
Erhart 2005 Peter Erhart: “Ambrosius Autpertus”, in Chiesa/Castaldi 2005, 71–86.
Enciclopedia dell’arte medievale 1999 Enciclopedia dell’arte medievale 10: Ricamo–Strasburgo, Roma 1999.
Engelbert 1986 Pius Engelbert: “Regeltext und Romverehrung. Zur Frage der Verbreitung der Regula Benedicti im Frühmittelalter”, in Römische Quartalschrift für christliche Altertumskunde und Kirchengeschichte 81 (1986) 39–60.
Engelbert 2016a Pius Engelbert (ed.): Der Codex Regularum des Benedikt von Aniane. Faksimile der Handschrift Clm 28118 der Bayerischen Staatsbibliothek München, St. Ottilien 2016.
Engelbert 2016b Pius Engelbert: “Ein karolingisches Fragment der ‘Concordia regularum’ des Benedikt von Aniane in Reims”, in Revue bénédictine 126 (2016) 138–149 [with 2 figures].
Engelbert e. a. 2006 Pius Engelbert e. a. (ed./trad.): Smaragde, Commentaire du Prologue à la Règle de saint Benoît (Sagesses chrétiennes), Paris 2006.
Eranos Vindobonensis 1893 Eranos Vindobonensis, Wien 1893.
Ermini Pani 2020 Il tempo delle comunità monastiche nell’Alto Medioevo. Atti del Convegno internazionale di studio, Roma - Subiaco, 9–11 giugno 2017, ed. by Letizia Ermini Pani (Incontri di studio 17. De re monastica 6), Spoleto 2020.
Esders 2021 Stefan Esders: “Der ‘Liber iudicum popularis’ (1011), die westgotische Rechtstradition und der fränkische Rechtspluralismus in der Grafschaft Barcelona”, in Hurtado de Molina Delgado e. a. 2021, 145–183 [with 2 figures].
Esders e. a. 2024 Stefan Esders e. a. (ed.): Fränkische Herschererlasse 814–840 1–2 (MGH Capitularia regum Francorum N. S. 4), Wiesbaden 2024.
España medieval y el legado de Occidente 2005 España medieval y el legado de Occidente (exhibition catalogue), Madrid 2005.
Esposito 1926–1930 Mario Esposito: “Notes on Latin learning and literature in mediaeval Ireland.– I,”, in Hermanthena 45 (1926–1930) 225–260.
Estévez y Sola 2019 Juan Antonio Estévez [y] Sola: “La ‘División de Wamba’ en un manuscrito de la Biblioteca de Catalunya”, in Faventia 41 (2019) 67–83.
Estudios dedicados a Menéndez Pidal 1950–1962 Estudios dedicados a Menéndez Pidal 1–7, Madrid 1950–1962.
Étaix 1966 Raymond Étaix; “La tradition manuscrite des ‘Tractatus in Matheum’ de saint Chromace d’Aquilée”, in Sacris Erudiri 17 (1966) 302–354.
Étaix 1978 Raymond Étaix: “Un florilège ascétique attribué indûment à saint Benoît d’Aniane”, in Revue bénédictine 88 (1978) 247–260.
Étaix 1981 Raymond Étaix: “Quelques homéliaires de la région catalane”, in Recherches augustiniennes 16 (1981) 333–398 [repr. in Étaix 1994, 453–518 and Addenda et corrigenda, 642].
Étaix 1982 Raymond Étaix: “Textes inédits, tirés des homéliaires de la Bibliothèque capitulaire de Bénévent”, in Revue bénédictine 92 (1982) 324–357.
Étaix 1983 Raymond Étaix: “Le cabinet des manuscrits du marquis de Cambis-Velleron“, in Scriptorium 37 (1983) 66–91.
Étaix 1984 Raymond Étaix: “L’homéliaire composé par Raban Maur pour l’empéreur Lothaire”, in Recherches augustiniennes 19 (1984) 211–240.
Étaix 1986 Raymond Étaix: “Le recueil de sermons composé par Raban Maur pour Haistulfe de Mayence”, in Revue des études augustiniennes 32 (1986) 124–137.
Étaix 1994 Raymond Étaix: Homéliaires patristiques latins. Recueil d’études de manuscrits médiévaux (Collection des Études Augustiniennes. Moyen-Âge et temps modernes 29), Paris 1994.
Étaix 1997 Raymond Étaix: “Le lectionnaire de l’office conservé aux Archives départementales de l’Hérault”, in Misceŀlània litúrgica catalana 8 (1997) 51–71 [with 2 figures].
Étaix/Lemarié 1974 Raymond Étaix/Joseph Lemarié (ed.): Chromatii Aquileiensis opera (CChr.SL 9 A), Turnhout 1974.
Étaix e. a. 1988 Raymond Étaix e. a.: Catalogue général des manuscrits latins 7: Nos 3776 à 3835: Homéliaires, Paris 1988.
Études Le Bras 1965 Études d’histoire du droit canonique dédiées à Gabriel Le Bras 1–2, Paris 1965.
von Euw 1975 Anton von Euw: “Imago mundi”, in Monumenta Annonis 1975, 89–102 [with 22 figures].
von Euw 1993 Anton von Euw: “Die künstlerische Gestaltung der astronomischen und komputistischen Handschriften des Westens”, in Butzer/Lohrmann 1993, 251–272.
Ewald 1881 Paul Ewald: “Reise nach Spanien im Winter von 1878 auf 1879“, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 6 (1881) 217–398.
Eyssenhardt 1877 Franz Eyssenhardt: “Zu Paulus Diaconus”, in Neue Jahrbücher für Philologie und Pädagogik 47 (1877) 208.
Fábrega i Grau 1947 Ángel Fábrega i Grau: “El necrologio de San Lorenzo de Munt”, in Analecta Sacra Tarraconensia 20 (1947) 215–222.
Fábegra Grau 1958 Ángel Fábegra Grau: Santa Eulalia de Barcelona. Revisión de un problema histórico (Publicaciones del Instituto Español de Estudios Eclesiásticos. Monografías 4), Roma 1958.
Fàbrega i Grau 1962 Àngel Fàbrega i Grau: “Gràcies de participació ‘in temporalibus et spiritualibus’ atorgades, als segles xiii i xiv, per abats de Sant Llorenç del Munt i de Sant Cugat del Vallès”, in Misceŀlània Albareda 1962–1964, 1, 261–264.
Fàbrgea i Grau 1995 Àngel Fàbrega i Grau (ed.): Diplomatari de la Catedral de Barcelona. Documents dels anys 844–1260 1: Documents dels anys 844–1000 (Arxiu Capitular de la Catedral de Barcelona. Serie IV: Fonts documentals 1, 1), Barcelona 1995.
Fàbrega i Grau 2001 Àngel Fàbrega [i] Grau: “Un calendari litúrgic franco-mossàrab (ss. xxi) a l’Arxiu de la Catedral de Barcelona”, in Acta Historica et Archaeologica Mediaevalia 22 (2001) 151–179 [with 2 figures].
Fàbrega i Grau 2022 Àngel Fàbrega [i] Grau: “Còdex 105, primera meitat del segle xiv”, in Scrinium 1 (2022) 19–28.
Fàbrega i Grau/Baucells i Reig 2005 Àngel Fàbrega i Grau/Josep Baucells i Reig: Catàleg - Inventari general de l’Arxiu Capitular de la Catedral de Barcelona 4: Còdexs, Barcelona 2005 [typoscript].
Fábrega Grau/Rius Serra 1948 Ángel Fábrega Grau/José Rius Serra: “Manuscritos españoles en bibliotecas extranjeras. I: La Biblioteca Real de Copenhague. II: La Biblioteca Angélica, de Roma”, in Hispania Sacra 1 (1948) 183–206 and 447–463.
Fabricius 1926 Clara Fabricius: “Die Litterae Formatae im Frühmittelalter”, in Archiv für Urkundenforschung 9 (1926) 39–86 and 168–194.
Falk 1902 Franz Falk: Beiträge zur Rekonstruktion der alten Bibliotheca fuldensis und Bibliotheca laureshamensis (Beihefte zum Centralblatt für Bibliothekswesen 26), Leipzig 1902.
Falkenstein 1966 Ludwig Falkenstein: Der ‘Lateran’ der karolingischen Pfalz zu Aachen (Kölner Historische Abhandlungen 13), Köln/Graz 1966.
Falmagne 2016 Thomas Falmagne: “Fragments et bibliothèques médiévales à Toulouse. Vestiges mineurs, signes de bibliothèques majeures disparues”, in Fournié e. a. 2016, 349–413 [with 8 figures].
Farinelli 1901 Arturo Farinelli: “Mas apuntes y divagaciones bibliográficas sobre viajes y viajeros por España y Portugal”, in Revista de archivos, bibliotecas y museos III 5 (1901) 11–27.
Farmhouse Alberto e. a. 2020 Understanding hagiography. Studies in the textual transmission of early medieval saints’ lives [= Quaderni di ‘Hagiographica’ 18 (2020)], ed. by Paulo Farmhouse Alberto e. a., Firenze 2020.
Farnés i Juliá 2003 Soledad Farnés [i] Juliá: “Gerona en los manuscritos de la biblioteca de la Universidad de Barcelona”, in Acta Historica et Archæologica Mediævalia 25 (2003) 849–872.
Faucon 1886 Maurice Faucon: La librarie des papes d’Avginon. Sa formation, sa composition, ses catalogues (1316–1420) 1 (Bibliothèque des Écoles françaises d’Athènes et de Rome 43), Paris 1886.
Faulhaber 1983 Charles Bailey Faulhaber: Medieval manuscripts in the Library of the Hispanic Society of America. Religious, legal, scientific, historical, and literary manuscripts 1: [Catalogue]; … 2: Indices, New York 1983.
Faulhaber 1987 Charles Bailey Faulhaber: Libros y bibliotecas en la España medieval, London/Wolfeboro (NH.) 1987.
Faulkner 2016 Thomas Faulkner: Law and authority in the early Middle Ages. The Frankish ‘Leges’ in the Carolingian period (Cambridge Studies in Medieval Life and Thought. 4th Series 104), Cambridge 2016.
Favier 1999 Jean Favier: Charlemagne, Paris 1999.
Favier/Dufour 2005 Jean Favier/Jean Dufour (ed.): Recueil des rouleaux des morts (viiie siècle – vers 1536) 1 (Recueil des historiens de la France. Obituaire. Série in-4, 8), Paris 2005.
Favreau e. a. 1986 Robert Favreau e. a.: Corpus des inscriptions de la France méridionale 11: Pyrénées-Orientales, Paris 1986.
Faye/Bond 1962 Christopher Urdhal Faye/William Henry Bond: Supplement to the Census of medieval and Renaissance manuscripts in the United States and Canada, New York 1962.
Feliu i Montfort 1984 Gaspar Feliu i Montfort: “El bisbe Vives de Barcelona i el patrimoni de la Catedral (974–995)”, in Misceŀlània Coll i Alentorn 1984, 167–191.
Fernández y Catón 1966 José María Fernández [y] Catón: Catálogo de los materiales codicológicos y bibliográficos del legado científico del Prof. Dr. August Eduard Anspach. Prólogo del P. A. Custodio Vega, O. S. A., León 1966.
Fernández y Catón 2007 Monarquía y sociedad en el reino de León. De Alfonso III a Alfonso VII 1–2, ed. by José María Fernández [y] Catón (Fuentes y estudios de historia Leonesa 117–118), León 2007.
Fernández de la Cuesta 1980 Ismael Fernández de la Cuesta: Manuscritos y fuentes musicales en España. Edad Media (Opera omnia), Madrid 1980.
Férotin 1904 Marius Férotin: Le ‘Liber ordinum’ en usage dans l’église wisigothique et mozarabe d’Espagne du cinquième au onzième siècle (Monumenta Ecclesiae Liturgica 5), Paris 1904 [repr. Westmead 1969; (Bibliotheca Ephemerides Liturgicae 83. Instrumenta Liturgica Quarreriensia 6), Roma 1996] (FTC).
Ferran i Planas 2006 Elisabet Ferran i Planas: El jurista Pere Albert i les ‘Commemoracions’ (Institut d’Estudis Catalans. Memòries de la Secció Històrico-Arqueològica 67), Barcelona 2006.
Ferran i Sans 1992 R. Ferran i Sans: XLIIII Mappa mundi iuxta quorundam descriptiones. Estudi e edició, Bellaterra 1992 (manuscript).
Ferrari 1973 Mirella Ferrari: “Note su Claudio di Torino ‘episcopus ab ecclesia damnatus’”, in Italia medioevale e umanistica 16 (1973) 291–308.
Ferrari 1986 Mirella Ferrari: “Manoscritti e cultura”, in Milano e i Milanesi 1986, 241–276.
Ferreres i Boluda 1929 Juan Baptista Ferreres [i Boluda]: Historia del Missal Romano. Su orígen (sacramentarios, antifonarios, epistolarios, etc.), el misal plenario …, Barcelona 1929.
Festgabe Finke 1925 Abhandlungen aus dem Gebiete der mittleren und neueren Geschichte und ihrer Hilfswissenschaften. Eine Festgabe zum siebzigsten Geburtstag Geh. Rat Prof. Dr, Heinrich Finke gewidmet (Vorreformationsgeschichtliche Forschungen. Supplementband 1), Münster in Westfalen 1925.
Festgabe Leyh 1950 Aus der Welt des Buches. Festgabe zum 70. Geburtstag von Georg Leyh (Zentralblatt für Bibliothekswesen. Beiheft 75), Leipzig 1950.
Festgabe Mertens 2005 Frühformen von Stiftskirchen in Europa. Funktion und Wandel religöser Gemeinschaften vom 6. bis zum Ende des 11. Jahrhunderts. Festgabe für Dieter Mertens zum 65. Geburtstag, ed. by Sönke Lorenz/Thomas Zotz (Schriften zur südwestdeutschen Landeskunde 54), Leinfelden-Echterdingen 2005.
Festschrift Brunner 1914 Festschrift für Heinrich Brunner zum fünfzigjährigen Doktorjubiläum am 8. April 1914 überreicht von der Juristenfakultät der Universität Berlin, München/Leipzig 1914.
Festschrift Vahlen 1900 Festschrift Johannes Vahlen zum siebenzigsten Geburtstag gewidmet von seinen Schüler, Berlin 1900.
Fichtenau 1992 Heinrich Fichtenau: Ketzer und Professoren. Häresie und Vernunftglaube im Hochmittelalter, München 1992.
Ficker 1888 Julius Ficker: “Ueber die Usatici Barchinonae und deren Zusammenhang mit den Exceptiones Legum Romanorum”, in Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung. Ergänzungsband 2 (1888) 236–276.
Fickermann 1932 Norbert Fickermann (rec.): “Lehmann 1931”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere Geschichtskunde 49 (1932) 762–764 no 408.
Fickermann 1935 Norbert Fickermann: “Der Widmungsbrief des hl. Bonifatius”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere Geschichtskunde 50 (1935) 210–221.
Finger 2008 Mittelalterliche Handschriften der Kölner Dombibliothek. Zweites Symposium der Diözesan- und Dombibliothek Köln zu den Dom-Manuskripten, 1.–2. Dezember 2006, ed. by Heinz Finger (Libelli Rhenani 24), Köln 2008.
Fingernagel 1999 Andreas Fingernagel: Die illuminierten lateinischen Handschriften süd-, west- und nordeuropäischer Provenienz der Staatsbibliothek zu Berlin Preußischer Kulturbesitz 4.–12. Jahrhundert ... 1: Text (Staatsbibliothek zu Berlin Preußischer Kulturbesitz. Kataloge der Handschriftenabteilung III: Illuminierte Handschriften 2, 1), Wiesbaden 1999; ... 2: Abbildungen (... 2, 2), Wiesbaden 1999.
Fioretti e. a. 2012 Storie di cultura scritta. Studi per Francesco Magistrale 1–2, ed. by Paolo Fioretti e. a. (Centro Italiano di Studi sull’Alto Medioevo. Collectanea 28), Spoleto 2012.
Firey 1995 Abigail Ann Firey: Toward a history of Carolingian legal culture. Canon law collections of early medieval southern Gaul, PhD Toronto 1995.
Firey 2000a Abigail [Ann] Firey: “Carolingian ecclesiology and heresy. A Southern Gallic juridical tract against adoptionism”, in Sacris Erudiri 39 (2000) 253–316.
Firey 2000b Abigail [Ann] Firey: “Ghostly recensions in early medieval canon law. The problem of the ‘Collectio Dacheriana’ and its shades”, in Tijdschrift voor rechtsgeschiedenis 68 (2000) 63–82.
Firey 2001 Abigail [Ann] Firey: “A Carolingian Lyonnaise supplement to the Collectio Dacheriana”, in Pennington 2001, 27–53.
Fleckenstein 1974 Probleme um Friedrich II., ed. by Josef Fleckenstein (Vorträge und Forschungen 16), Sigmaringen 1994.
Fleith 1991 Barbara Fleith: Studien zur Überlieferungsgeschichte der lateinischen Legenda Aurea (Subsidia hagiographica 72), Bruxelles 1991.
Flórez 1774 Henrique Flórez: España sagrada 28: Contiene el estado antiguo de la Iglesia Ausonense, hoy Vique, Madrid 1774.
Fohlen 1965–1967 Jeannine Fohlen: “Dom Luc d’Achery (1609–1685) et les débuts de l’érudition mauriste”, in Revue Mabillon 55 (1965) 149–175; ibid. 56 (1966) 1–30 and 73–98; ibid. 57 (1967) 17–41 and 56–156.
Folkerts 1970 Menso Folkerts: ‘Boethius’ Geometrie II. Ein mathematisches Lehrbuch des Mittelalters (Boethius. Texte und Abhandlungen der exakten Wissenschaften 9), Wiesbaden 1970.
Fonseca 1970 Cosimo Damiano Fonseca: Medioevo canonicale (Pubblicazioni della Università Cattolica del Sacro Cuore: Contributi Serie Terza: Scienze storiche 12), Milano 1970.
Fontaine 1983 Jacques Fontaine: Isidore de Séville et la culture classique dans l’Espagne wisigothique 1–2, Paris 21983.
de Forbin 2001 Françoise de Forbin: “Le scriptorium de l’abbaye Saint-André”, in Barruol e. a. 2001, 143–148.
Forrai 2008a Réka Forrai: “Anastasius Bibliothecarius and his textual dossiers. Greek collections and their Latin transmission in the 9th century Italy”, in Gioanni/Grévin 2008, 319–337.
Forrai 2008b Réka Forrai: The interpreter of the popes. The translation project of Anastasius Bibliothecarius, PhD Budapest 2008.
Forshall 1834 Joshia Forshall: Catalogue of manuscripts in the British Museum N. S. 1, 1: The Arundel manuscripts, London 1834.
Foucault 1862 Mémoires de Nicolas-Joseph Foucault publiés et annotés par Fréderic Baudry (Collection de documents inédits sur l’histoire de France I: Histoire politique 37), Paris 1862.
Fournié e. a. 2014 Historiens modernes et Moyen Âge méridional, ed. by Michelle Fournié e. a. (Cahiers de Fanjeaux 49), Toulouse 2014.
Fournié e. a. 2016 Culture religieuse méridionale. Les manuscrits et leur contexte artistique, ed. by Michelle Fournié e. a. (Cahiers de Fanjeaux 51), Toulouse 2016.
Fournier 1926 Paul Fournier: “Notices sur trois collections canoniques inédites de l’époque carolingienne”, in Revue des sciences religieuses 6 (1926) 78–92, 217–230 and 513–526.
Fournier/Le Bras 1931 Paul Fournier/Gabriel Le Bras: Histoire des collections canoniques en Occident depuis les Fausses Décrétales jusqu’au Décret de Gratien 1 (Bibliothèque d’histoire du droit 4), Paris 1931 [repr. Aalen 1972].
Fourquet 1866 Antoine Fourquet: Catalogue des livres imprimés et manuscrits de la Bibliothèque Communale de Perpignan, Perpignan 1866.
Fowler-Magerl 2005 Linda Fowler-Magerl: Clavis canonum. Selected canon law collections before 1140. Access with data processing (MGH Hilfsmittel 21), Hannover 2005.
Fraïsse 2002 Chantal Fraïsse: “Quelques observations sur le ‘scriptorium’ de Moissac au début du xiie siècle”, in Mémoires de la Société archéologique du Midi de la France 62 (2002) 29–50 [with 19 figures].
Fraïsse 2003 Chantal Fraïsse: “Culture monastique au début du xie siècle. Le cas du scriptorium de Moissac”, in Cazes 2003, 27–30 [with 1 figure].
La France romane 2005 La France romane au temps des premiers Capétiens (987–1152) (exhibition catalogue), Paris 2005.
I Franchi 2023 I Franchi 1–2 (Settimane di Studio della Fondazione Centro Italiano di Studi sull’Alto Medioevo 69, 1–2), Spoleto 2023.
Die Franken 1996 Die Franken. Wegbereiter Europas 1–2 (exhibition catalogue), Mainz 1996.
Fransen 1960–1961 Gérard Fransen: “Une collection canonique de la fin du xie siècle”, in Revue de droit canonique 10–11 (1960–1961) 136–156.
Fransen e. a. 2011 Paul-Irenée Fransen e. a.: “Introduction”, in idem (ed.): Flori Lugdunensis Opera Omnia 6: Expositio in Epistolas beati Pauli ex operibus S. Augustini 3: In Epistolam secundam ad Corinthios. In Epistolas ad Galatas, Ephesios et Philippenses (CChr.CM 220 B), Turnhout 2011, viixxxii.
Freeman 1957 Ann Freeman: “Theodulf of Orléans and the Libri Carolini”, in Speculum 32 (1957) 663–705.
Frias 2001 Agostinho Figueiredo Frias: Fontes de cultura portuguesa medieval. O ‘Liber Ordinis Sanctae Crucis Colimbriensis’, PhD Porto 2001.
Fröhner 1889 Wilhelm Fröhner: “Kritische Analekten”, in Philologus. Supplement-Band 5 (1889) 3–95.
de la Fuente y Alcántara 1883 Vicente de la Fuente [y Alcántara]: “La catedral del Puy y la de Gerona”, in Boletín de la Real Academia de la Historia 3 (1883) 87–97.
Fuhrmann 1972–1974 Horst Fuhrmann: Einfluß und Verbreitung der pseudoisidorischen Fälschungen. Von ihrem Auftauchen bis in die neuere Zeit 1–3 (MGH Schriften 24, 1–3), Stuttgart 1972–1974.
Fundamentos medievales de los particularismos hispánicos 2005 Fundamentos medievales de los particularismos hispánicos. IX Congreso de Estudios medievales, Fundación Sánchez-Albornoz, León 2005.
Gaborit-Chopin 1969 Danielle Gaborit-Chopin: La décoration des manuscrits à Saint-Martial de Limoges et en Limousin du ixe au xiie siècle (Mémoires et documents publiés par la Société de l’École des chartes 17), Paris/Genève 1969.
Gabriel 1995 Corinne Gabriel: “Commentaires inédits d’Haymon d’Auxerre sur Isaïe 5, 1–6, 1”, in Sacris Erudiri 35 (1995) 89–114.
de Gaiffier 1975 Baudouin de Gaiffier: “Les manuscrits du ‘Breviarium apostolorum’. Nouveaux témoins”, in Corona gratiarum 1975, 1, 237–247.
Gajard 1937 Joseph Gajard: Le codex VI. 34 de la Bibliothèque capitulaire de Bénévent (xie– xiie siècle), Graduel de Bénévent avec prosaire et tropaire (Paléographie musicale 15), Tournai 1937 [repr. Solesmes 1992].
Galende y Díaz e. a. 2009 VIII Jornadas científicas sobre documentación en la Hispania altomedieval (siglos vix), ed. by Juan Carlos Galende [y] Díaz e. a., Madrid 2009.
Galera i Pedrosa 1995 Andreu Galera i Pedrosa: “Els llibres del cor de l’església canònica de Sant Vicenç de Cardona, segons un inventari de l’any 1507”, in Faventia 17, 2 (1995) 95–113.
Galle 2023 Christoph Galle: Predigen im Karolingerreich. Die homiletischen Sammlungen von Paulus Diaconus, Lantperhtus von Mondsee, Rabanus Maurus und Haymo von Auxerre (Sermo. Studies on Patristic, Medieval, and Reformation Sermons and Preaching 18), Turnhout 2023.
Gallia christiana 1739 Gallia christiana ... 6, Paris 1739.
Gallo 2018 Daniela Gallo: “Commentare l‘’Ars Donati’ attraverso l’‘Ars Prisciani’ in età carolingia. Il caso dell’‘Ars Rivipullensis”, in eClassica 4 (2018) 26–42.
Gallo 2019a Daniela Gallo: L’Ars Riuipullensis. Un commento al ‘De partibus orationis di Donato’, PhD Roma 2019.
Gallo 2019b Daniela Gallo: “L’‘Ars Riuipullensis’. Un esempio di ‘scissors-and-paste work’ altomedievale”, in Latinitas N. S. 7 (2019) 113–130.
Gallo 2021 Daniela Gallo: “Per la genesi dell’‘Ars Riuipullensis’, un commento inedito al ‘De partibus orationis” di Donato”, in De Nonno/Romano 2021, 53–66.
Gallo 2023 Daniela Gallo (ed.): Ars Rivipullensis. Commentum anonymum in Artem Donati (Opere perdute e anonime [secoli iiixv]), Firenze 2023.
Gamber 1968 Klaus Gamber: Codices Liturgici Latini Antiquiores 2 (Spicilegii Friburgensis Subsidia 1, 2), Fribourg 21968.
Gambier e. a. 1978 Lettres latines du Moyen Âge et de la Renaissance, ed. by Guy Cambier e. a. (Collection Latomus 158), Bruxelles 1978.
Ganz 1990 David Ganz: Corbie in the Carolingian Renaissance (Beihefte der Francia 20), Sigmaringen 1990.
Ganz 1993 David Ganz: "The Liber Glossarum. A Carolingian encyclopedia“, in Butzer/Lohrmann 1993, 127–135.
Ganz 2010 David Ganz: "Handschriften der Werke Alkuins aus dem 9. Jahrhundert”, in Tremp/Schmuki 2010, 185–194.
Ganz 2015 David Ganz: "Carolingian manuscripts. The verdict of the master”, in Francia 42 (2015) 253–274.
García y Avilés 1996 Alejandro García [y] Avilés: “El manuscrito 19 de la Biblioteca Nacional de Madrid. Un códice computístico de origen controvertido”, in Imafronte 10, 1994 (1996) 41–49.
García y Avilés 2001 Alejandro García [y] Avilés: El tiempo y los astros. Arte, ciencia y religión en la alta Edad Media, Murcia 2001.
García y García 1967 Antonio García y García: Historia del derecho canónico 1: El primer milenio (Instituto de Historia de la Teología Española. Subsidia 1), Salamanca 1967.
García y Lopez 1996 Yolanda García [y] López: Estudios críticos y literarios de la ‘Lex Wisigothorum’ (Memorias del Seminario de Historia Antigua 5), Alcalá de Henares 1996.
García y Pastor 1976 Jesús García [y] Pastor: Inventario de manuscritos de la Biblioteca Pública de Mallorca, Madrid 1976.
García y Pastor/Marsá y Vila 1989 Jesús García [y] Pastor/María Marsá [y Vila]: Inventario de manuscritos de la Biblioteca Pública del Estado de Mallorca, Madrid 1989.
García y Villada 1911–1912 Zacarías García [y] Villada: “Formularios de las bibliotecas y archivos de Barcelona (siglos xxv)”, in Anuari de l’Institut d’Estudis Catalans 4 (1911–1912) 533–552.
García y Villada 1923 Zacarías García [y] Villada: Paleografía española, precedida de una introducción sobre la paleografía latina ... 1: Texto (Publicaciones de la ‘Revista de filología española’ 6), Madrid 1923; ... 2: Album (...), Madrid 1923 [repr. Barcelona 1974].
García y Villada 1931 Zacarias García [y] Villada: Cómo se aprende a trabajar científicamente. Lecciones de metodología y crítica históricas, Madrid 1931 [Barcelona 1912].
Garrigosa i Massana 1989 Joaquim Garrigosa [i Massana]: “L’acta de consecració de l’església del Castell de Tona i la seva importància musical”, in Pladevall i Font 1989, [27]–[30].
Garrigosa i Massana 1990 Joaquim Garrigosa [i Massana]: “Los manuscritos musicales catalanes anteriores al siglo xiv conservados en los archivos de Cataluña y otros archivos”, in Revista de musicología 13 (1990) 511–525.
Garrigosa i Massana 1999 Joaquim Garrigosa [i Massana]: “Música i litúrgia”, in Miquel i Vives/Sala i Albareda 1999, 232–241 [with 6 figures].
Garrigosa i Massana 2003 Joaquim Garrigosa i Massana: Els manuscrits musicals a Catalunya fins al segle xiii. L’evolució de la notació musical (Coŀleció Emili Pujol 2), Lleida 2003.
Gasnault 1969 Pierre Gasnault: “L’homéliaire de l’’ecclesia Synodensis’, in Bulletin de la Société nationale des antiquaires de France 1969, 276–282.
Gasparri 1990 Françoise Gasparri: “Ex-libris et mentions anciennes portées sur les manuscrits du xiie siècle de l’abbaye Saint-Victor de Paris”, in Scriptorium 44 (1990) 69–79 and pl. 14–16.
Gatti 2004 Paolo Gatti: “‘Liber glossarum’”, in Chiesa/Castaldi 2004, 264–267.
Gatti 2010 Paolo Gatti: “Per una nuova costituzione del testo del ‘Liber glossarum’”, in Voces 21 (2010) 145–154.
Gautier Dalché 1984 Patrick Gautier Dalché: “Notes sur la ‘Chronica Pseudo-Isidoriana’”, in Anuario de estudios medievales 14 (1984) 13–32 [repr. in Gautier Dalché 1997, no X].
Gautier Dalché 1990 Patrick Gautier Dalché: “La géographie descriptive à Saint-Germain d’Auxerre (milieu ixe – début xe siècle)”, in Saint-Germain d’Auxerre 1990, 270–276.
Gautier Dalché 1994–1995 Patrick Gautier Dalché: “Notes sur la ‘carte de Théodose II’ et sur la ‘mappemonde de Théodulf d’Orléans’”, in Geographia antiqua 3–4 (1994–1995) 91–108 [with 1 figure] [repr. in Gautier Dalché 1997, no IX].
Gautier Dalché 1997 Patrick Gautier Dalché: Géographie et culture. La représentation de l’espace du vie au xiie siècle (Collected Studies Series 592), Aldershot 1997.
Gautier Dalché 2004 Patrick Gautier Dalché: “Les sens de ‘mappa’ (‘mundi’). ive–xive siècle”, in Archivum Latinitatis Medii Aevi 62 (2004) 187–202.
Gautier Dalché 2007 Patrick Gautier Dalché: “La fondation carolingienne”, in Desachy 2007c, 19–22.
Geary 1978 Patrick Joseph Geary: “Un fragment récemment découvert du ‘Chronicon Moissiacense’”, in Bibliothèque de l’École des chartes 136 (1978) 69–73.
Gebauer 1942 George John Gebauer: Prolegomena to the ‘Ars grammatica Bonifacii’, Chicago (Ill.) 1942 [PhD Chicago (Ill.) 1940].
Gebauer/Löfstedt 1980 George John Gebauer (†)/Bengt Löfstedt (ed.): Bonifatii (Vynfreth) Ars grammatica. Accedit Ars metrica (CChr.SL 133 B), Turnhout 1980.
Gerberto 1985 Gerberto. Scienza, storia e mito. Atti del ‘Gerberto Symposium’ (Bobbio 25–27 luglio 1983) (Archivum Bobiense. Studia 2), Bobbio (Piacenza) 1985.
Geuenich 1998 Dieter Geuenich: “Kritische Anmerkungen zur sogenannten ‘anianischen Reform‘“, in Bauer e. a. 1998, 99–112.
Giani 2021 Marina Giani: Il ‘Liber glossarum’ e la tradizione altomedievale di Agostino (Opere perdute e anonime (secoli iiixv) 1), Firenze 2021.
Gibert y Sánchez de la Vega 1967 Rafael Gibert [y] Sánchez de la Vega:Enseñanza del derecho en Hispania durante los siglos vi a xi (Ius Romanum Medii Aevi I. 5b cc), Milano 1967.
Gibson 1977 Margaret Templeton Gibson: “The collected works of Priscian. The printed editions 1470–1859”, in Studi medievali III 18 (1977) 249–260.
Gijsel/Beyers 1997 Jan Gijsel/Rita Beyers (ed.): Libri de nativitate Mariae. Pseudo-Matthaei Evangelium. Textus et commentarius. Libellus de nativitate Sanctae Maria. Textus et commentarius (CChr.SA 9), Turnhout 1997.
Gil y Miquel 1918 Ramón Gil y Miquel: “Un códice anterior al siglo viii. Homiliae Sancti Gregorii. Códice en letra uncial de la Cathedral de Barcelona”, in Revista histórica. Investigaciones, bibliografía, metodología y enseñanza de la historia 1 (1918) 112–120, 153–160 and 224–236.
Gilchrist 1973 John Thomas Gilchrist: “The reception of Pope Gregory VII into the canon law (1073–1141) 1”, in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistische Abteilung 59 (1973) 35–82.
Gilchrist 1980 John Thomas Gilchrist: “The reception of Pope Gregory VII into the canon law (1073–1141) 2”, in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistische Abteilung 66 (1980) 192–229.
Gilchrist 1981 John [Thomas] Gilchrist: “Die Epistola Widonis oder Pseudo-Paschalis. Der erweiterte Text”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 37 (1981) 576–604.
Gilissen 1972 León Gilissen: “La composition des cahiers, le pliage du parchement et l’imposition”, in Scriptorium 26 (1972) 3–33 and plates 1–16.
Ginebra i Molins 2001 Rafel Ginebra i Molins: “Joies, ornaments i llibres a la catedral de Vic al segle xiv. Els inventaris de la tresoreria de 1342 i 1368”, in Misceŀlània litúrgica catalana 10 (2001) 377–413 [with 1 figure].
Gioanni/Grévin 2008 L’Antiquité tardive dans les collections médiévales. Textes et représentations, vie–xive siècle, ed. by Stéphane Gioanni/Benoît Grévin (Collection de l’École française de Rome 405), Rome 2008.
Giorgetti Vichi/Mottironi 1961 Anna Maria Giorgetti Vichi/Sergio Mottironi: Catalogo dei manoscritti della Biblioteca Vallicelliana 1 (Ministerio dell’Istruzione Publica. Indici e Cataloghi. N. S. 7), Roma 1961.
Giorgi 1917 Ignazio Giorgi: “Di due codici della Biblioteca Vallicelliana recentemente ricuperati”, in Rendiconti della Reale Accademia del Lincei, Classe di scienze morali, storiche e filologiche 26 (1917) 566–572.
Girault e. a. 2007 Marcel Girault e. a. (ed.): Livre des Miracles de saint Gilles. Liber miraculorum sancti Eligii. La vie d’un sanctuaire de pèlerinage au xiie siècle (Mediaevalia 60), Orléans 2007.
Girona dins la formació de l’Europa medieval 1985 Girona dins la formació de l’Europa medieval 785–1985 (exhibition catalogue), Girona 1985.
Giry 1872–1910 Arthur Giry: Recueil de fac-similés de chartes et manuscrits à l’usage de l’École des chartes N. S. 1–3, Paris 1872–1910.
La giustizia nell’Alto Medioevo, secoli v–viii 1995 La giustizia nell’Alto Medioevo, secoli vviii 1–2 (Settimane di Studio del Centro Italiano di Studi sull’Alto Medioevo 42, 1–2), Spoleto 1995.
Glatthaar Michael Glatthaar: “Ein Rechtsbuch mit Bildern von Fridugis für Benedikt von Aniane: Paris BnF Lat. 4404” [unpublished manuscript].
Goering e. a. 2016 Proceeedings of the Fourteenth International Congress of Medieval Canon Law, Toronto, 5–11 august 2012, ed. by Joseph Goering e. a. (Monumenta Iuris Canonici. Series C: Subsidia 15), Città del Vaticano 2016.
Goetz 1892 Georg Goetz (ed.): Hermeneumata Pseudodositheana (Corpus Glossariorum Latinorum 3), Leipzig 1892.
Goetz 1893 Georg Goetz: “Der Liber glossarum”, in Abhandlungen der Philologisch-Historischen Classe der Königlich-Sächsischen Gesellschaft der Wissenschaften 13, 2, Leipzig 1893, 211–289.
Goetz 1894 Georg Goetz (ed.): Placidus Liber glossarum. Glossaria reliqua (Corpus Glossariorum Latinorum 5), Leipzig 1894.
Goetz 1904 Georg Goetz (ed.): Excerpta ex libro glossarum (Corpus Glossariorum Latinorum 5), Leipzig 1904.
Goetz 1923 Georg Goetz: De glossariorum latinorum origine et fatis (Corpus Glossariorum Latinorum 1), Leipzig 1923 [repr. Amsterdam 1965].
Goetz/Loewe 1878 Georg Goetz/Gustav Loewe: “Mittheilungen aus italienischen Handschriften”, in Leipziger Studien zur classischen Philologie 1 (1878) 361–380.
Goldat 1957 George David Goldat: The early medieval traditions of Euclid’s elements, PhD University of Wisconsin (Il.) 1956.
Goll 1940 Helmut Goll: Die Vita Gregorii des Johannes Diaconus. Studien zum Fortleben Gregors des Großen und zu der historiographischen Bedeutung der päpstlichen Kanzlei im 9. Jahrhundert, Freiburg im Breisgau 1940.
Gómez y Muntané 2001 Maricarmen Gómez [y] Muntané: La música medieval en España (DeMusica 6), Kassel 2001.
Gómez i Pallarès e. a. 1998 Joan Gómez [i] Pallarès e. a.: Studia chronologica. Estudios sobre manuscritos latinos de cómputo Barcelona 1998.
González y Hurtebise 1920 Eduardo González [y] Hurtebise: Guia histórico-descriptiva del Archivo de la Corona de Aragón en Barcelona, Madrid 1920.
González y Muñoz 2000 Fernando González [y] Muñoz (ed.): La chronica gothorum pseudo-isidoriana (ms. Paris BN 6113). Edicion critica, traduccion y estudio (Biblioteca Filologica 6), A Coruna 2000.
González y Rolán 1974 Tomás González [y] Rolán: “La tradición de los Dicta Catonis y el Ripollensis 106”, in Habis 5 (1974) 93–106.
Goodich e. a. 1995 Cross cultural convergences in the crusader period. Essays presented to Aryeh Graboïs on his sixty-fifth birthday, ed. by Michael Goodich e. a., New York e. a. 1995.
Gorman 1995 Michael Murray Gorman: “Wigbod and the lectiones on the Hexateuch attributed to Bede in Paris lat. 2342”, in Revue bénédictine 105 (1995) 310–347.
Gorman 1997a Michael [Murray] Gorman: “The Carolingian miscellany of exegetical texts in Albi 39 and Paris lat. 2175”, in Scriptorium 51 (1997) 336–354 [with 2 figures].
Gorman 1997b Michael [Murray] Gorman: “The Commentary on Genesis of Claudius of Turin and biblical studies under Louis the Pious”, in Speculum 72 (1997) 279–329 [with 4 figures].
Gorman 1997c Michael [Murray] Gorman: “The Commentary on Kings of Claudius of Turin and its two printed editions (Basel, 1531; Bologna, 1755)”, in Filologia mediolatina 4 (1997) 99–132.
Gorman 2001 Michael Murray Gorman: “Bernhard Bischoff’s handlist of Carolingian manuscripts”, in Scrittura e civiltà 25 (2001) 89–112.
Gorman 2002a Michael Murray Gorman: “Alcuin before Migne”, in Revue bénédictine 112 (2002) 101–130 [repr. in Gorman 2007, 347–376].
Gorman 2002b Michael Murray Gorman: “Manuscript books at Monte Amiata in the eleventh century”, in Scriptorium 56 (2002) 225–293 and plates 11–19.
Gorman 2007 Michael Murray Gorman: The study of the Bible in the early Middle Ages (Millenio medievale 67. Strumenti e studi N. S. 15), Firenze 2007.
Gouguenheim e. a. 2004 Retour aux sources. Textes, études et documents d’histoire médiévale offerts à Michel Parisse, ed. by Silvain Gouguenheim e. a. Paris 2004.
Goullet 2014 Hagiographies. Histoire internationale de la littérature hagiographie latine et vernaculaire en Occident des origines à 1550 6, ed. by Monique Goullet (Corpus Christianorum. Hagiographies), Turnhout 2014.
Goullet/Parisse 2001 Les historiens et le latin médiéval. Colloque tenu à la Sorbonne, les 9, 10 et 11 septembre 1999, ed. by Monique Goullet/Michel Parisse (Publications de la Sorbonne. Histoire ancienne et médievale 63), Paris 2001.
Gouron 1970 Marcel Gouron: Répertoire numérique des Archives départementales antérieures à 1790. Hérault, Archives ecclésiastiques. Série G. Clergé séculier, Montpellier 1970.
Le Graduel romain 1957 Le Graduel romain 2: Les sources, Solesmes 1957.
Gras/Legaré 2021 Lumières du Nord. Les manuscrits enluminés français et flamands de la Bibliothèque nationale d’Espagne, ed. by Samuel Gras/Anne-Marie Legaré (Histoire de l’art 2071), Villeneuve d’Ascq 2021.
Grau i Quiroga 2010 Núria Grau [i] Quiroga (ed.): Roda de Isábena en los siglos xxiii. La documentación episcopal y del cabildo catedralicio (Estudios: Historia), Zaragoza 2010.
Grazzini e. a. 2018 Scholia in Iuuenalem recentiora secundum recensiones φ et 2: satt. 7–16, ed. by Stefano Grazzini e. a. (Testi e commenti 21), Pisa 2018.
Grebner/Fried 2008 Kulturtransfer und Hofgesellschaft im Mittelalter. Wissenskultur am sizilianischen und kastilischen Hof im 13. Jahrhundert, ed. by Gundula Grebner/Johannes Fried (Wissenskultur und gesellschaftlicher Wandel 15), Berlin 2008.
Greer e. a. 2019 Using and not using the past after the Carolingian Empire, c. 900–c. 1050, ed. by Sarah Greer e. a. (Remembering the Medieval and Early Modern Worlds), Abingdon 2019.
Grégoire 1966 Réginald Grégoire: Les homéliaires du Moyen Âge. Inventaire et analyse des manuscrits (Rerum ecclesiasticarum documenta. Series maior. Fontes 6), Roma 1966.
Grégoire 1968a Réginald Grégoire: “L’homéliaire romain d’Agimond”, in Ephemerides Liturgicae 82 (1968) 257–305.
Grégoire 1968b Reginald Grégoire: “Repertorium Liturgicum Italicum”, in Studi medievali III 9 (1968) 465–592.
Grégoire 1980 Réginald Grégoire: Homéliaires liturgiques médiévaux. Analyse des manuscrits (Biblioteca degli ‘Studi medievali’ 12), Spoleto 1980.
Grégoire 1984 Réginald Grégoire: “La tradizione manoscritta del ‘Diadema monachorum’ di Smaragdo († ca. 830)”, in Inter Fratres. Revista dei monaci benedettini silvestrini 34 (1984) 1–20.
de Gregorio/Galante 2012 La produzione scritta tecnica e scientifica nel Medioevo. Libro e documento tra scuole e professioni. Convegno internazionale di studio dell’Associazione italiana dei paleografi e diplomatisti, Fisciano, Salerno, 28–30/09/2009, ed. by Giuseppe de Gregorio/Maria Galante, Spoleto 2012.
Griffe 1943 Élie Griffe: “La réforme canoniale en pays audois aux xie et xiie siècles”, in Bulletin de littérature ecclésiastique 45 (1943) 76–92 and 137–149.
Griffe 1948 Élie Griffe: “À propos d’un manuscrit contenant la règle de saint Augustin”, in Bulletin de littérature ecclésiastique 49 (1948) 249 sq.
Grisar 1887 Hartmann Grisar: “Die Gregorbiographie des Paulus Diakonus in ihrer ursprünglichen Gestalt, nach italienischen Handschriften“, in Zeitschrift für katholische Theologie 11 (1887) 158–173.
Grössler 1879 Hermann Grössler: “Die Ausrottung des Adoptianismus im Reiche Karls des Grossen”, in Jahres-Bericht über das Königliche Gymnasium zu Eisleben von Ostern 1878 bis Ostern 1879, Eisleben 1879, 1–59.
Grondeux 2011 Anne Grondeux: “Le ‘Liber glossarum’ (viiie siècle). Prolégomènes à une nouvelle édition”, in Archivum Latinitatis Medii Aevi 69 (2011) 23–51.
Grondeux 2015a Anne Grondeux: “Le rôle de Reichenau dans la diffusion du ‘Liber glossarum’”, in Dossiers d’HEL 8 (2015) 79–83.
Grondeux 2015b Anne Grondeux: “Stemma provisoire de la tradition manuscrite du ‘Liber glossarum’, in Dossiers d’HEL 8 (2015) 5–10.
Grondeux/Cinato 2014 Anne Grondeux/Franck Cinato: “Introduction”, in Histoire, Épistémologie, Langage 36, 1 (2014) 9–12.
Gros i Pujol 1976 Miquel dels Sants Gros [i Pujol]: “La liturgie narbonnaise témoin d’un changement rapide de rites liturgiques”, in Liturgie de l’Église particulière et liturgie de l’Église universelle 1976, p. 127–154.
Gros i Pujol 1978 Miquel dels Sants Gros [i Pujol]: “Fragments de bíblies llatines del Museu Episcopal de Vic”, in Revista catalana de teologia 3 (1978) 153–171.
Gros i Pujol 1992 Miquel dels Sants Gros i Pujol: “Els textos d’ensenyament en l’escola catedralícia de Vic al segle xi”, in Udina i Martorell 1991–1992, 2, 19–26.
Gros i Pujol 1996 Miquel dels Sants Gros [i Pujol]: “El ‘Liber consuetudinum Vicensis ecclesie’ del canonge Andreu Salmúnica – Vic, Museu Episcopal, MS. 134 (LXXXIV) –”, in Misceŀlània litúrgica catalana 7 (1996) 175–294 [with 2 figures and 1 map].
Gros i Pujol 1999a Miquel dels Sants Gros i Pujol: “De l’església hispana a l’església carolíngia i el canvi de litúrgia”, in de Palol i Salellas/Pladevall i Font 1999, 397–407 [with 8 figures].
Gros i Pujol 1999b Miquel dels Sants Gros i Pujol: “La vila de Vic i el monestir de Ripoll en els anys 967–970”, in Ollich i Castanyer 1999, 747–761.
Gros i Pujol 2000 Miquel dels Sants Gros i Pujol: “Cinc fragments de manuscrits de l’escriptori de la Catedral de Vic”, in Ausa 19 (2000) 61–72 [with 6 figures].
Gros i Pujol 2001 Miquel dels Sants Gros i Pujol: “La biblioteca particular del sacerdot i jutge Salomó”, in Revista catalana de teologia 26 (2001) 51–70.
Gros i Pujol 2002 Miquel dels Sants Gros i Pujol: “Sub ordinatione Ermemiri sacerdotis. Vic, Arx. Cap., Ms. 6 (LX)”, in Ausa 20 (2002) 695–705 [with 5 figures].
Gros i Pujol 2005 Miquel dels Sants Gros [i Pujol]: “La biblioteca de la Catedral de la Seu d’Urgell als segles xxii”, in Acta Historica et Archaeologica Mediaevalia 26 (2005) 101–124.
Gros i Pujol 2006 Miquel dels Sants Gros i Pujol: La Biblioteca Episcopal de Vic. Un patrimoni bibliogràfic d’onze segles, Vic 2006 [Vic 22015].
Gros i Pujol 2007 Miquel dels Sants Gros [i Pujol]: “L’inventari de l’antiga biblioteca de la Catedral de Roda d’Isàvena”, in Revista catalana de teologia 32 (2007) 339–356.
Gros i Pujol 2008 Miquel dels Sants Gros i Pujol: “El fragment de sacramentari gironí, Barcelona, Bib. Univ., Ms. 1949/16”, in Annals de l’Institut d’Estudis Gironins 49 (2008) 197–204 [with 2 figures].
Gros i Pujol 2016 Miquel dels Sants Gros i Pujol: “L’antic catàleg de la biblioteca del monestir de Ripoll”, in Misceŀlània litúrgica catalana 24 (2016) 121–150.
Gros i Pujol 2017 Miquel dels Sants Gros i Pujol: “Els antics necrologis de la catedral de Vic (segles xxiii)”, in Studia Vicensia 2 (2017) 7–174 [with 4 figures].
Gros i Pujol 2018 Miquel dels Sants Gros i Pujol: “Fragments de passioner i de leccionari del sanctoral de la Biblioteca Episcopal de Vic dels segles ixxiii”, in Misceŀlània litúrgica catalana 26 (2018) 97–145 [with 10 figures].
Gros y Raguer 1951 José Gros y Raguer: Invención y translación del cuerpo de santa Eulalia, virgen y martir barcelonesa, in Scrinium 2 (1951) 42–45 [with 1 figure and 1 plate].
Grosse/Sot 2018 Charlemagne. Les temps, les espaces, les hommes. Construction et déconstruction d’un règne, ed. by Rolf Grosse/Michel Sot (Haut Moyen Âge 34), Turnhout 2018.
Grubbs 1935 Henry Alexander Grubbs: A union world catalog of manuscript books. Preliminary studies in method 5: A supplement to the manuscript book collections of Spain and Portugal, New York 1935.
Gryson 2014 Roger Gryson (ed.): Haymo Autissiodorensis, Opera exegetica 4: Annotatio libri Isaiae prophetae (CChr.CM 135 C), Turnhout 2014.
Gryson 2021 Roger Gryson (ed.): Haymo Autissiodorensis, Commentarii in prophetas minores e schola Autissiodorensi 1: Commentarii in Osee, Ioelem, Amos, Abdiam (CChr.CM 135 F), Turnhout 2021.
Guardia i Pons/Mancho i Suárez 2008 Les fonts de la pintura románica, ed. by Milagros Guardia [i Pons]/Carles Mancho [i Suárez] (Ars picta. Temes 1), Barcelona 2008.
Gudayol i Torelló 2014 Anna Gudayol i Torelló: “Pervivència d’una biblioteca litúrgica. Fragments de còdexs de l’Arxiu parroquial de Verdú a la Biblioteca de Catalunya”, in Misceŀlània litúrgica catalana 22 (2014) 53–94 [with 10 figures].
Gudiol i Cunill 1912–1914 Josep Gudiol i Cunill: “Inventari de la Seu de Vic en el segle x”, in Butlletí del Centre Excursionista de Vich 1 (1912–1914) 153 sq.
Gudiol i Cunill 1915–1917 [Josep Gudiol i Cunill]: “Consagració de l’Iglesia de Sant Julià de Vilatorta”, in Butlletí del Centre Excursionista de Vich 2 (1915–1917) 4–6.
Gudiol i Cunill 1934 Josep Gudiol [i Cunill] (): Catàleg dels llibres manuscrits anteriors al segle xviii del Museu Episcopal de Vich. Amb un apéndix par Eduard Junyent [i Subirà], Barcelona 1934.
Gudiol i Cunill 1955 Josep Gudiol [i Cunill] (†): Els primitius 3: Els llibres iŀluminats (La pintura medieval catalana 3), Barcelona 1955.
Gümpel 1977 Karl-Werner Gümpel: “Musica cum Rhetorica. Die Handschrift Ripoll 42”, in Archiv für Musikwissenschaft 34 (1977) 260–286 [English version: Gümpel 1981].
Gümpel 1981 Karl-Werner Gümpel: “Musica cum Rhetorica. Ms Ripoll 42”, in Weaver 1981, 117–144.
Guénée 1977 Le métier d’historien au Moyen Âge. Études sur l’historiographie médiévale, ed. by Bernard Guénée (Publications de la Sorbonne. Études 13), Paris 1977.
Guglielmetti 2004 Rossana Eugenia Guglielmetti (ed.): Alcuino, Commento al Cantico dei Cantici, con i commenti anonimi ‘Vox ecclesie’, ‘ Vox Antique ecclesie’ (Millennio medievale 53. Testi 13), Firenze 2004.
Guglielmetti 2008a Rossana Eugenia Guglielmetti: “Haimo Autissiodorensis mon.”, in Chiesa/Castaldi 2008, 187–255.
Guglielmetti 2008b Rossana Eugenia Guglielmetti: “Hrabanus Maurus”, in Chiesa/Castaldi 2008, 275–332.
Guía de la Biblioteca Central 1959 Guía de los catálogos decimal y alfabéticos de materias de la Biblioteca Central de la Diputació Provincial de Barcelona, Barcelona 1959.
Guiliano 2021 Zachary Guiliano: The Homiliary of Paul the Deacon. Religious and cultural reform in Carolingian Europe (Sermo. Studies on Patristic, Medieval, and Reformation Sermons and Preaching 16), Turnhout 2021.
Guiu/Péquignot 2006 Claire Guiu/Stéphane Péquignot: “Historiographie catalane, histoire vive. À propos de quelques ouvrages récents”, in Mélanges de la Casa de Velázquez N. S. 36, 1 (2006) 285–306.
Gundlach 1886 Wilhelm Gundlach: “Die Abtheilung ‘Briefe’ der Monumenta Germaniae. Uebersicht der ersten Abschnitte bis zum Jahr 911”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 12 (1886) 453–502.
Gundlach 1889–1890 Wilhelm Gundlach: “Der Streit der Bisthümer Arles und Vienne um den Primatus Galliarum”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 14 (1889) 251–342; ibid. 15 (1890) 9–102 and 233–292 [all three parts also published as a monograph: Gundlach 1890].
Gundlach 1890 Wilhelm Gundlach: Der Streit der Bisthümer Arles und Vienne um den Primatus Galliarum. Ein philologisch-diplomatisch-historischer Beitrag zum Kirchenrecht, Hannover 1890.
Gutiérrez del Caño 1913 Marcelino Gutiérrez del Caño: Catálogo de los manuscritos existentes en la Biblioteca Universitaria de Valencia 1–3, Valencia 1913 [repr. València 1993].
Guyotjeannin e. a. 1993 Les cartulaires. Actes de la Table ronde organisée par l’École nationale des chartes et le G.D.R. 121 du C.N.R.S. (Paris, 5–7 décembre 1991), ed. by Olivier Guyotjeannin e. a. (Mémoires et documents de l’École des chartes 39), Paris 1993.
Gy 1960 Pierre-Marie Gy: “Collectaire, rituel, processional”, in Revue des sciences philosophiques et théologiques 44 (1960) 440–469.
Haack 2020 Christoph Haack: Die Krieger der Karolinger. Kriegsdienste als Prozesse gemeinschaftlicher Organisation um 800 (Ergänzungsbände zum Reallexikon der Germanischen Altertumskunde 115), Berlin/Boston 2020.
ten Haaf 2024 Lene ten Haaf: “The diffusion and use of the ‘Institutio canonicorum’ in ninth-century West Francia. A study of the preserved manuscripts”, in Sacris Erudiri 63 (2024) 281–319.
Hadot 1954 Pierre Hadot: “Marius Victorinus et Alcuin”, in Archives d’histoire doctrinale et littéraire du Moyen Âge 21 (1954) 5–19.
Hadot 1960 Pierre Hadot: “Les hymnes de Victorinus et les hymnes ‘Adesto’ et ‘Miserere’ d’Alcuin”, in Archives d’histoire doctrinale et littéraire du Moyen Âge 27 (1960) 7–16.
Haefele/Leclercq 1911 Charles-Joseph Haefele/Henri Leclercq: Histoire des conciles d’après les documents originaux 4, 2, Paris 1911.
Hägele 1972 Paulus Ottmar Hägele: Hrabanus Maurus als Lehrer und Seelsorger. Nach dem Zeugnis seiner Briefe, Fulda 1972.
Hägele 1984 Günter Hägele: Das Paenitentiale Vallicellianum I. Ein oberitalienischer Zweig der frühmittelalterlichen kontinentalen Bußbücher. Überlieferung, Verbreitung und Quellen (Quellen und Forschungen zum Recht im Mittelalter 3), Sigmaringen 1984.
Haenel 1830 Gustav [Friedrich] Haenel: Catalogi librorum manuscriptorum, qui in bibliothecis Galliae, Helvetiae, Belgii, Britanniae M., Hispaniae, Lusitaniae asservantur, Leipzig 1830.
Hänel 1847 Gustav [Friedrich] Hänel: “Zweiter Bericht des Dr. G. Heine in Berlin über seine litterarische Reise in Spanien”, in Serapeum 8 (1847) 81–95.
Haenel 1849 Gustav [Friedrich] Haenel (ed.): Lex Romana Visigothorum, Leipzig 1849.
Haenni 1956 Gérard Haenni: “La Dacheriana mérite-t-elle une réédition?”, in Revue historique de droit français et étranger IV 33 (1956) 376–390.
Haenni 1967 Gérard Haenni: “Notes sur les sources de la Dacheriana”, in Studia Gratiana 11 (1967) 3–22.
Häse 2002 Angelika Häse: Mittelalterliche Bücherverzeichnisse aus Kloster Lorsch. Einleitung, Edition und Kommentar (Beiträge zum Buch- und Bibliothekswesen 42), Wiesbaden 2002.
Haffner 1997 Mechthild Haffner: Ein antiker Sternbilderzyklus und seine Tradierung in Handschriften vom frühen Mittelalter bis zum Humanismus. Untersuchungen zu den Illustrationen der ‘Aratea’ des Germanicus (Studien zur Kunstgeschichte 114), Hildesheim 1997.
Haggenmüller 1991 Reinhold Haggenmüller: Die Überlieferung der Beda und Egbert zugeschriebenen Bußbücher (Europäische Hochschulschriften III: Geschichte und ihre Hilfswissenschaften 461), Frankfurt am Main e. a. 1991.
Hagiographie, cultures et sociétés 1981 Hagiographie, cultures et sociétés. ive–xiie siècles. Actes du colloque organisé à Nanterre et à Paris (2–5 mai 1979), Paris 1981.
Hagiographie et culte des saints 2002 Hagiographie et culte des saints en France méridionale (xiiie–xve siècle) (Cahiers de Fanjeaux 37), Toulouse 2002.
Hallinger 1974 Kassius Hallinger: “Der Barberinus latinus 477”, in Mélanges Müller 1974, 21–64.
Hallinger/Wegener 1963 Kassius Hallinger/Maria Wegener: “9. Theodomari abbatis Casinensis Epistula ad Karolum regem (saec. ix. in.)”, in Kassius Hallinger (ed.): Initia Consuetudinis Benedictinae. Consuetudines saeculi octavi et noni (Corpus Consuetudinum Monasticarum 1), Siegburg 1963, 137–175.
Hamblenne 1989 Pierre Hamblenne: “Une nouvelle edition de l’‘Excidium Troi(a)e’”, in Scriptorium 43 (1989) 145–152.
Hamesse 1998 Roma, magistra mundi. Itineraria culturae medievalis. Parvi flores. Mélanges offerts au Père L. E. Boyle à l’occasion de son 75e anniversaire, ed. by Jacqueline Hamesse (Textes et études du Moyen Âge 10, 3), Louvain-la-Neuve 1998.
Hamilton 2019 Sarah Hamilton: “Educating the local clergy, c. 900–c. 1150”, in Studies in Church History 55 (2019) 83–113.
Hampe 1898 Karl Hampe: “Reise nach Frankreich und Belgien im Frühjahr 1897 II”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 23 (1898) 601–665.
Hanslik 1957 Rudolf Hanslik: “Die Benediktinerregel im Wiener Kirchenvätercorpus“, in Steidle 1957, 159–169.
Hanslik 1960 Rudolf Hanslik: “Praefatio”, in id. (ed.): Benedicti Regula (CSEL 75), Wien 1960 (etc.), xilxxv.
Hansen 1965 Günther Christian Hansen: “Alexander und die Brahmanen”, in Klio 43–45 (1965) 351–380.
Hanssens 1933 Jean Michel Hanssens: “Le texte du ‘Liber officialis’ d‘Amalaire”, in Ephemerides Liturgicae 47 (1933) 113–125, 225–248, 313–328, 413–424 and 493–505.
Hanssens 1934 Jean Michel Hanssens: “Le texte du ‘Liber officialis’ d‘Amalaire”, in Ephemerides Liturgicae 48 (1934) 66–79, 223–232 and 549–569.
Hanssens 1935 Jean Michel Hanssens: “Le texte du ‘Liber officialis’ d‘Amalaire”, in Ephemerides Liturgicae 49 (1935) 413–434.
Hanssens 1948 Jean Michel Hanssens (ed.): Amalarii episcopi opera liturgia omnia 1: Introductio – Opera minora (Studi e testi 138), Città del Vaticano 1948.
Hanssens 1950 Jean Michel Hanssens (ed.): Amalarii episcopi opera liturgia omnia 3: Liber de ordine antiphonarii. Eclogae de ordine romano. Appendix tomi I et II. Indices (Studi e testi 140), Città del Vaticano 1950.
Hardouin 1714 Jean Hardouin (ed.): Acta conciliorum et epistolae decretales ac constitutiones summorum pontificum 4: Ab anno dcclxxxvii. ad annum dcccxlvii., Paris 1714.
Harley/Woodward 1987 John Brian Harley/David Woodward: The history of cartography 1: Cartography in prehistoric, ancient and medieval Europe and the Mediterranean, Chicago (Ill.)/London 1987.
Harting-Correa 1996 Alice L. Harting-Correa (ed./trad.): Walahfrid Strabo’s ‘Libellus de exordiis et incrementis quarundam in observationibus ecclesiasticis rerum’. A translation and liturgical commentary (Mittellateinische Studien und Texte 19), Leiden e. a. 1996.
Hartmann 1984 Wilfried Hartmann (ed.): MGH Concilia 3, Hannover 1984.
Hartmann 1987 Wilfried Hartmann: “Die Kanonessammlung der Handschrift Rom, Biblioteca Vallicelliana, B. 89”, in Bulletin of Medieval Canon Law N. S. 17 (1987) 45–64.
Hartmann 1989 Wilfried Hartmann: Die Synoden der Karolingerzeit im Frankenreich und in Italien (Konziliengeschichte. Reihe A: Darstellungen [7]), Paderborn e. a. 1989.
Hartmann 1998 Wilfried Hartmann (ed.): MGH Concilia 4: Concilia aevi Karolini DCCCLX – DCCLXXIV, Hannover 1998.
Hartmann 2008 Wilfried Hartmann: Kirche und Kirchenrecht um 900. Die Bedeutung der spätkarolingischen Zeit für die Tradition und Innovation im kirchlichen Recht (MGH Schriften 58), Hannover 2008.
Hartmann/Schmitz 2002 Fortschritt durch Fälschungen? Ursprung, Gestalt und Wirkungen der pseudoisidorischen Fälschungen, ed. by Wilfried Hartmann/Gerhard Schmitz (MGH Studien und Texte 31), Hannover 2002.
Hartmann e. a. 2012 Wilfried Hartmann e. a. (ed.): MGH Concilia 5: Concilia aevi Karolini DCCCLXXV – DCCCCXI, Hannover 2012.
Haruna-Czaplicki 2006 Hiromi Haruna-Czaplicki: Les manuscrits enluminés exécutés pour Bernard de Castanet, évêque d’Albi de 1276 à 1308, et la production du livre à Toulouse aux alentours de 1300 1–4, PhD Toulouse 2006.
Haruna-Czaplicki 2008 Hiromi Haruna-Czaplicki: “Le décor des manuscrits de Bernard de Castanet et l’enluminure toulousaine vers 1300”, in Mémoires de la Société archéologique du Midi de la France 68 (2008) 227–281.
Haruna-Czaplicki 2020 Hiromi Haruna-Czaplicki: “Les livres et l’amitié. Les manuscrits enluminés donnés aux dominicains de Toulouse par Bernard de Castanet”, in Nadal/Vène 2020, 69–79 [with 9 figures].
Hauréau 1861 Barthélemy Hauréau: Singularités historiques et littéraires, Paris 1861.
Hausmann/Gawlik 1987 Friedrich Hausmann/Alfred Gawlik: Arengenverzeichnis zu den Königs- und Kaiserurkunden von den Merowingern bis Heinrich VI. (MGH Hilfsmittel 9), München 1987.
van Hees 2022 Bart van Hees: “Minor Annals and Frankish history writing”, in Kooper/Levelt 2022, 92–112.
Heil 1997 Johannes Heil: “Claudius von Turin – eine Fallstudie zur Geschichte der Karolingerzeit”, in Zeitschrift für Geschichtswissenschaft 45 (1997) 389–412.
Heil 1998 Johannes Heil: Kompilation oder Konstruktion? Die Juden in den Pauluskommentaren des 9. Jahrhunderts (Forschungen zur Geschichte der Juden. Abteilung A: Abhandlungen 6), Hannover 1998.
Heil 2000 Johannes Heil: “‘Nos nescientes de hoc velle manere’ – ‘We wish to remain ignorant about this’. Timeless end, or: Approaches to reconceptualizing eschatology after A.D. 800 (A.M. 6000)”, in Traditio 55 (2000) 73–103.
Heil 2024 Johannes Heil: Andere Juden. Texte der westlichen Diaspora (ca. 400–800) und ihre christliche Rezeption (ca. 700–1200) (Schriften der Hochschule für Jüdische Studien Heidelberg 24), Heidelberg 2024.
Heil/Shimahara 2022 From Theodulf to Rashi and beyond. Texts, techniques, and transfer in Western European exegesis (800–1100), ed. by Johannes Heil/Sumi Shimahara (Commentaria 14), Leiden/Boston 2022.
Heilig 1933 Konrad Josef Heilig: “Der Brief des Remigius von Auxerre um 900 über die Ungarn”, in A Gróf Klebelsberg Kunó Magyar Történetkutató Intézet évkönyve/Jahrbuch des Graf Klebelsberg Kuno Instituts für Ungarische Geschichtsforschung in Wien 3 (1933) 7–30 (Edition: 14–24).
Hen 2010 Yitzak Hen: “Canvassing for Charles. The Annals of Metz in late Carolingian Francia”, in Corradini e. a. 2010, 139–146.
Herbers 2003 Jakobus und Karl der Große. Von Einhards Karlsvita zum Pseudo-Turpin, ed. by Klaus Herbers (Jakobus-Studien 14), Tübingen 2003.
Herbers 2006 Klaus Herbers: Geschichte Spaniens im Mittelalter. Vom Westgotenreich bis zum Ende des 15. Jahrhunderts, Stuttgart 2006.
Herbers/Fleisch 2011 Erinnerung – Niederschrift – Nutzung. Das Papsttum und die Schriftlichkeit im mittelalterlichen Westeuropa, ed. by Klaus Herbers/IngoFleisch (Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen N. F. Studien zur Papstgeschichte und Papsturkunden 11), Berlin/New York 2011.
Hernández y Rodríguez 2009 Alfonso Hernández [y Rodríguez]: Anthropologie et ecclésiologie dans l’exégèse biblique carolingienne selon le ‘Commentaire sur le prophète Osée’ d’Haymon d’Auxerre 1–2, PhD Paris/Buenos Aires 2009.
Herren/Brown 1988 The sacred nectar of the Greeks. The study of Greek in the West in the Early Middle Ages, ed. by Michael Wayne Herren/Shirley Ann Brown (King’s College London Medieval Studies 2). London 1988.
Heyse 1969 Elisabeth Heyse: Hrabanus Maurus’ Enzyklopädie ‘De rerum naturis’. Untersuchungen zu den Quellen und zur Methode der Kompilation (Münchener Beiträge zur Mediävistik und Renaissance-Forschung 4), München 1969.
Hevia y Ballina 1991 Las raices visigóticas de la Iglesia en España. En torno al Concilio III de Toledo. Santoral hispano-mozárabe en España, ed. by Agustin Hevia [y] Ballina (Memoria Ecclesiae 2), Oviedo 1991.
Hevia y Ballina 1995 Órdenes monásticas y archivos de la Iglesia. Santoral hispano-mozárabe en España. Actas del IX Congreso de la Asociación celebrado en Oviedo - Valdediós (13 al 16 de septiembre de 1993) 1–2, ed. by Agustín Hevia [y] Ballina (Memoria Ecclesiae 6–7), Oviedo 1995.
Hevia y Ballina 1998 Instituciones de eseñanza y Archivos de la Iglesia. Santoral Hispano-mozárabe en las Diócesis de España. Actas del XII Congreso de la Asociación de Archiveros de la Iglesia en España celebrado en León (primera parte), 10 al 15 de septiembre de 1996, ed. by Agustin Hevia [y] Ballina (Memoria Ecclesiae 12), Oviedo 1998.
Hiersemann 1912 Karl Wilhelm Hiersemann: Obras españolas y portuguesas de interés histórico y literario manuscritas é impresas de los siglos xv á xix (Catalogue 411), Leipzig 1912.
Hiersemann 1913 Karl Wilhelm Hiersemann: Bibliotheca Iberica. Being a choice collection of scarce and valuable books and manuscripts on Spain and Portugal … (Catalogue 380), Leipzig 1913.
Hillgarth 1959 Jocelyn Nigel Hillgarth: “Una biblioteca cisterciense medieval. La Real (Mallorca)”, in Analecta Sacra Tarraconensia 32 (1959) 89–191.
Hillgarth 1961 Jocelyn Nigel Hillgarth: “The position of Isidorian studies. A critical reviwew of the literature since 1935”, in Díaz y Díaz 1961, 11–74.
Hillgarth 1983 Jocelyn Nigel Hillgarth: “The position of Isidorian studies. A critical review of the literature 1936–1975”, in Studi medievali III 24 (1983) 817–905.
Hinschius 1863a Paul Hinschius (ed.): Decretales Pseudo-Isidorianae et Capitula Angilramni, Leipzig 1863.
Hinschius 1863b Paul Hinschius: “Ueber Pseudo-Isidor-Handschriften und Kanonensammlungen in Spanischen Bibliotheken”, in Zeitschrift für Kirchenrecht 3 (1863) 122–146.
Hinschius 1884 Paul Hinschius: “Die kanonistischen Handschriften der Hamilton’schen Sammlung im Kupferstich-Kabinett des königlichen Museums zu Berlin”, in Zeitschrift für Kirchengeschichte 6 (1884) 193–246.
Hispania Gothorum 2007 Hispania Gothorum. San Ildefonso y el reino visigodo de Toledo (exhibition catalogue), Toledo 2007.
Historia mozárabe 1978 Historia mozárabe. Ponencias y comunicaciones presentades al I Congreso Internacional de Estudios Mozárabes Toledo 1975, Toledo 1978.
Hoffmann 1986 Hartmut Hoffmann: Buchkunst und Königtum im ottonischen und frühsalischen Reich 1: Textband (MGH Schriften 30, 1), Stuttgart 1986; ... 2: Tafelband (... 30, 2), Stuttgart 1986.
Hoffmann 1995 Hartmut Hoffmann: Bamberger Handschriften des 10. und des 11. Jahrhunderts (MGH Schriften 39), Hannover 1995.
Hoffmann 1997a Hartmut Hoffmann: Handschriftenfunde (MGH Studien und Texte 18), Hannover 1997.
Hoffmann 1997b Hartmut Hoffmann: “Der Liber glossarum und die Skriptorien von Hersfeld und Brauweiler”, in Hoffmann 1997a, 139–150.
Hohler 1972 Christopher Hohler: “A note on ‘Jacobus’”, in Journal of the Warburg and Courtauld Institutes 35 (1972) 31–80.
Holder-Egger 1887 Oswald Holder-Egger (ed.): “Ex Adrevaldi Floriacensis Miracula S. Benedicti”, in MGH Scriptores 15, 1, Hannover 1887, 474–497.
Holder-Egger e. a. 1883 Oswald Holder-Egger e. a.: “Aus neueren Handschriftenverzeichnissen. (Fortsetzung.)”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 9 (1883) 235–242.
Holtz 1975 Louis Holtz: “Le Parisinus Latinus 7530, synthèse cassinienne des artes libéraux”, in Studi medievali III 16 (1975) 97–152.
Holtz 1981 Louis Holtz: Donat et la tradition de l’enseignement grammatical. Étude sur l‘‘Ars Donati’ et sa diffusion (ive–ixe siècle) et édition critique (Documents, études et répertoires [24]), Paris 1981 [2010].
Holtz 1983 Louis Holtz: “Nouveaux prolégomènes à l’édition du ‘Liber in partibus Donati’ de Smaragde de Saint-Mihiel”, in Bulletin de la Société nationale des antiquaires de France 1983, 157–170.
Holtz/Lambert 1988 Louis Holtz/Pierre-Yves Lambert: “La tradition ancienne du ‘Liber in partibus Donati’ de Smaragde de Saint-Mihiel”, in Revue d’histoire des textes 16 (1988) 171–211.
Homburger 1962 Otto Homburger: Die illustrierten Handschriften der Burgerbibliothek Bern. Die vorkarolingischen und karolingischen Handschriften, Bern 1962.
Homenaje Díaz y Díaz 1983 Bivium. Homenaje a Manuel Cecilio Díaz y Díaz, Madrid 1983.
Homenaje Pérez de Urbel 1976 Homenaje a fray Justo Pérez de Urbel 1–2 (Studia Silensia 3–4), Silos 1976.
Homenaje Valcárcel 2014 Estudios de filología e historia en honor del profesor Vitalino Valcárcel 1–2 (Anejos de Veleia. Series minor 32), Vitoria 2014.
Homenaje Vicens Vives 1965–1967 Homenaje a Jaime Vicens Vives 1–2, Barcelona 1965–1967.
Homenaje Vincke 1962–1963 Homenaje a Johannes Vincke para el 11 de mayo 1962 1–2, Madrid 1962–1963.
Homenatge Rubió i Lluch 1936 Homenatge a Antoni Rubió i Lluch. Misceŀlània d’estudis literaris, històrics i lingüístics 1–3, Barcelona 1936.
Houghton 2016 Commentaries, catenae and biblical tradition. Papers from the Ninth Birmingham Colloquium on the Textual Criticism of the New Testament, in association with the COMPAUL project, ed. by Hugh Alexander Gervase Houghton, Piscataway (NJ.) 2016.
Hourihane 2007 Spanish medieval art. Recent studies, ed. by Colum Hourihane (Medieval and Renaissance Texts and Studies), Tempe (Az.) 2007.
Howlett 2010 David [Robert] Howlett: “Two mathematical poets”, in Peritia 21 (2010) 151–157.
Huemer 1893 Johann Huemer: “Gallische Rhythmen und gallisches Latein”, in Eranos Vindobonensis 1893, 113–124.
Huglo 1977 Michel Huglo: “Les livres liturgiques de la Chaise-Dieu I. Inventaire des livres liturgiques casadéens”, in Revue bénédictine 87 (1977) 62–96.
Huglo 1982 Michel Huglo: “Les débuts de la polyphonie à Paris. Les premiers ‘organa’ parisiens”, in Aktuelle Fragen zur musikbezogenen Mittelalterforschung 1982, 93–163 [with 6 plates] [repr. in Huglo 2005a, no XVIII].
Huglo 2001 Michel Huglo: “Les arts libéraux dans le ‘Liber glossarum’”, in Scriptorium 55 (2001) 3–33 and plates 1–4 [repr. in Huglo 2005b, no III and Addenda et corrigenda].
Huglo 2005a Michel Huglo: Chant grégorien et musique médiévale (Collected Studies Series 814), Aldershot 2005.
Huglo 2005b Michel Huglo: La théorie de la musique antique et médiévale (Collected Studies Series 822), Aldershot 2005.
Huglo 2007 Michel Huglo: “The ‘Musica Isidori’ tradition in the Iberian Peninsula”, in Zapke 2007a, 61–92 [with 6 figures].
Hurtado de Molina Delgado e. a. 2021 Circulación de manuscritos en la península Ibérica durante las épocas romana, visigoda y musulmana. Wanderung und Migration von Handschriften auf der Iberischen Halbinsel während der römischen, westgotischen und islamischen Zeit, ed. by Julián Hurtado de Molina Delgado e. a., Córdoba 2021.
Huygens 1956 Robert Buchard Constantijn Huygens: “Un témoin de la crainte de l’an 1000. La lettre sur les Hongrois”, in Latomus 15 (1956) 225–239 [revised repr. under the title “Lettres attribuées à Remi d’Auxerre” in Huygens 2000, 25–55].
Huygens 2000 Robert Buchard Constantijn Huygens (ed.): Serta Mediaevalia. Textus varii saeculorum x–xiii in unum collecti [1]: Tractatus et epistulae (CChr.CM 171), Turnhout 2000.
Ibarburu y Asurmendi 1986 María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: La miniatura románica catalana. Los ‘scriptoria’ de Ripoll y Vich 1–3, PhD Barcelona 1986.
Ibarburu y Asurmendi 1987a María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “‘Breviarium de musica’ (Arxiu de la Corona d’Aragò: Ms. Ripoll 42)”, in Catalunya romànica 1987a, 290 sq. [with 4 figures] [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 87–90 and 438 fig. 17 sq.].
Ibarburu y Asurmendi 1987b María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “‘Comentari de Boeci a les Categories d’Aristòtil’. ‘Liber de Magistro’ d’Augustí. ‘Tebaida d’Estaci’ (Fragments) (Arxiu de la Corona d’Aragó: Ms. Ripoll 83)”, in Catalunya romànica 1987a, 282 sq. [with 1 figure] [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 75 sq. and 436 fig. 11].
Ibarburu y Asurmendi 1987c María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “‘De locis sanctis’ de Beda i d’altres textos (Arxiu de la Corona d’Aragó: Ms. Ripoll 151)”, in Catalunya romànica 1987a, 315–318 [with 1 figure] [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 93–97 and 438 fig. 19].
Ibarburu y Asurmendi 1987d Maria Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “L’escriptori de Santa Maria i els seus manuscrits”, in Catalunya romànica 1987a, 276–281 [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 51–71].
Ibarburu y Asurmendi 1987e María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “‘Expositio Epistolarium [!] Pauli Apostoli’, de sant Agustí (Biblioteca Apostolica Vaticana: Ms. Lat. 5730)”, in Catalunya romànica 1987a, 328–332 [with 2 figures] [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 121–132 and 440 fig. 24 sq.].
Ibarburu y Asurmendi 1987f María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “‘Gramàtica de Priscià’ (Arxiu de la Corona d’Aragó: Ms. Ripoll 59)”, in Catalunya romànica 1987a, 283–286 [with 3 figures] [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 77–80 and 437 fig. 12].
Ibarburu y Asurmendi 1987g María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “Johannes Diaconus: ‘Vita Gregorii; Liber Beati Gregorii in Ihezechielem; Expositio super Cantica Canticorum Gregorii Papae’ (Arxiu de la Corona d’Aragó: Ms. Ripoll 52)”, in Catalunya romànica 1987a, 286–290 [with 5 figures] [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 81–86 and 437 sq. fig. 13–16].
Ibarburu y Asurmendi 1987h María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “‘Liber glossarum et [e]timologiarum’ (Arxiu de la Corona d’Aragó: Ms. Ripoll 74)”, in Catalunya romànica 1987a, 282 sq. [with 2 figures] [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 73 sq. and 436 fig. 10].
Ibarburu y Asurmendi 1987i María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “Misceŀlània: ‘Còmputs pasquals’ i d’altres (Bibliothèque Nationale de París: Ms. Lat. 2341)”, in Catalunya romànica 1987a, 322–324 [with 1 figure] [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 133–135 and 440 fig. 26].
Ibarburu y Asurmendi 1987j María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “Misceŀlània sobre textos astronòmics’ (Biblioteca Apostolica Vaticana: Ms. Reg. 123)”, in Catalunya romànica 1987a, 318–322 [with 2 figures] [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 111–119 and 439 fig. 23].
Ibarburu y Asurmendi 1987k María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “‘Translatio Sancti Stephani ab Iherosolymis Constantinopolim, Capitularia regum Franchorum’ (Arxiu de la Corona d’Aragó: Ms. Ripoll 40)”, in Catalunya romànica 1987a, 291 sq. [with 1 figure] [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 91 sq.].
Ibarburu y Asurmendi 1987–1988 María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi: “La pervivencia de ilustraciones sobre temas astronómicos del mundo clásico en manuscritos románicos, a través del Ms. Vat. Reg. 123”, in Yarza y Luaces/Español i Bertran 1987–1988, 1, 41–52 [with 5 figures] [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 33–48 and 435 sq. fig. 5–9].
Ibarburu y Asurmendi 1991 María Eugenia Ibarburu y Asurmendi: “Beatus de Torí”, in Catalunya romànica 1991a, 131–141 [with 5 figures].
Ibarburu y Asurmendi 1993–1994 María Eugenia Ibarburu [y Asurmendi]: “Los ‘scriptoria’ de Ripoll, Vic y Girona. Un posible estilo catalán de ilustración de manuscritos”, in Lambard 7 (1993–1994) 157–171 and 236 fig. 1–4 [repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 17–32 and 434 fig. 1–4].
Ibarburu y Asurmendi 1999 María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi (†): De capitibus litterarum et aliis figuris. Recull d’estudis sobre miniatura medieval, Barcelona 1999.
Ibarburu y Asurmendi e. a. 1986 María Eugenia Ibarburu [y] Asurmendi e. a.: “Els manuscrits iŀlustrats de Vic”, in Catalunya romànica 1986, 733–787 [with 53 figures] [“L’escriptori de Vic” = 734–738 [with 1 figure] repr. in Ibarburu y Asurmendi 1999, 157–167 and 441 fig. 28; “Martirologi d’Ató (Museu Episcopal de Vic: Ms. 128b)” = 747 sq. [with 1 figure] repr. ibid., 183 and 442 fig. 37].
Iconografia e liturgia nella miniatura occidentale 2007 Iconografia e liturgia nella miniatura occidentale. Atti delle giornate di studio sulla storia della miniatura, Firenze, 24–26 settembre 2005 [= Rivista di storia della miniatura 11 (2007)], Firenze 2007.
Iglesias i Fonseca 2000 Josep Antoni Iglesias [i Fonseca]: “Un bifoli en pergamí de la parròquia barcelonina de Vilanova del Vallès. El testimoni en català més antic del ‘Llibre de conservació de sanitat’ de Joan de Toledo (s. xiv)”, in Arxiu de textos catalans antics 19 (2000) 389–428 [with 6 figures].
Iglesias i Fonseca 2002 Josep Antoni Iglesias i Fonseca: “El ‘Martirologio’ de Adón en Cataluña. Consideraciones codicológicas y paleográficas sobre dos nuevos testimonios”, in Pérez y González 2002, 1, 149–159.
Iglesias i Fonseca 2019a Josep Antoni Iglesias i Fonseca: “‘Instruments inútils o no importants per lo monastir’. En los márgenes de la codicología, Fragmentos y ‘membra disiecta’”, in Avenoza i Vera e. a. 2019, 247–291 [with 5 figures].
Iglesias i Fonseca 2019b Josep Antoni Iglesias i Fonseca: “La investigación sobre fragmentos y ‘membra disiecta’ en Cataluña. Jirones de un ilustre patrimonio bibliográfico”, in Tristano 2019, 481–506 and plates I–IV.
Iglesias i Fonseca 2020 Josep Antoni Iglesias i Fonseca: “Una catedral de lletres. Llibres, lectors i llibreries a la Catedral de Barcelona (ss. xixiii)”, in Beltrán de Heredia Bercero 2020, 111–138 [with 11 figures].
Iglesias i Fonseca 2026 Josep Antoni Iglesias i Fonseca: “‘Un nou fragment de l’‘Homiliari’ de Luculentius de l’Arxiu Municipal de Caldes de Montbui (Barcelona)”, in Iglesias i Fonseca/Soriano y Robles 2026 (forthcoming).
Iglesias i Fonseca/Soriano y Robles 2026 Obres fragmentades i biblioteques disperses, ed. by Josep Antoni Iglesias i Fonseca/[María] Lourdes Soriano [y] Robles, Madrid 2026 (forthcoming).
Les images dans les sociétés médiévales 1999 Les images dans les sociétés médiévales. Pour une histoire comparée [= Bulletin de l’Institut historique belge de Rome 69 (1999)], Bruxelles/Rome 1999.
Ineichen-Eder 1977 Christine Elisabeth Ineichen-Eder: Mittelalterliche Bibliothekskataloge Deutschlands und der Schweiz 4, 1: Bistümer Passau und Regensburg, München 1977.
Inguanez 1915–1923 Maurus Inguanez: Codicum Casinensium manuscriptorum catalogus 1, 1: Codd. 1–100, Monte Cassino 1915; ... 1, 2: Codd. 101–200, Monte Cassino 1923.
Inventario general de manuscritos de la Biblioteca Nacional 1953 Inventario general de manuscritos de la Biblioteca Nacional 1: 1 a 500, Madrid 1953.
Inventario general de manuscritos de la Biblioteca Nacional 2000 Inventario general de manuscritos de la Biblioteca Nacional 14: 9501–10200, Madrid 2000.
Iogna-Prat 1991 Dominique Iogna-Prat: “L’œuvre d’Haymon d’Auxerre. État de la question”, in Iogna-Prat e. a. 1991, p. 157–179.
Iogna-Prat e. a. 1991 L’école carolingienne d’Auxerre de Murethach à Remi 830–908. Entretiens d’Auxerre 1989, ed. by Dominique Iogna-Prat e. a. Préface de Georges Duby (L’Histoire dans l’actualité), Paris 1991.
de Iriarte y Cisneros 1769 Juan [de] Iriarte [y Cisneros]: Regiae bibliothecae Matritensis codices Græci mss. 1, Marid 1769.
Isaïa e. a. 2019 Lyon dans l’Europe carolingienne. Autour d’Agobard (816–2016), ed. by Marie-Céline Isaïa e. a. (Haut Moyen Âge 36), Turnhout 2019.
L’Islam i Catalunya 1998 L’Islam i Catalunya (exhibition catalogue), Barcelona 1998.
Jaeck 1831–1832 Heinrich Joachim Jaeck: Vollständige Beschreibung der öffentlichen Bibliothek zu Bamberg 1–2, Nürnberg 1831–1832.
Jaffé 1861 Philipp Jaffé: “Über die Handschrift Leid. Scal. 28”, in Mommsen 1861, 677–681.
Jaime I y su época 1980–1982 Jaime I y su época. X Congreso de Historia de la Corona de Aragón 1–2: Expansión polítco-militar. Ordenamiento interior. Relaciones internacionales (Publicación de la Institución ‘Fernando el Católico’ 746), Zaragoza 1980–1982.
Janini y Cuesta 1962 José Janini [y Cuesta]: “Los manuscritos del monasterio de Vallbona (Lérida)”, in Hispania Sacra 15 (1962) 439–452.
Janini y Cuesta 1975 José Janini [y Cuesta]: “La colección de fragmentos litúrgicos de Vic”, in Analecta Sacra Tarraconensia 48 (1975) 3–32.
Janini y Cuesta 1976 José Janini [y Cuesta]: “Dos fragmentos del ‘Liber ordinum’”, in Homenaje Pérez de Urbel 1976, 1, 227–231 and plate.
Janini y Cuesta 1977 José Janini [y Cuesta]: Manuscritos litúrgicos de las bibliotecas de España 1: Castilla y Navarra (Publicaciones de la Facultad de Teología del Norte de España. Sede de Burgos 38[, 1]), Burgos 1977.
Janini y Cuesta 1978a José Janini [y Cuesta]: “Dos calendarios de Barcelona (siglos x y xiv)”, in Revista catalana de teologia 3 (1978) 313–325.
Janini y Cuesta 1978b José Janini [y Cuesta]: “Fragmentos litúrgicos de Cataluña”, in Misceŀlània litúrgica catalana 1 (1978) 69–88.
Janini y Cuesta 1980 José Janini [y Cuesta]: Manuscritos litúrgicos de las bibliotecas de España 2: Aragón, Cataluña y Valencia (Publicaciones de la Facultad de Teología del Norte de España. Sede de Burgos 38, 2), Burgos 1980.
Janini y Cuesta/Marqués Planagumà 1962 José Janini [y Cuesta]/José María Marqués [Planagumà]: “Manuscritos de la Colegiata de San Félix de Gerona”, in Hispania Sacra 15 (1962) 401–437.
Janini y Cuesta/Ricomá y Vendrell 1965 José Janini [y Cuesta]/[Francesco] Javier Ricomá [y Vendrell]: “Fragmentos litúrgicos del Archivo Histórico Diocesano de Tarragona”, in Analecta Sacra Tarraconensia 38 (1956) 217–230.
Jarousseau 2013 Guy Jarousseau: “L’hymne ‘Gloria laus’ de Théodulfe d’Orléans, un témoin de la réforme carolingienne”, in Mittellateinisches Jahrbuch 48 (2013) 369–397.
Jarrett 2010a Jonathan Andrew Jarrett: “Archbishop Ató of Osona. False metropolitans on the Marca Hispanica”, in Archiv für Diplomatik, Schriftgeschichte, Siegel- und Wappenkunde 56 (2010) 1–41 [with 6 plates].
Jarrett 2010b Jonathan [Andrew] Jarrett: Rulers and ruled in frontier Catalonia, 880–1010. Pathways of power (Royal Historical Society. Studies in History. New Series), Woodbridge 2010.
Jarrett 2010c Jonathan [Andrew] Jarrett: “Settling the kings’ lands. ‘Aprisio’ in Catalonia in perspective”, in Early Medieval Europe 18 (2010) 320–342.
Jarrett 2011 Jonathan [Andrew] Jarrett: “What would a late-Carolingian bishop read? The will of Riculf of Elna”, in A corner of tenth-century Europe . Early medievalist’s thoughts and ponderings (23 April 2011) [https://tenthmedieval.wordpress.com/2011/04/23/what-would-a-late-carolingian-bishop-read-the-will-of-riculf-of-elna/].
Jaspert 2003 Nikolas Jaspert: “Karolingische Legitimation und Karlsverehrung in Katalonien”, in Herbers 2003, 121–159 and 223 sq. (Spanish summary).
Jaspert 2022 Ibero-Mediävistik. Grundlagen, Potentiale und Perspektiven eines internationalen Forschungsfeldes, ed. by Nikolas Jaspert (Geschichte und Kultur der iberischen Welt 17), Munster/W. 2022.
Jeauneau 1969 Édouard Jeauneau (ed.): Homélie sur le prologue de Jean (SC 151), Paris 1969.
Jeauneau 1982 Édouard Jeauneau: “Un ‘dossier’ carolingien sur la création de l’homme (Genèse I, 26 – III, 24)”, in Revue d’études augustiniennes 28 (1982) 112–132.
Jeauneau 1985 Édouard Jeauneau: “Pour le dossier d’Israël Scot”, in Archives d’histoire doctrinale et littéraire du Moyen Âge 52 (1985) 7–72.
Jeauneau 1987 Édouard Jeauneau: “Le renouveau érigien du xiie siècle”, in Beierwaltes 1987, 26–46.
Jeauneau/Hicks 2008 Édouard Jeauneau/Andrew Hicks (ed.): Iohannis Scotti seu Eriugenae Homilia super ‘In principio erat Verbum’ et Commentarius in Evangelium Iohannis (CChr.CM 166), Turnhout 2008.
Jeudy 1972 Colette Jeudy: “L’‘Institutio de nomine, pronomine et verbo’ de Priscien. Manuscrits et commentaires médiévaux”, in Revue d’histoire des textes 2 (1972) 73–144.
Jeudy 1978 Colette Jeudy: “Donat et commentateurs de Donat à l’abbaye de Ripoll au xe siècle (ms. Barcelone, Archivo de la Corona de Aragón, Ripoll 46)”, in Gambier e. a. 1978, 56–75.
Jeudy 1991a Colette Jeudy: “L’œuvre de Remi d’Auxerre. État de la question”, in Iogna-Prat e. a. 1991, 373–397 [with 1 figure].
Jeudy 1991b Colette Jeudy: “Remigii autissiodorensis opera (Clavis)”, in Iogna-Prat e. a. 1991, 457–560.
Jeudy/Riou 1986 Colette Jeudy/Yves-François Riou: “Notes sur ‘Les manuscrits classiques latins des bibliothèques publiques de France’. Catalogue établi par Colette Jeudy et Yves-François Rieu. Tome I: Ágen–Évreux”, in Revue d’hsitoire des textes 16 (1986) 311–318.
Jeudy/Riou 1989 Colette Jeudy/Yves-François Riou: Les manuscrits classiques latins des bibliothèques publiques de France 1: Agen–Évreux (Documents, études et répertoires [41, 1]), Paris 1989.
Jones 1914 Ethel-Cecilia Jones: Saint Gilles. Essai d’histoire littéraire, Paris 1914.
Jones 1939 Charles Williams Jones: Bedae Pseudepigrapha. Scientific writings falsely attributed to Bede, Ithaca (NY.) e. a. 1939.
Jones 1975 Charles Williams Jones (ed.): Bedae Venerabilis Opera 1: Opera didascalica (CChr.SL 123 A), Turnhout 1975.
Jorba i Valero 2017 Montserrat Jorba [i] Valero: Les majestats de la Cerdanya (Pirineu Art 2), La Seu d’Urgell 2017.
Jørgensen 1926 Ellen Jørgensen: Catalogus codicum medii aevi Bibliothecae Regiae Hafniensis, Købnhavn 1926.
Josephson 1950 Åke Josephson: Casae litterarum. Studien zum Corpus Agrimensorum Romanorum, Uppsala 1950.
Josephson 1951 Åke Josephson (ed.): Casae litterarum. Opuscula ex Corpore Agrimensorum Romanorum selecta, Uppsala 1951.
Jotischky 2002 Andrew Jotischky: The Carmelites and Antiquity. Mendicants and their pasts in the Middle Ages, Oxford 2002.
Jullien 2010 Marie-Hélène Jullien:Clavis Scriptorum Latinorum Medii Aevi. Auctores Galliae 735–987 3: Faof Cabillonensis – Hilduinus Sancti Dionysii (CChr.CM), Turnhout 2010.
Jullien 2015 Marie-Hélène Jullien:Clavis Scriptorum Latinorum Medii Aevi. Auctores Galliae 735–987 4, 1: [Auctores varii. Hincmarus Laudunensis – Hugo Remensis] (CChr.CM), Turnhout 2015.
Jullien/Perelman 1994 Marie-Hélène Jullien/Françoise Perelman:Clavis Scriptorum Latinorum Medii Aevi. Auctores Galliae 735–987 1: Abbo Sangermanensis – Ermoldus Nigellus (CChr.CM), Turnhout 1994.
Jullien/Perelman 1999 Marie-Hélène Jullien/Françoise Perelman:Clavis Scriptorum Latinorum Medii Aevi. Auctores Galliae 735–987 2: Alcuinus (CChr.CM), Turnhout 1999.
Jullien de Pommerol 1996 Marie-Henriette Jullien de Pommerol: “Les papes d’Avignon et leurs manuscrits”, in Livres et bibliothèques 1996, 133–156.
Junyent y Subirà 1946 Eduardo Junyent [y Subirà]: “La consagración de San Julián de Vilatorta en 1050”, in Analecta Sacra Tarraconensia 19 (1946) 279–292 [with 2 figures] [Catalan version under the title “La consagració de Sant Julià de Vilatorta l’any 1050”, in Junyenti Subirà 2001, 133–144].
Junyent i Subirà 1950 Eduard Junyent i Subirà: “El necrologio del monasterio de San Juan de las Abadesas”, in Analecta Sacra Tarraconensia 23 (1950) 131–191 [Catalan version under the title “El necrologi del monestir de Sant Joan de les Abadesses”, in Junyenti Subirà 2001, 243–290].
Junyent i Subirà 1962 Eduardo Junyent i Subirà: “El necrologi del monestir de Ripoll”, in Misceŀlània Albareda 1962–1964, 1, 217–225 [repr. in Junyent i Subirà 2001, 291–299].
Junyent i Subirà 1963 Eduardo Junyent [i Subirà]: “La biblioteca de la canónica de Vich en los siglos xxi”, in Gesammelte Aufsätze zur Kulturgeschichte Spaniens 21 (Spanische Forschungen der Görresgesellschaft I), Münster in Westfalen 1963, 136–145 [Catalan version under the title “La biblioteca de la canònica de Vic en els segles xxi”, in Junyenti Subirà 2001, 161–170].
Junyent i Subirà 1971–1972 Eduard Junyent [i Subirà]: “Guillem Ramon, abat d’Àger”, in Boletín arqueológico IV 113–120 (1971–1972) 269–281 [repr. in Junyenti Subirà 2001, 149–159].
Junyent i Subirà 1974 Eduard Junyent [i Subirà]: “Le scriptorium de la Cathédrale de Vich”, in Les cahiers de Saint-Michel de Cuxa 5 (1974) 65–69 [repr. in Junyenti Subirà 2001, 171–176].
Junyent i Subirà 1976 Eduard Junyent [i Subirà]: El Monestir de Sant Joan de les Abadesses, Barcelona 1976.
Junyent i Subirà 1980–1996 Eduard Junyent i Subirà (†): Diplomatari de la Catedral de Vic. Segles ixx (Publicacions del Patronat d’Estudis Ausonencs. Documents 1), Vic 1980–1996.
Junyent i Subirà 2001 Eduard Junyent i Subirà (†): Estudis d’història i art (segles ixxx), ed. by Ramon Ordeig i Mata (Sèrie Monografies 21), Vic 2001.
Kamal/Sezgin 1987 Youssouf Kamal/Fuat Sezgin: Monumenta Cartographica Africae et Aegypti 1–6 (Veröffentlichungen des Institutes für Geschichte der Arabisch-Islamischen Wissenschaften. Reihe D: Kartographie 3, 1–6), Frankfurt am Main 1987 [... 1–5, Kairo 1926–1951].
Karolingische und ottonische Kunst 1957 Karolingische und ottonische Kunst. Werden, Wesen, Wirkung, Wiesbaden 1957.
Kats/Claszen 2013 Jan Kats/David Claszen (ed.): Chronicon Moissiacense maius. A Carolingian world chronicle from creation until the first years of Louis the Pious. On the basis of the manuscript of the late Ir. J. M. J. G. Kats, prepared and revised by D. Claszen 1–2, Research master thesis [masch.] Leiden 2013 [https://hdl.handle.net/1887/20005].
Kautz 2016 Michael Kautz: Bibliothek und Skriptorium des ehemaligen Klosters Lorsch. Katalog der erhaltenen Handschriften 1: Alba Iulia – Vat. Pal. lat. 202, Wiesbaden 2016; ... 2: Vat. Pal. lat. 206 – Zwickau, Wiesbaden 2016.
Keefe 1981 Susan Ann Keefe: Baptismal instruction in the Carolingian period. The mss. evidence, PhD Toronto 1981.
Keefe 1983 Susan Ann Keefe: “Carolingian baptismal expositions. A handlist of tracts and manuscripts”, in Blumenthal 1983, 169–237.
Keefe 1996 Susan Ann Keefe: “An unknown response from the archiepiscopal province of Sens to Charlemagne’s circulatory inquiry on baptism”, in Revue bénédictine 86 (1996) 48–93.
Keefe 2002 Susan Ann Keefe: Water and the word. Baptism and the education of the clergy in the Carolingian Empire 1: A study of texts and manuscripts (Publications in Medieval Studies), Notre Dame (Ind.) 2002; … 2: Editions of the texts (…), Notre Dame (Ind.) 2002.
Keefe 2012a Susan [Ann] Keefe: A catalogue of works pertaining to the explanation of the Creed in Carolingian manuscripts (Instrumenta Patristica et Mediaevalia 63), Turnhout 2012.
Keefe 2012b Susan Ann Keefe (ed.): Explanationes symboli aevi Carolini (CChr.CM 254), Turnhout 2012.
Kehr 1903 Paul Fridolin Kehr: “Papsturkunden in Rom. Die römischen Bibliotheken III”, in Nachrichten der Könglichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen. Philosophisch-Historische Klasse 1903, 116–161 [repr. Kehr 1977, 116–161].
Kehr 1977 Paul Fridolin Kehr: Papsturkunden in Italien. Reiseberichte zur Italia Pontificia 4 (Acta Romanorum Pontificum 4), Città del Vaticano 1977.
Keil 1857 Heinrich Keil (ed.): Grammatici Latini 1: Flavii Sosipatri Charisii Artis grammaticae libri V. Diomedis Artis grammaticae libri III. Ex Charisii Arte grammatica excerpta, Leipzig 1857.
Keil 1859 Heinrich Keil (ed.): Grammatici Latini 3: Prisciani Institutionum grammaticarum Libri XIII–XVIII. Prisciani opera minora, Leipzig 1859.
Keil 1868 Heinrich Keil (ed.): De grammaticis quibusdam Latinis infimae aetatis commentatio, Erlangen 1868.
Kelly 2008 Thomas Forrest Kelly: The Ordinal of Montecassino and Benevento. Breviarium sive ordo officiorum, 11th century (Spicilegium Friburgense 45), Fribourg 2008.
Kelly/Fazioli 2023 Social and intellectual networking in the early Middle Ages, ed. by Michael J. Kelly/K. Patrick Fazioli, Binghamton (NY.) 2023.
Kenney 1979 James Francis Kenney: The sources for the early history of Ireland. Ecclesiastical. An introduction and guide (Celtic Studies), Dublin 1979.
Kéry 1999 Lotte Kéry: Canonical collections of the Early Middle Ages (ca. 400–1140). A bibliographical guide to the manuscripts and literature (History of Medieval Canon Law 1), Washington D. C. 1999.
Kessler 1992 Herbert Leon Kessler: “A lay abbot as patron. Count Vivian and the First Bible of Charles the Bald”, in Committenti e produzione artistico-letteraria 1992, 2, 647–676.
Kettemann 1999 Walter Kettemann: Subsidia Anianensia. Überlieferungs- und textgeschichtliche Untersuchungen zur Geschichte Witiza-Benedikts, seines Klosters Aniane und der sog. ‘anianischen Reform’. Mit kommentierten Editionen der ‘Vita Benedicti Anianensis’, ‘Notitia de servitio monasteriorum’, des ‘Chronicon Moissiacense’/’Anianense’ sowie zweier Lokaltraditionen aus Aniane 1–2, PhD Duisburg 1999 [https://duepublico2.uni-due.de/receive/duepublico_mods_00018245].
Kettemann 2000 Walter Kettemann: “Walter Kettemann. Subsidia Anianensia. Überlieferungs- und textgeschichtliche Untersuchungen zur Geschichte Witiza-Benedikts, seines Klosters Aniane und der sog. ‘anianischen Reform’. Mit kommentierten Editionen der ‘Vita Benedicti Anianensis’, ‘Notitia de servitio monasteriorum’, des ‘Chronicon Moissiacense’/’Anianense’ sowie zweier Lokaltraditionen aus Aniane, Thèse de doctorat d’histoire, soutenue à l’université de Duisbourg, le 19 janvier 2000, dir. Dieter Geuenich”, in Revue Mabillon 11 (2000) 321–323.
Kettemann 2009 Walter Kettemann: “Der Siegeszug der Benediktregel – Benedikt von Aniane”, in Sitar e. a. 2009, 1, 83–89 [with 4 figures].
Kettemann 2010 Walter Kettemann: “Migrations et retours. Quelques exemples du milieu monastique autour de l’an 800”, in Bourin/Martínez y Sopena 2010, 75–87.
Kibre 1930 Adele Kibre: Prologemonea to the unpublished text of Smaragdus’ Commentary on Donatus, De partibus orationis, PhD Chicago (Ill.) 1930.
Kieling 2002 Michal Kieling: Terrena non amare sed coelestia. Theologie der Welt in Alkuins Commentaria super Ecclesiasten (Europäische Hochschulschriften 23: Theologie 732), Frankfurt am Main e. a. 2002.
Kirchner 1926 Joachim Kirchner: Beschreibendes Verzeichnis der Miniaturen und des Initialschmuckes in den Phillipps-Handschriften (Beschreibende Verzeichnisse der Miniaturen-Handschriften der Preußischen Staatsbibliothek zu Berlin 1), Leipzig 1926.
Kitzinger/O’Driscoll 2019 After the Carolingians. Re-defining manuscript illumination in the 10th and 11th centuries, ed. by Beatrice Kitzinger/Joshua O’Driscoll (Sense, Matter, and Medium. New Approaches to Medieval Literary and Material Culture 2), Berlin/Boston 2019.
Klaes 2013 Falko Klaes: “Uneditierte und übersehene Glossen zu Walahfrid Strabos Bibelkommentaren nach Hrabanus Maurus. Mit einer Liste der Handschriften”, in Sprachwissenschaft 38 (2013) 171–210.
Klein 1972 Peter K. Klein: “Date et scriptorium de la Bible de Roda. État de recherches“, in Les cahiers de Saint-Michel de Cuxa 3 (1972) 91–102.
Kleine 2016 Uta Kleine: “Die Rezeption der römischen Vermessungsliteratur im frühen Mittelalter. Der Gudische Agrimensorencodex (HAB Cod. Guelf. 105 Gud. Lat.) in seinem kodikologischen und historischen Umfeld”, in Carmassi 2016, 113–145.
Kleinjung/Albrecht 2014 Das lange 10. Jahrhundert. Struktureller Wandel zwischen Zentralisierung und Fragmentierung, äußerem Druck und innerer Krise, ed. by Christine Alexandra Kleinjung/Stefan Albrecht (Römisch-Germanisches Zentralmuseum. Tagungen 19), Mainz 2014.
Knibbs/Matter 2012 Eric Knibbs/Edith Ann Matter: “Introduction”, in idem (ed.): Alcuini Eboracensis De fide sanctae Trinitatis et de incarnatione Christi. Quaestiones de Sancta Trinitate (CChr.CM 249), Turnhout 2012, viilxxvi.
Knittel/Berschin 2004 Hermann Knittel (ed.): Heito und Walahfrid Strabo, Visio Wettini. Einführung, lateinisch-deutsche Ausgabe und Erläuterungen. Mit einem Geleitwort von Walter Berschin (Reichenauer Texte und Bilder 12), Heidelberg 2004 [22009].
Köhler 1912 Wilhelm Köhler: “Die karolingischen Miniaturen”, in Zweiter Bericht über die Denkmäler Deutscher Kunst 1912, 51–77.
Körntgen 2004 Ludger Körntgen: “Der ‘Excarpsus Cummeani‘, ein Bußbuch aus Corbie?”, in Münsch/Zotz 2004, 59–75.
Körntgen 2006 Ludger Körntgen: “Kanonisches Recht und Busspraxis. Zu Kontext und Funktion des ‘Paenitentiale Excarpsus Cummeani‘”, in Müller/Sommar 2006, 17–32.
Kooper/Levelt 2022 The Medieval Chronicle 14, ed. by Erik Kooper/Sjoerd Levelt, Leiden/Boston 2022.
Koroleva 2015 Elena Korolovea: Les manuscrits de Florus de Lyon. Opérations de reconstitution virtuelle et mapping de données dans le cadre du projet Biblissima, Dipl. École des Chartes, Paris 2015.
Kosto 2001 Adam Joshua Kosto: Making agreements in medieval Catalonia. Power, order, and the written word, 1000–1200 (Cambridge Studies in Medieval Life and Thought. 4th Series. 51), Cambridge 2001.
Kosto 2016 Adam Joshua Kosto: “‘Statim invenire ante’. Finding aids and research tools in pre-scholastic legal and administrative manuscripts”, in Scriptorium 70 (2016) 285–309.
Kottje 1965 Raymund Kottje: “Einheit und Vielfalt des kirchlichen Lebens in der Karolingerzeit”, in Zeitschrift für Kirchengeschichte 76 (1965) 323–342.
Kottje 1980 Raymund Kottje: Die Bußbücher Halitgars von Cambrai und des Hrabanus Maurus. Ihre Überlieferung und ihre Quellen (Beiträge zur Geschichte und Quellenkunde des Mittelalters 8), Berlin/New York 1980.
Kottje 1982 Raymund Kottje: “Überlieferung und Rezeption der irischen Bußbücher auf dem Kontinent“, in Löwe 1982, 1, 511–524.
Kottje 1984 Raymund Kottje: “Eine zeitgenössische Notiz über den Frieden zwischen Ludwig IV. und Herzog Hugio 953“, in Francia 12 (1984) 652 sq.
Kottje 1985 Raymund Kottje: “Zur Herkunft der Handschrift Escorial, Bibl. de S. Lorenzo L III 8, aus Senlis“, in Francia 13 (1985) 623 sq.
Kottje 2010 Raymund Kottje: “Die handschriftliche Überlieferung der Bibelkommentare des Hrabanus Maurus“, in Depreux 2010, 259–274.
Kottje 2012 Raymund Kottje: Verzeichnis der Handschriften mit den Werken des Hrabanus Maurus (MGH Hilfsmittel 27), Hannover 2012.
Krämer 1989 Sigrid Krämer: Handschriftenerbe des deutschen Mittelalters 1: Aachen–Kochel (Mittelalterliche Bibliothekskataloge Deutschlands und der Schweiz. Ergänzungsband 1), München 1989; 2: Köln–Zyfflich (Mittelalterliche Bibliothekskataloge Deutschlands und der Schweiz. Ergänzungsband 1), München 1989.
Kramer 2014 Rutger Kramer: Great expectations. Imperial ideologies and ecclesiastical reforms from Charlemagne to Louis the Pious (813–822), PhD Berlin 2014.
Kramer 2019 Rutger Kramer: Rethinking authority in the Carolingian empire. Ideas and expectations during the reign of Louis the Pious (813–828) (The Early Medieval North Atlantic 6), Amsterdam 2019.
Kramer 2020 Rutger Kramer: “The Bede goes on. Pastoral eschatology in the prologue to the ‘Chronicle of Moissac’ (Paris BN lat. 4886)”, in Wieser e. a. 2020, 2, 698–730.
Kramer 2021 Rutger Kramer: “A crowning achievement. Carolingian imperial identity in the ‘Chronicon Moissiacense”, in Kramer e. a. 2021, 231–269.
Kramer e. a. 2021 Historiography and identity 3: Carolingian approaches, ed. by Rutger Kramer e. a. (Cultural Encounters in Late Antiquity and the Middle Ages 29), Turnhout 2021.
Krüger 2002 Anke Krüger: Südfranzösische Lokalheilige zwischen Kirche, Dynastie und Stadt vom 5. bis zum 16. Jahrhundert (Beiträge zur Hagiographie 2), Stuttgart 2002.
Krüger 2007 Astrid Krüger: Litanei-Handschriften der Karolingerzeit (MGH Hilfsmittel 24), Hannover 2007.
Krusch 1882 Bruno Krusch: „Die Chronicae des sogenannten Fredegar“, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 7 (1882) 247–351 and 421–516.
Krusch 1888 Bruno Krusch (ed.): Scriptores rerum Merovingicarum 2, Hannover 1888.
Krusch 1924 Bruno Krusch: Die Lex Bajuvariorum. Textgeschichte, Handschriftenkritik und Entstehung. Mit zwei Anhängen: Lex Alamannorum und Lex Ribuaria, Berlin 1924.
Krusch 1927 Bruno Krusch: Neue Forschungen über die drei oberdeutschen Leges: Bajuvariorum, Alamannorum, Ribuariorum (Abhandlungen der Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen. Philologisch-Historische Klasse N. F. 20, no 1), Berlin 1927 [repr. Nendeln 1970].
Krusch/Levison 1920 Bruno Krusch/Wilhelm Levison (ed.): Scriptores rerum Merovingicarum 7, Hannover/Leipzig 1920.
Kupfer 1994 Marcia [Ann] Kupfer: “Medieval world maps. Embedded images, interpretive frames”, in Word & Image 10 (1994) 262–288 [with 11 figures].
Kurze 1895 Friedrich Kurze: “Ueber die karolingischen Reichsannalen von 741–829 und ihre Ueberarbeitung. III. Die zweite Hälfte und die Ueberarbeitung”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 21 (1896) 9–82.
Kuttner 1958 Stephan Kuttner: “News of canonical collections before Gratian”, in Traditio 14 (1958) 508 sq.
Kuttner/Hartmann 1987 Stephan Kuttner/Wilfried Hartmann: “A new version of Pope John VIII’s decree on sacrilege (Council of Troyes, 878)”, in Bulletin of Medieval Canon Law N. S. 17 (1987) 1–32.
Kuttner/Pennington 1980 Proceedings of the Fifth International Congress of Medieval Canon Law, Salamanca, 21–25 Sepetmber 1976, ed. by Stephan Kuttner/Kenneth Pennington (Monumenta Iuris Canonici, Series C: Subsidia 6), Città del Vaticano 1980.
Kwakkel e. a. 2012 Studies in medieval and Renaissance book culture. Turning over a new leaf. Change and development in the medieval book, ed. by Erik Kwakkel e. a., Leiden 2012.
Lacombe 1939–1955 Georges Lacombe (†): Aristoteles latinus. Codices descripsit in societatem operis adsumptis A. Birkenmaier M. Dulong, Aet. Franceschini 1 (Corpus Philosophorum Medii Aevi), Roma 1939; ... 2 (Corpus Philosophorum Medii Aevi), Cambridge 1955.
Laehr 1928 Gerhard Laehr: “Die Briefe und Prologe des Bibliothekars Anastasius”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 47 (1928) 416–468.
Lagorio 1981 Valerie Marie Lagorio: “Three more Vatican manuscripts of Suetonius’s catalogue of animal sounds”, in Scriptorium 35 (1981) 59–62.
Lais 1875 Giuseppe Lais: Cenni storici della Biblioteca Vallicelliana con ricerche di Patrologia, Roma 1875.
Laistner 1936 Max Ludwig Wolfram Laistner: “The Spanish archetype of MS Harley 4980 (Bede’s Exposition of ‘Acts’)”, in The Journal of Theological Studies 37 (1936) 132–137.
Lamagat 1988 Catherine Lamagat: Le fonds des manuscrits médiévaux de la Bibliothèque d’Albi. Étude paléographique et approche musicale, Master thesis Toulouse 1988.
Lambert 1969a Bernard Lambert: Bibliotheca Hieronymiana manuscripta. La tradition manuscrite des œuvres de saint Jérôme I A (Instrumenta Patristica 4, 1 A), ‘s Gravenhage/Steenbrugge 1969.
Lambert 1969b Bernard Lambert: Bibliotheca Hieronymiana manuscripta. La tradition manuscrite des œuvres de saint Jérôme II (Instrumenta Patristica 4, 2), ‘s Gravenhage/Steenbrugge 1969.
Lambert 1970 Bernard Lambert: Bibliotheca Hieronymiana manuscripta. La tradition manuscrite des œuvres de saint Jérôme III B (Instrumenta Patristica 4, 3 B), ‘s Gravenhage/Steenbrugge 1970.
Lambert 1972 Bernard Lambert: Bibliotheca Hieronymiana manuscripta. La tradition manuscrite des œuvres de saint Jérôme IV A (Instrumenta Patristica 4, 4 A), ‘s Gravenhage/Steenbrugge 1972.
Lamberz 2008 Erich Lamberz (ed.): Concilium universale Nicaenum secundum, Concilii Actiones I–III (Acta Conciliorum Oecumenicorum II, 3, 1), Berlin/New York 2008.
Lambot 1934 Cyrille Lambot: “L’homélie du Pseudo-Jérôme sur l’Assomption & l’évangile de la Nativité de Marie d’aprês une lettre inédite d’Hincmar”, in Revue bénédictine 46 (1934) 265–282.
Lambot 1945 Cyrille Lambot (ed.): Œuvres théologiques et grammaticales de Godescalc d’Orbais. Textes en majeure partie inédits (Spicilegium Sacrum Lovaniense. Études et documents 20), Louvain 1945.
Langefeld 1986 Brigitte Langefeld: “A third Old English translation of part of Gregory’s ‘Dialogues’, this time embedded in the Rule of Chrodegang”, in Anglo-Saxon England 15 (1986) 197–204.
Langefeld 1996 Brigitte Langefeld: “‘Regula canonicorum‘ or ‘Regula monasterialis uitae’? The Rule of Chrodegang and Archbishop Wulfred’s reforms at Canterbury”, in Anglo-Saxon England 25 (1996) 21–36.
Langefeld 2003 Brigitte Langefeld (ed.): The old English version of the enlarged Rule of Chrodegang. Edited together with the Latin text and an English translation (Münchener Universitätsschriften. Texte und Untersuchungen zur Englischen Philologie 26), Frankfurt am Main e. a. 2003.
Langosch/Vollmann 1999 Karl Langosch (†)/Benedikt Konrad Vollmann: “Walahfrid Strabo OSB”, in 2Verfasserlexikon. Die deutsche Literatur des Mittelalters 10: Ulrich von Lilienfeld – ‘Das zwölfjährige Mönchlein‘, Berlin/New York 1999, 584–603.
Lapidge 1977 Michael Lapidge: “The authorship of the Adonic verses ‘Ad fidelium’ attributed to Columbanus”, in Studi medievali III 18 (1977) 249–314.
Lapidge 1984 Michael Lapidge: “A tenth-century metrical calendar from Ramsey”, in Revue bénédictine 94 (1984) 326–369.
Lapidge 1989 Michael Lapidge: “Aediluulf and the School of York”, in Lehner/Berschin 1989, 161–178 [repr. in Lapidge 1996, 381–398 and 513].
Lapidge 1996 Michael Lapidge: Anglo-Latin literature 600–899, London e. a. 1996.
Lapidge 2019 Michael Lapidge (ed.): Bede’s Latin poetry (Oxford Medieval Texts), Oxford 2019.
Lapidge 2022 Michael Lapidge: “Bonifatius Moguntiacensis archiep.”, in Castaldi/Mattaloni 2022, 109–145.
Lapidge/Sharpe 1985 Michael Lapidge/Richard SharpeA bibliography of Celtic-Latin literature 400–1200 (Royal Irish Academy. Dictionary of Medieval Latin from Celtic Sources. Ancillary Publications 1), Dublin 1985.
Lapôtre 1885 Arthur Lapôtre: De Anastasio bibliothecario sedis apostolicae, Paris 1885.
Lauer 1905 Philippe Lauer: Collections manuscrites sur l’histoire des provinces de France. Inventaire 1: Bourgogne-Lorraine, Paris 1905.
Lauer 1939 Philippe Lauer: Catalogue général des manuscrits latins 1: 1–1438, Paris 1939.
Lauer 1940 Philippe Lauer: Catalogue général des manuscrits latins 2: 1439–2692, Paris 1940.
Lauranson-Rosaz 1991 Christian Lauranson-Rosaz: “Autour de la prise du pouvoir par Hugues Capet. Les manœuvres angevines au service des premiers Capétiens dans le Midi (956–1020)”, in Barral i Altet e. a. 1991, 102–110 [with 3 figures].
Lauranson-Rosaz/Juillet 2002 Christian Lauranson-Rosaz/Carine Juillet “L’Aquitaine carolingienne”, in Hortus Artium Medievalium 8 (2002) 167–177.
Lauwers 2002 Guerriers et moines. Conversion et sainteté aristocratiques dans l’Occident medieval (ixe–xiie siècle), ed. by Michel Lauwers (Collection d’études médiévales 4), Antibes 2002.
Law 1978 Vivien Anne Law: The ‘ars Bonifacii’. A critical edition with introduction and commentary on the sources, PhD Cambridge 1978.
Law 1979 Vivien Anne Law: “The transmission of the ‘Ars Bonifacii’ and the ‘Ars Tatuini’”, in Revue d’histoire des textes 9 (1979) 281–288.
Law 1981 Vivien[ Anne] Law (rec.): “Gebauer/Löfstedt 1980”, in Studi medievali III 22 (1981) 752–764.
Law 1997a Vivien Anne Law: “An early medieval grammarian on grammar. Wynfreth-Bonifatius and the ‘Praefatio ad Sigibertum’”, in Law 1997b, 169–187.
Law 1997b Vivien Anne Law: Grammar and grammarians in the Early Middle Ages (Longman Linguistics Library), London/New York 1997.
Le Berruier 1972 Diane Le Berruier: “Un fragment inédit d’une copie du xive siècle de l’Encyclopédie de Raban Maur”, in Cahiers archéologiques. Fin de l’Antiquité et Moyen Âge 22 (1972) 47–54.
Le Bras 1929a Gabriel Le Bras: “Les deux formes de la ‘Dacheriana’”, in Mélanges Fournier 1929, 395–414.
Le Bras 1929b Gabriel Le Bras: “Notes pour servir à l’histoire des collections canoniques”, in Revue historique de droit français et étranger IV 8 (1929) 767–780.
Le Bras 1930 Gabriel Le Bras: “Notes pour servir à l’histoire des collections canoniques”, in Revue historique de droit français et étranger IV 9 (1929) 506–524.
Leclercq 1947 Jean Leclercq: “Le florilège d’Abbon de Saint-Germain”, in Revue du Moyen Âge latin 3 (1947) 113–140.
Leclercq 1948a Jean Leclercq: Analecta Monastica 1 (Studia Anselmiana 20), Roma 1948.
Leclercq 1948b Jean Leclercq: “Smaragde et la grammaire chrétienne”, in Revue du Moyen Âge latin 4 (1948) 15–22.
Leclercq 1949a Jean Leclercq: “Documents pour l’histoire des chanoines réguliers”, in Revue d’histoire ecclésiastique 44 (1949) 556–569.
Leclercq 1949b Jean Leclercq: “Textes et manuscrits de quelques bibliothèques d’Espagne”, in Hispania Sacra 2 (1949) 91–118.
Lecoq 1992 Danielle Lecoq: “Il cielo e la terra nel medioevo. La ‘machina universitatis’ (xiixiii secolo)”, in Cristoforo Colombo 1992, 1, 81–105 [with 9 figures].
Lehmann 1911 Paul Lehmann: Johannes Sichardus und die von ihm benutzten Bibliotheken und Handschriften (Quellen und Untersuchungen zur lateinischen Philologie des Mittelalters 4, 1), München 1911.
Lehmann 1929 Paul Lehmann: Mitteilungen aus Handschriften I (Sitzungsberichte der Bayerischen Akademie der Wissenschaften. Philosophisch-historische Abteilung 1929, no 1), München 1929.
Lehmann 1931 Paul Lehmann: “Ein neuentdecktes Werk eines angelsächsischen Grammatikers vorkarolingischer Zeit”, in Historische Vierteljahrschrift 26 (1931) 738–756 [repr. in Lehmann 1961, 148–171].
Lehmann 1932 Paul Lehmann: “Die Grammatik aus Aldhelms Kreise”, in Historische Vierteljahrschrift 27 (1932) 758–771.
Lehmann 1934 Paul Lehmann: “Skandinavische Reisefrüchte [I]”, in Nordisk tidskrift för bok- och biblioteksväsen 21 (1934) 165–176 [with 4 figures].
Lehmann 1938 Paul Lehmann: “Reste einer Bilderhandschrift des Hrabanus in Berlin”, in Zeitschrift für Bibliothekswesen 55 (1938) 173–181.
Lehmann 1961 Paul Lehmann: Erforschung des Mittelalters. Ausgewählte Abhandlungen und Aufsätze 4, Stuttgart 1961.
Lehmann/Eckhardt 1966 Karl Lehmann/Karl August Eckhardt (ed.): MGH Leges nationum Germanicarum 5, 1, Hannover 1966.
Lehner/Berschin 1989 Lateinische Kultur im VIII. Jahrhundert. Traube-Gedenkschrift, ed. by Albert Lehner/Walter Berschin, St. Ottilien 1989.
Leitschuh/Fischer 1895–1908 Friedrich Leitschuh/Hans Fischer: Kataloge der Handschriften der Könglichen Bibliothek zu Bamberg 1, 1, Bamberg 1895–1908.
Le Jan 1998 La royauté et les élites dans l‘Europe carolingienne (début ixe siècle aux environs de 920), ed. by Régine Le Jan (Histoire et littérature régionales 17), Villaneuve d’Asq 1998.
Lemaitre 1980–2020 Jean-Loup Lemaitre: Répertoire des documents nécrologiques français 1–2 (Recueil des historiens de la France. Obituaires 7, 1–2), Paris 1980; [3]: Supplément (… 7, 3), Paris 1987; [4]: 2e Supplément: 1987–1992 (… 7, 4), Paris 1992; [5]: 3e Supplément: 1993–2008 (… 7, 5), Paris 2008; [6]: 4e Supplément: 2009–2020 (… 7, 6), Paris 2020.
Lemaitre 1984 Jean-Loup Lemaitre: “’Liber capituli’. Le Livre du chapitre, des origines au xvie siècle. L’exemple français”, in Schmid/Wollasch 1984, 625–648 and plates XIV–XXII [repr. in Lemaitre 2019, 181–215].
Lemaitre 1989a Jean-Loup Lemaitre: Mourir à Saint-Martial. La commémoration des morts et les obituaires à Saint-Martial de Limoges du xie au xiiie siècle, Paris 1989.
Lemaitre 1989b Jean-Loup Lemaitre: “Les obituaires des chapitres cathédraux du Languedoc au Moyen Âge”, in Le monde des chanoines 1989, 117–149 [repr. in Lemaitre 2019, 119–148].
Lemaitre 1993 Jean-Loup Lemaitre: “Les actes transcrits dans les livres liturgiques”, in Guyotjeannin e. a. 1993, 59–78.
Lemaitre 1996 Jean-Loup Lemaitre: “Les catalogues médiévaux et le pillage des bibliothèques languedociennes”, in Livres et bibliothèques 1996, 19–57 [repr. under the title “Les bibliothèques languedociennes, les catalogues médiévaux et le pillage des bibliothèques”, in Lemaitre 2019, 219–253].
Lemaitre 1998 Jean-Loup Lemaitre: “La commémoration des défunts à Saint-Pons-de-Thomières”, in La mort et l’au-delà 1998, 77–102.
Lemaitre 2002 Jean-Loup Lemaitre: “Martyrologes et cultes des saints en Languedoc”, in Hagiographie et culte des saints 2002, 63–111 [repr. in Lemaitre 2019, 403–449].
Lemaitre 2004 Jean-Loup Lemaitre: “Un chanoine inculte? Le copiste du martyrologe du chapitre cathédral de Béziers”, in Studi in onore Fonseca 2004, 2, 677–689.
Lemaitre 2014 Jean-Loup Lemaitre (ed.): Le livre du chapitre de Saint-Just et Saint-Pasteur de Narbonne (Recueil des historiens de la France. Obituaires 13), Paris 2014.
Lemaitre 2016 Jean-Loup Lemaitre: “L’illustration du livre du chapitre de Solignac, c. 1151–1157, un exemple unique dans la France méridionale”, in Fournié e. a. 2016, 169–188 [with 6 figures].
Lemaitre 2019 Jean-Loup Lemaitre: Precamur fraternitatem vestram. Autour des livres, du nécrologe au martyrologe. Choix d’articles publiés de 1984 à 2009, ed. by Patrick Henriet/Pauline Bouchaud (École Pratique des Hautes Études, IVe Section: Sciences Historiques et Philologiques 5. Hautes études médiévales et modernes 112), Genève 2019.
Lemaitre/Le Blévec 2004 Jean-Loup Lemaitre/Daniel Le Blévec (ed.): Le livre du chapitre de Saint-Guilhem-le-Désert (Recueil des historiens de la France. Obituaires 6), Paris 2004.
Lemarié 1962–1963 Joseph Lemarié: “Homélies inédites de saint Chromace d’Aquilée”, in Revue bénédictine 72 (1962) 201–277; ibid. 73 (1963) 181–243.
Lemarié 1965 Joseph Lemarié: Le bréviaire de Ripoll, Paris, B.N. lat. 742. Étude sur sa composition et ses textes inédits (Scripta et Documenta 14), Montserrat 1965.
Lemarié 1966 Joseph Lemarié: “Le sanctoral de Saint-Michel de Cuxa d’après le manuscrit Perpignan B. M. 2”, in Liturgica 1956–1966, 3, 85–100.
Lemarié 1978 Joseph Lemarié: “Sermon africain inédit pour la fête des Innocents”, in Analecta Bollandiana 96 (1978) 108–116.
Lemarié 1979 Joseph Lemarié: “Deux fragments d’homéliaires conservés aux archives capitulaires de Vich, témoins de sermons pseudo-augustiniens et du commentaire de Luculentius sur les Évangiles”, in Revue des études augustiniennes 25 (1979) 85–105.
Lemarié 1981 Joseph Lemarié: “Nouvelle édition du sermon pour les saints Innocents, ‘Cum universus mundus’”, in Analecta Bollandiana 99 (1981) 135–138.
Lemarié 1984a Joseph Lemarié: “La collection carolingienne de Luculentius restituée par les deux codices Madrid, Real Academia de la Historia, Aemil. 17 et 21”, in Sacris Erudiri 27 (1984) 221–371.
Lemarié 1984b Joseph Lemarié: “Les homélies pour la dédicace de la collection de Luculentius et du Parisinus 3829”, in Misceŀlánia litùrgica catalana 3 (1984) 27–45.
Lendinara e. a. 2007 Form and content of instruction in Anglo-Saxon England in the light of contemporary manuscript evidence. Papers presented at the International Conference, Udine, 6–8 April 2006, ed. by Patrizia Lendinara e. a. (Textes et études du Moyen Âge 39), Turnhout 2007.
Leonardi 1964 Claudio Leonardi: “Per una storia dell’edizione romana dei concili ecumenici (1608–1612). Da Antonio Agustín a Francesco Aduarte”, in Mélanges Tisserant 1964, 6, 583–637 and plates I–X.
Leonardi 1981 Claudio Leonardi: “L’agiografia romana nel secolo ix”, in Hagiographie, cultures et sociétés 1981, 471–490.
Leonardi 1988 Claudio Leonardi: “Anastasio Bibliotecario e le traduzione dal Greco nella Roma altomedievale”, in Herren/Brown 1988, 277–296.
Leroquais 1934 Victor Leroquais: Les bréviaires manuscrits des Bibliothèques publiques de France 1–4, Paris 1934.
Leroquais 1937 Victor Leroquais: Les pontificaux manuscrits des bibliothèques publiques de France 1, Paris 1937.
Le Roux 1961 Raymond Le Roux: “Aux origines de l’office festif. Les antiennes et les psaumes de Matines et de Laudes pour Noël et le Ier janvier”, in Études grégoriennes 4 (1961) 65–170.
Lesne 1920 Émile Lesne: “Les ordonnances monastiques de Louis le Pieux et la ‘Notitia de servitio monasteriorum’”, in Revue d’histoire de l’église de France 6 (1920) 161–175, 321–338 and 449–493.
Lesne 1938 Émile Lesne: Les livres, ‘scriptoria’ et bibliothèques du commencement du viiie à la fin du xie siècle (Histoire de la propriété ecclésiastique en France 4. Mémoires et travaux publiés par des professeurs des Facultés Catholiques de Lille 46), Lille 1938 [repr. New York 1964].
Levison 1946 Wilhelm Levison: England and the Continent in the eighth century. The Ford lectures delivered in the University of Oxford in the Hilary term, 1943, Oxford 1946 [repr. Oxford 1949; Oxford 1956].
Lewis 1965 Archibald Ross Lewis: The development of Southern French and Catalan society, 718–1050, Austin (Tx.) 1965.
Lewis 1984 Archibald Ross Lewis: Medieval society in Southern France and Catalonia (Collected Studies Series 197), London 1984.
Liber Astrologicus 2013 Liber Astrologicus, Madrid [2013].
Librorum fragmenta 2023 Librorum fragmenta. Incunables i manuscrits reutilitzats en la Biblioteca Històrica (exhibition catalogue), València 2023.
Librorum liturgicorum Cathalauniae exhibitio 1958 Librorum liturgicorum Cathalauniae s. ix ad xvi in bibliotheca abbatiae Montisserrati exhibitio, occasione VI Conventus Internationalis Studiorum Liturgiae (exhibition catalogue), Montserrat 1958.
Licht 2018a Tino Licht: “Paläographie und Überlieferung des ‘Codex Salmasianus’”, in Zurli 2018, 101–125 [with 11 figures] [French version: Licht 2018b].
Licht 2018b Tino Licht: “Paléographie et tradition du ‘Codex Salmasianus’”, in AL. Rivista di studi di Anthologia Latina 9 (2018) 127–144 [with 11 figures].
Limone 1988 Oronzo Limone: “La tradizione manoscritta della ‘Vita Gregorii Magni’ di Paolo Diacono (B.H.L. 3639). Censimento dei testimoni”, in Studi medievali III 29 (1988) 887–953.
Linage y Conde 1973 Antonio Linage [y] Conde: Los orígenes del monacato benedictino en la Península Ibérica 1: El monacato hispano prebenedictino (Fuentes y estudios de historia leonesa 9), León 1973; ... 2: La difusión de la ‘Regula Benedicti’ (... 10), León 1973; ...: 3: ‘Monasticon Hispanum’ (398–1109) (... 11), León 1973.
Linage y Conde 1978 Emilio [!] Linage [y] Conde: “La mozarabía y Europa. En torno a San Eulogio y la regla de San Benito”, in Historia mozárabe 1978, 17–27.
Linage y Conde 1999 Antonio Linage [y] Conde: “L’implantació de la regla benedictina als comtats catalans”, in Miquel i Vives/Sala i Albareda 1999, 44–61 [with 11 figures].
Lindgren 1971 Uta Lindgren: “Die Spanische Mark zwischen Orient und Occident. Studien zur kulturellen Situation der Spanischen Mark im 10. Jahrhundert”, in Gesammelte Aufsätze zur Kulturgeschichte Spaniens 26 (Spanische Forschungen der Görresgesellschaft I ), Münster in Westfalen 1971, 151–200.
Lindsay 1915 Wallace Martin Lindsay: Notae Latinae. An account of abbreviation of Latin Mss. of the early minuscule period (c. 700–850), Cambridge 1915 [repr. Hildesheim 1963].
Lindsay 1923a Wallace Martin Lindsay: “Collectanea varia”, in Lindsay 1924b, 5–55.
Lindsay 1923b Palaeographia Latina 2, ed. by Wallace Martin Lindsay (St. Andrews University Publications 16), London e. a. 1923.
Lindsay 1924a Wallace Martin Lindsay: “Collectanea varia (continued)”, in Lindsay 1924c, 63–66.
Lindsay 1924b Wallace Martin Lindsay: “The (early) Lorsch scriptorium”, in Lindsay 1924c, 5–48 and plates I–XII.
Lindsay 1924c Palaeographia Latina 3, ed. by Wallace Martin Lindsay (St. Andrews University Publications 19), London e. a. 1924.
Lindsay 1925a Wallace Martin Lindsay: “Collectanea varia (continued)”, in Lindsay 1925b, 83–85.
Lindsay 1925b Palaeographia Latina 4, ed. by Wallace Martin Lindsay (St. Andrews University Publications 20), Oxford 1925.
Lindsay e. a. 1926 Wallace Martin Lindsay e. a. (ed.): Glossaria Latina 1: Glossarium Ansileubi sive Librum Glossarum (Nouvelle collection de textes et documents), Paris 1926.
Lindsay 1927 Palaeographia Latina 5, ed. by Wallace Martin Lindsay (St. Andrews University Publications 23), London e. a. 1927.
Liturgica 1956–1966 Liturgica 1: Cardinali I. A. Schuster in memoriam (Scripta et Documenta 7), Barcelona 1956; 2–3 (… 10 and 17), Barcelona 1958 and 1966.
Liturgie de l’Église particulière et liturgie de l’Église universelle 1976 Liturgie de l’Église particulière et liturgie de l’Église universelle. Conférences Saint-Serge. XXIIe Semaine d’Études Liturgiques, Paris, 30 juin – 3 juillet 1975 (Bibliotheca ‘Ephemerides Liturgicae’. Subsidia 7), Roma 1976.
Liturgie et musique 1982 Liturgie et musique (ixe– xive s.) (Cahiers de Fanjeaux 17), Toulouse 1982.
Livres et bibliothèques 1996 Livres et bibliothèques (xiiie–xve siècle) (Cahiers de Fanjeaux 31), Toulouse 1996.
Llauró i Padrosa 1927–1928 Juan Llauró [i Padrosa]: “Los glosarios de Ripoll”, in Analecta Sacra Tarraconensia 3 (1927) 331–389 [with 2 figures]; ibid. 4 (1928) 271–341.
Llot de Ribera 1591 Miquel Llot de Ribera: Libre de la translatio dels invincibles y gloriosos Martyrs de Iesu Christ SS. Abdon y Sennen, y de la Miraculosa aygua de la sancta Tumba del monestir de sanct Benet enla vila de Arles en lo Comptat de Rossello, Perpinyà 1591.
Löfstedt 1981 Bengt Löfstedt: “Zu Dhuodas Liber manualis”, in Arctos 15 (1981) 67–83.
Löfstedt 2000 Bengt Löfstedt (ed.): Hrabani Mauri Expositio in Matthaeum 1–2 (CChr.CM 174–174 A), Turnhout 2000.
Löfstedt e. a. 1986 Bengt Löfstedt e. a. (ed.): Smaragdus, Liber in partibus Donati (CChr.CM 68), Turnhout 1986.
Loew 1910 Elias Avery Loew: Studia Palaeographica. A contribution to the history of early Latin minuscule and to the dating of Visigothic MSS (Sitzungsberichte der Königlich Bayerischen Akademie der Wissenschaften. Philosophisch-philologische und historische Klasse 1910, no 12), München 1910 [repr. in Lowe 1972, 1, 2–65 and plates 1–7].
Loew 1914 Elias Avery Loew: The Beneventan script. A history of the south Italian minuscule, Oxford 1914.
Loew/Brown 1980 Elias Avery Loew/Virgina Brown: The Beneventan script. A history of the south Italian minuscule 1: Text (Sussidi eruditi 33), Roma 21980; 2: Hand list of Beneventan manuscripts (… 34), Roma 21980.
Löwe 1982 Die Iren und Europa im früheren Mittelalter 1–2, ed. by Heinz Löwe (Veröffentlichungen des Europa-Zentrums Tübingen. Kulturwissenschaftliche Reihe), Stuttgart 1982.
Loewe/von Hartel 1886 Gustav Loewe/Wilhelm von Hartel: Bibliotheca Patrum Latinorum Hispaniensis (Sitzungsberichte der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften zu Wien, Philosophisch-historische Classe 113), Wien 1886 [repr. Hildesheim 1973].
Loewe/von Hartel 1887 Gustav Loewe/Wilhelm von Hartel: Bibliotheca Patrum Latinorum Hispaniensis, Wien 1887.
Loic 2019 Erika Loic: “Creativity at the end(s) of an Empire. Biblical compilation and illustration at the monastery of Ripoll”, in Kitzinger/O’Driscoll 2019, 161–182 [with 7 figures].
Lo Monaco 1987 Francesco Lo Monaco: “Per una storia delle relazioni culturali cassinesi tra i secoli viii e ix”, in Avagliano 1987, 527–559.
Longère 1988 Jean Longère: Les sermons latins de Maurice de Sully, évêque de Paris († 1196). Contribution à l’histoire de la tradition manuscrite (Instrumenta Patristica 16), Steenbrugge/Dordrecht 1988.
Lot/Halphen 1909 Ferdinand Lot/Louis Halphen: Le règne de Charles le Chauve (840–877) 1: (840–851) (Bibliothèque de l’École des Hautes Études. IVe section – Sciences Historiques et Philologiques 175), Paris 1909.
Lott 1980 Elizabeth Susan Lott: The Florilegium of Cava 3, Madrid 19 and Paris 7418, PhD Cambridge (Ma.) 1980.
Lott 1981a Elizabeth Susan Lott: “The Florilegium of Cava 3, Madrid 19 and Paris 7418”, in Harvard Studies in Classical Philology 85 (1981) 307 sq.
Lott 1981b Elizabeth Susan Lott: “The textual tradition of the ‘Aratea’ of Germanicus Caesar. Missing links in the ‘μ’ branch”, in Revue d’histoire des textes 11 (1981) 147–158.
Lowe 1972 Elias Avery Lowe: Palaeographical papers 1907–1965 1–2, Oxford 1972.
Lowe/Bischoff 1953 Elias Avery Lowe/[Bernhard Bischoff]: Codices latini antiquiores 6: France. Abbeville – Valenciennes, Oxford 1953.
Lowe/Bischoff 1963 Elias Avery Lowe/[Bernhard Bischoff]: Codices latini antiquiores 10: Austria, Belgium, Czechoslovakia, Denmark, Egypt and Holland, Oxford 1963.
Lowe/Bischoff 1966 Elias Avery Lowe/[Bernhard Bischoff]: Codices latini antiquiores 11: Hungary, Luxembourg, Poland, Russia, Spain, Sweden, The United States and Yugoslavia, Oxford 1966.
Louis 1975 Études ligériennes d’histoire et d’archéologie médiévales. Mémoires et exposés présentés à la Semaine d’études médiévales de Saint-Benoît-sur-Loire du 3 au 10 juillet 1969, ed. by René Louis (Cahiers d’archéologique et d’histoire 4), Auxerre 1975.
Lugand e. a. 1975 Jacques Lugand e. a.: Languedoc roman. Le Languedoc méditerranéen (La nuit des temps 43), La-Pierre-qui-Vire 1975 [1985].
Luhtala 2000 Anneli Luhtala: “Early medieval commentary on Priscian’s Institutiones grammaticae”, in Cahiers de l’Institut du Moyen-Âge Grec et Latin 71 (2000) 115–188.
Luces del norte 2021 Luces del norte. Manuscritos iluminados franceses y flamencos de la Biblioteca Nacional de España (exhibition catalogue), Madrid 2021.
Maassen 1866 Friedrich Maassen: “Bibliotheca Latina Juris Canonici Manuscripta 1: Die Canonensammlungen vor Pseudo-Isidor. II. Frankreich”, in Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften 54, Wien 1866, 157–288.
Maassen 1867 Friedrich Maassen: “Bibliotheca Latina Juris Canonici Manuscripta 1: Die Canonensammlungen vor Pseudo-Isidor. III. Spanien IV. England V. Belgien VI. Schweiz”, in Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften 56, Wien 1867, 157–212.
Maassen 1870 Friedrich Maassen: Geschichte der Quellen und der Literatur des canonischen Rechts im Abendlande bis zum Ausgange des Mittelalters 1: Die Rechtssammlungen bis zur Mitte des 9. Jahrhunderts, Graz 1870 [repr. Graz 1956].
Maassen 1877 Friedrich Maassen: “Glossen des canonischen Rechts aus dem karolingischen Zeitalter”, in Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften 84, Wien 1877, 235–298.
Maassen 1885 Friedrich Maassen: “Pseudoisidor-Studien”, in Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften 108, Wien 1885, 1061–1104.
Mabillon 1675 Jean Mabillon (ed.): Veterum analectorum tomus I …, Paris 1675.
Mabillon 1677 Jean Mabillon: Acta Sanctorum Ordinis S. Benedicti … 4, 1, Paris 1677.
Mabillon 1682 Jean Mabillon: Veterum analectorum tomus III …, Paris 1682.
Mabillon 1680 Jean Mabillon: Acta Sanctorum Ordinis S. Benedicti … 4, 2, Paris 1680.
Mabillon 1706 Jean Mabillon: Annales Ordinis S. Benedicti … 3, Paris 1706.
Mabillon 1707 Jean Mabillon: Annales Ordinis S. Benedicti … 4, Paris 1707.
Mabillon 1723 Jean Mabillon: Vetera analecta … Nova editio, Paris 1723.
Mabillon/Germain 1687 Jean Mabillon/Michel Germain: Museum Italicum seu Collectio Veterum Scriptorum ex Bibliothecis Italicis … 1, Paris 1687.
Macé 2006 Entre histoire et épopée. Les Guillaume d’Orange (ixe–xiiie siècles). Actes du colloque international organisé par FRAMESPA (UMR 5136) les 29 et 30 octobre 2004. Hommage à Claudie Amado, ed. by Laurent Macé (Méridiennes), Toulouse 2006.
Machielsen 1990 John [J.] Machielsen: Clavis Patristica Pseudepigraphorum Medii Aevi 1: Opera homiletica A: (Praefatio). (Ambrosius – Augustinus) (CChr.SL. CPPM 1 A), Turnhout 1994; B: (Beda – Zeno). (Indices) (… CPPM 1 B), Turnhout 1990.
Machielsen 1994 John [J.] Machielsen: Clavis Patristica Pseudepigraphorum Medii Aevi 2 A: (Praefatio), Theologica, Exegetica (CChr.SL. CPPM 2 A), Turnhout 1994.
Madoz y Moleres 1940 José Madoz [y Moleres]: Excerpta Vincentii Lirinensis, según el códice de Ripoll, n.o 151. Con un estudio crítico introductorio (Colegio máximo S. I. y Facultades de Teología y de Filosofía de Oña. Estudios Oniensis I. 1), Madrid 1940.
Madoz y Moleres 1943 José Madoz [y Moleres]: “Los ‘Excerpta Vincentii Lirinensis’ en la controversia adopcianista”, in Revista española de teología 3 (1943) 475–483.
Madoz y Moleres 1945 José Madoz [y Moleres]: “Una nueva recensión del Penitencial ‘Vallicellanum I’. El códice 228 de la Biblioteca Universitaria de Barcelona”, in Analecta Sacra Tarraconensia 18 (1945) 27–58.
Madoz y Moleres 1949 José Madoz [y Moleres]: “Una obra de Félix de Urgel falsamente adjudicada a San Isidoro de Sevilla”, in Estudios eclesiásticos 23 (1949) 147–168.
Madoz y Moleres 1950 José Madoz [y Moleres]: “Contrastes y discrepancias entre el ‘Liber de Variis Quaestionibus’ y San Isidoro de Sevilla”, in Estudios eclesiásticos 24 (1950) 435–458.
Madurell y Marimón 1962 José María Madurell y Marimón: Catálogo de la exposición conmemorativa del primer centenario de la ley de Notariado (1862–1962), Barcelona 1962.
Magistrale e. a. 2002 Libri, documenti, epigrafi medievali. Possibilità di studi comparativi. Atti del convegno internazionale di studio dell’Associazione italiana dei Paleografi e Diplomatisti, Bari, 2–5 ottobre 2000, ed. by FrancesoMagistrale e. a., Spoleto 2002.
Magnani Soares-Christen/Gasse-Grandjean 2022 Productions et pratiques sociales de l’écrit médiéval en Bourgogne, ed. by Eliana Magnani [Soares-Christen]/ Marie-José Gasse-Grandjean, Rennes 2022.
Magnou-Nortier 1974 Élisabeth Magnou-Nortier: La société laïque et l’Église dans la province ecclésiastique de Narbonne (zone cispyrénéene) de la fin du viiie à la fin du xie siècle (Publications de l’Université de Toulouse-Le Mirail. Série A. 20), Toulouse 1974.
Mai 1828 Angelo Mai (ed.): Scriptorum veterum nova collectio e Vaticanis codicibus edita 3, 2, Roma 1828.
Mai 1833 Angelo Mai (ed.): Scriptorum veterum nova collectio e Vaticanis codicibus edita 7, Roma 1833.
Mai 1834 Angelo Mai (ed.): Classicorum auctorum e Vaticanis codicibus editorum tomus 6, Roma 1834.
Mai 1835 Angelo Mai (ed.): Classicorum auctorum e Vaticanis codicibus editorum tomus 7, Roma 1835.
Mai 1837 Angelo Mai (ed.): Scriptorum veterum nova collectio e Vaticanis codicibus edita 9, Roma 1837.
Mai 1840 Angelo Mai (ed.): Spicilegium Romanum 4, Roma 1840.
Mai 1852 Angelo Mai (ed.): Novae Patrum Bibliothecae 1, Roma 1852.
Maier 1952 Anneliese Maier: Codices Burghesiani Bibliothecae Vaticanae (Studi e testi 170), Città del Vaticano 1952.
Maier 1963 Anneliese Maier: “Der Katalog der päpstlichen Bibliothek in Avignon vom Jahr 1411”, in Archivum Historiae Pontificiae 1 (1963) 97–177.
Maier 1964 Anneliese Maier: “Der Handschriftentransport von Avignon nach Rom im Jahr 1566”, in Mélanges Tisserant 1964, 7, 9–27 [repr. in Maier 1977, 167–186].
Maier 1967 Anneliese Maier: “Die Handschriften der ‘Ecclesia Sidonensis’”, in Manuscripta 11 (1967) 39–45 [repr. in Maier 1977, 281–287].
Maier 1973 Anneliese Maier (†): “Ein Handschriftenkatalog der Kartause Vallis Benedictionis bei Avignon”, in Studi offerti a Ridolfi 1973, 347–367 [repr. in Maier 1977, 295–318].
Maier 1977 Anneliese Maier (†): Ausgehendes Mittelalter. Gesammelte Aufsätze zur Geistesgeschichte des 14. Jahrhunderts 3, ed. by Agostino Paravicini Bagliani (Storia e letteratura. Raccolta di studi et testi 138), Rome 1977.
Mainoldi 2005 Ernesto Sergio Mainoldi: “Iohannes Scottus Eriugena”, in Chiesa/Castaldi 2005, 186–264.
Manitius 1907 Max Manitius: “Geschichtliches aus mittelalterlichen Bibliothekskatalogen”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 32 (1907) 647–709.
Manitius 1911a Max Manitius: Geschichte der lateinischen Literatur des Mittelalters 1: Von Justinian bis zur Mitte des zehnten Jahrhunderts (Handbuch der Altertumswissenschaft IX. 2. 1), München 1911.
Manitius 1911b Max Manitius: “Zur karolingischen Literatur”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 36 (1911) 41–75.
Manitius 1919 Max Manitius: “Geschichtliches aus alten Bibliothekskatalogen. Zweiter Nachtrag”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 41 (1919) 714–732.
Manitius 1923 Max Manitius: Geschichte der lateinischen Literatur des Mittelalters 2: Von der Mitte des zehnten Jahrhunderts bis zum Ausbruch des Kampfes zwischen Kirche und Staat (Handbuch der Altertumswissenschaft IX. 2. 2), München 1923.
Manfredi 2012 Antonio Manfredi: “Le carte di Augusto Campana per il catalogo dei manoscritti latini di Fulvio Orsini (Vat. lat. 15321 [1–4])”, in Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 2012, 357–367.
Manfredi/Potenza 2022 Antonio Manfredi/Francesca Potenza: I codici greci di Niccolò V. Edizione dell’inventario del 1455 e identificazione dei manoscritti con approfondimenti sulle vicende iniziali del fondo vaticano greco della Biblioteca Apostolica Vaticana (Studi e testi 552), Città del Vaticano 2022.
Manning 1964 Eugène Manning: “Les manuscrits cisterciens de la Règle de saint Benoît”, in Cîteaux. Commentarii Cistercienses 15 (1964) 312–329.
de Manteyer 1939 Georges de Manteyer: “La Marche de Provence et l’évêché d’Avignon. Introduction”, in Bulletin de la Société d’études historiques, scientifiques et littéraires des Hautes-Alpes VI 58 (1939) 5–238 and plates I–XIV [also separate under the title La Marche de Provence jusqu’aux partages et l’évêqué d’Avignon jusqu’à la Commune. Introduction, Gap 1939].
Les manuscrits à peintures 1954 Les manuscrits à peintures en France du viie au xiie siècle (exhibition catalogue), Paris 21954.
Les manuscrits de la reine de Suède 1964 Les manuscrits de la reine de Suède au Vatican. Réédition du Catalogue de Montfaucon et cotes actuelles (Studi e testi 238), Città del Vaticano 1964.
Les manuscrits des lexiques et glossaires 1996 Les manuscrits des lexiques et glossaires de l’Antiquité tardive à la fin du Moyen Âge. Actes du colloque international organisé par le Ettore Majorana Centre for Scientific Culture (Erice, 23–30 septembre 1994), Louvain-la-Neuve 1996.
Le manuscrit, entre écriture et texte 2015 Le manuscrit, entre écriture et texte 1–2 (Pecia 17–18), Turnhout 2015.
de Marca/Baluze 1688 Pierre de Marca (†)/Étienne Baluze: Marca Hispanica sive Limes Hispanicus, hoc est geographica et historica descriptio Cataloniae, Ruscinonis et circumiacentium populorum ab anno 817 ad annum 1258, Paris 1688 [repr. Barcelona 1972; 1998].
Marchegay 1854 Paul Marchegay: “Cartulaires français en Angleterre”, in Bibliothèque de l’École des chartes 16 (1854) 97–138.
Mariani Canova 1998 Giordana Mariani Canova: “Duodecim celestia signa et septem planete cum suis proprietatibus. L’immagine astrológica nella cultura figurativa e nell’illustrazione libraria a Padova tra Trecento a Quattrocento”, in Spiazzi 1998, 23–61.
Mariani Canova 2001 Giordana Mariani Canova: “L’immagine degli astri nel manoscritto medievale”, in L’uomo antico e il cosmo 2001, 385–401.
Marqués y Casanovas 1975 Jaime Marqués [y] Casanovas: “El ‘scriptorium’ de la Seo de Gerona”, in Revista de Gerona 73 (1975) 38–41 [with 4 figures].
Marquès i Planagumà 1978 Josep Maria Marquès [i Planagumà]: “Els calendaris de Girona”, in Misceŀlània litúrgica catalana 1 (1978) 135–166.
Marschner a Patrick Sebastian Marschner: “Between ‘computus’ and musical notation. On further copies of ‘Anni domini notantur’ and the dissemination of this mnemonic rhythm”, in Philomusica on-line. Revista del Dipartimento di Musicologia e Beni Culturali (forthcoming).
Marschner b Patrick Sebastian Marschner: Claudius of Turín’s ‘De sex aetatibus mundi’. Manuscript study, edition, translation (Knowledge, Scholarship, and Science in the Middle Ages), Turnhout (forthcoming).
Marsili 1954 Aldo Marsili: “De Smaragdi operi, quod ‘Liber in partibus Donati’ vulgo inscribitur”, in Studi mediolatini e volgari 2 (1954) 71–96.
Martène/Durand 1717 Edmond Martène/Ursin Durand (ed.): Thesaurus novus anecdotorum 5, Paris 1717.
Martène/Durand 1724a Edmond Martène/Ursin Durand (ed.): Veterum scriptorum et monumentorum historicorum, dogmaticorum, moralium amplissima collectio 1, Paris 1724 [1729] [repr. New York 1968].
Martène/Durand 1724b Edmond Martène/Ursin Durand (ed.): Veterum scriptorum et monumentorum historicorum, dogmaticorum, moralium amplissima collectio 5, Paris 1724 [1729] [repr. New York 1968].
Martène/Durand 1733 Edmond Martène/Ursin Durand (ed.): Veterum scriptorum et monumentorum historicorum, dogmaticorum, moralium amplissima collectio 9, Paris 1733 [repr. New York 1968].
Martimort 1956 Aimé-Georges Martimort: “Un sacramentaire de la région de Carcassonne des environs de l’année 1100”, in Mélanges Andrieu 1956, 305–326.
Martimort 1978 Aimé-Georges Martimort: La documentation liturgique de Dom Edmond Martène. Étude codicologique (Studi et testi 279), Città del Vaticano 1978.
Martimort 1982a Aimé-Georges Martimort: “Répertoires [!] des livres liturgiques du Languedoc, antérieurs au Concile de Trente”, in Liturgie et musique 1982, 51–80.
Martimort 1982b Aimé-Georges Martimort: “Sources, histoire et originalité de la liturgie catalano-languedocienne”, in Liturgie et musique 1982, 25–49.
Martimort 1991 Aimé-Georges Martimort: Les ‘ordines’, les ordinaires et les cérémoniaux (Typologie des sources du Moyen Âge occidental 56), Turnhout 1991.
Martin 1885 Henry Martin: Catalogue des manuscrits de la Bibliothèque de l’Arsenal 1, Paris 1885.
Martín y Iglesias 2009 José Carlos Martín [y Iglesias]: “Códices hagiográficos latinos de origen hispánico de los siglos ixxiv. Con un apéndice sobre el siglo xv. Ensayo de inventario”, in Analecta Bollandiana 127 (2009) 313–363.
Martín y Iglesias/Iranzo y Abellán 2012 José Carlos Martín [y Iglesias]/Salvador Iranzo [y] Abellán: “Justo de Urgel, ‘Sermo de S. Vicentio’ (‘CPL’ 1092). Estudio de su tradición manuscrita, edición crítica y traducción”, in Anuario de estudios medievales 42 (2012) 229–251.
Martínez y Díez 1961 Gonzalo Martínez [y] Díez: “Un nuevo códice del ‘Liber iudiciorum’ del siglo xii”, in Anuario de historia del derecho español 30 (1961) 651–694.
Martínez y Díez 1962 Gonzalo Martínez [y] Díez: “Una colección canónica pirenaica del siglo xi”, in Miscelánea Comillas 38 (1962) 211–270.
Martínez y Díez 1966 Gonzalo Martínez [y] Díez: La Colección Canónica Hispana 1: Estudio (Monumenta Hispaniae Sacra. Serie canónica 1), Madrid 1966.
Martínez y Díez 1969 Gonzalo Martínez [y] Díez: “Dos catálogos inéditos de la Biblioteca de monasterio de Ripoll”, in Hispania Sacra 22 (1969) 333–423.
Martínez y Gázquez e. a. 2011 Estudios de latín medieval hispánico. Actas del V Congreso Internacional de Latín Medieval Hispánico, Barcelona 7–10 de septiembre de 2009, ed. by José Martínez [y] Gázquez e. a. (Millenio medievale 92. Strumenti e studi N. S. 30), Firenze 2011.
Martirologio de Usuardo 1998 Martirologia de Usuardo. Museu Diocesà de Girona, Museu d’Art, Girona, Barcelona 1998.
Marty 1926 Jean Marty: “Le Bréviaire de Cuxa, du xiiie siècle et saint Ermengol d’Ayguatébia”, in Revue historique et littéraire du diocèse de Perpignan 6 (1926) 19–22.
Mas 1982 Josiane Mas: “La tradition musicale en Septimanie. Répertoire et tradition musicale”, in Liturgie et musique 1982, 269–286.
Mas i Domènech 1906–1921 Joseph Mas [i Domènech] (ed.): Notes històriques del bisbat de Barcelona 1–13: Rúbrica dels ‘Libri Antiquitatum’ de la Sèu de Barcelona, Barcelona 1906–1921.
Mas i Domènech 1915–1916 Joseph Mas [i Domènech]: “Notes documentals de llibres antichs a Barcelona”, in Boletín de la Real Academia de Buenas Letras de Barcelona 15–16 (1915–1916) 155–167, 238–251, 330–345, 400–406 and 444–463.
Masdeu i Costa 1921–1924 Josep Masdeu [i Costa]: “Un inventari de l’any 1217 de Sant Joan de les Abadesses”, in Butlletí del Centre Excursionista de Vich 4 (1921–1924) 141–146.
Masnou i Pratdesaba 2013 Josep Maria Masnou i Pratdesaba: “Els necrologis de Serrateix”, in Misceŀlània litúrgica catalana 21 (2013) 115–150.
Masnou i Pratdesaba 2019 Josep Maria Masnou [i Pratdesaba]: “La vida canonical a la seu de Vic a l’edat mitjana”, in Crispí i Cantón e. a. 2019, 115–125.
Masnou i Pratdesaba 2022 Josep [Maria] Masnou [i] Pratdesaba: La vida canonical al bisbat de Vic (886–1230). L’aplicació de la reforma gregoriana a partir de l’estudi prosopogràfic (Studia Historica Tarraconensia 14), Barcelona 2022.
Masoliver i Masoliver 1995 Alejandro Masoliver [i Masoliver]: “La biblioteca de Poblet”, in Campos y Fernández de Sevilla 1995, 373–393.
Massó i Torrents 1896 Jaume Massó [i] Torrents: Manuscrits catalans de la Biblioteca Nacional de Madrid. Notícies per un catàleg raonat, Barcelona 1896.
Massó i Torrents/Rubio i Balaguer 1914–1927 Jaume Massó [i] Torrents/Jordi Rubio i Balaguer: “Catàleg dels manuscrits de la Biblioteca de Catalunya”, in Butlletí de la Biblioteca de Catalunya 1 (1914) 22–29, 49–121 and 145–162; ibid. 2 (1915) 107–113 and 158–178; ibid. 3 (1916) 93–122; ibid. 4 (1917) 78–119; ibid. 5 (1918–1919) 149–185; ibid. 6 (1920–1922) 238–312; ibid. 7 (1923–1927) 339–346 [revised repr. Massó i Torrents/Rubio i Balaguer 1989].
Massó i Torrents/Rubio i Balaguer 1989 Jaume Massó i Torrents (†)/Jordi Rubio i Balaguer (†): Catàleg dels manuscrits de la Biblioteca de Catalunya 1: Mss. 1–154, Barcelona 1989.
Massot i Muntaner 1974 Josep Massot i Muntaner: “El fons monàstic de Sant Feliu de Guíxols de la Biblioteca de Montserrat”, in II Coŀloqui d’història del monaquisme català 1972–1974, 2, 343–358.
Mateu i Ibars 1969 Josefina Mateu [i] Ibars: “Los manuscritos de los siglos x a xiv de la Biblioteca Provincial y Universitaria de Barcelona”, in Biblioteconomía 26 (1969) 83–123.
Mateu i Ibars/Mateu i Ibars 1980–1991 Josefina Mateu [i] Ibars/María Dolores Mateu [i] Ibars: Colectánea paleográfica de la Corona de Aragón. Siglos ixxviii 1: Textos y transcripciones, Barcelona 1991; … [2]: Láminas, Barcelona 1980.
Mateu y Llopis 1946 Felipe Mateu y Llopis: “De la Hispania Tarraconense visigoda a la Marca Hispánica carolina”, in Analecta Sacra Tarraconensia 19 (1946) 1–122.
Mattaloni 2017 Valeria Mattaloni (ed.): Rescriptum beati Gregorii papae ad Augustinum episcopum quem Saxoniam in praedicatione direxerat seu Libellus responsionum (Edizione nazionale dei testi mediolatini d’Italia 43. Serie I 24), Firenze 2017.
Mattei-Cerasoli 1948 Leone Mattei-Cerasoli: “Una lettra inedita di Alcuino”, in Benedictina 2 (1948) 227–230.
Matter 1982 Edith Ann Matter: “The Lamentations commentaries of Hrabanus Maurus and Paschasius Radbertus”, in Traditio 38 (1982) 137–163.
Matter 1985 Edith Ann Matter (ed.): “Pascasii Radberti De partu virginis”, in Paschasii Radberti De partu virginis. De assumptione sanctae Mariae virginis (CChr.CM 56 C), Turnhout 1985, 5–96.
Matter 1990 Edith Ann Matter: “Alcuin’s questions-and-answer texts”, in Revista di storia della filosofía N. S. 45 (1990) 645–656.
Matter 1996 Edith Ann Matter: “A Carolingian schoolbook? The manuscript tradition of Alcuin’s ‘De fide’ and related treatises”, in Nicholas/Wenzel 1996, 145–152.
Matter 2010 Edith Ann Matter: “Alcuin’s theology”, in Tremp/Schmuki 2010, 90–105 [with 1 figure].
Mazzatini 1897 Giuseppe Mazzatini: La biblioteca dei rei d’Aragona in Napoli, Rocca S. Casciano 1897.
Mazzini 1924 Giovanni Mazzini: “Il codice Vaticano latino 3313 della grammatica di Prisciano”, in Archivum Latinitatis Medii Aevi 1 (1924) 213–222.
Maubon 1895 Antoine Maubon: Les livres liturgiques du diocèse de Montpellier, Montpellier 1895.
Mayer 1974 Hartwig Mayer: Althochdeutsche Glossen. Nachträge. Old high German glosses. A supplement, Toronto/Buffalo 1974.
Mazel 2005 Florian Mazel: “‘L’invention d’une tradition’. Les monastères Saint-Victor de Marseille et Saint-Gilles à la recherche du patronage de Pierre (xie–xiie siècles)”, in Bouter 2005, 337–367.
McCormick 2001 Michael McCormick: Origins of the European economy. Communications and commerce, A. D. 300–900, Cambridge 2001.
McKitterick 1980a Rosamond McKitterick: “Charles the Bald (823–877) and his library, The patronage of learning”, in The English Historical Review 95 (1980) 28–47 [repr. in McKitterick 1995, no V].
McKitterick 1980b Rosamond McKitterick: “Some Carolingian law-books and their function”, in Tierney/Linehan 1980, 13–27 [repr. in McKitterick 1994, no VIII].
McKitterick 1989 Rosamond McKitterick: The Carolingians and the written word, Cambridge 1989 (etc.).
McKitterick 1994 Rosamond McKitterick: Books, scribes and learning in the Frankish kingdoms, 6th–9th centuries (Collected Studies Series 452), Aldershot 1995.
McKitterick 1995 Rosamond McKitterick: The Frankish kings and culture in the early Middle Ages (Collected Studies Series 477), Farnham 1995.
McKitterick 2012 Rosamond McKitterick: “Glossaries and other innovations in Carolingian book production”, in Kwakkel e. a. 2012, 21–76.
McNally 1973 Robert E. McNally (ed.): Scriptores Hiberniae minores 1 (CChr.SL 108 B), Turnhout 1973.
McNeill/Gamer 1938 John Thomas McNeill/Helena Margaret Gamer: Medieval handbooks of penance. A translation of the principal ‘libri poenitentiales’ and selections from related documents (Records of Civilization. Sources and Studies 29), New York 1938 [repr. New York 1965].
Medieval manuscript treasures 1993 Medieval manuscript treasures at the Hispanic Society of America (exhibition catalogue), New York 1993.
Meens 1994 Robert Marie Joseph Meens: Het tripartite boeteboek. Overlevering en betekenis van vroegmiddeleeuwse biechtvoorschriften (met editie en vertaling van vier ‘tripartita’) (Middeleeuwse studies en bronnen 41), Hilversum 1994.
Meens 1998 Rob Meens: “The frequency and nature of early medieval penance”, in Biller/Minnis 1998, 35–61.
Meens 2000 Rob Meens: “The oldest manuscript witness of the ‘Collectio canonum hibernensis’”, in Peritia 14 (2000) 1–19.
Meens 2006 Rob Meens: “Penitentials and the practice of penance in the tenth and eleventh centuries”, in Early Medieval Europa 14 (2006) 7–21.
Meens 2014 Rob Meens: Penance in medieval Europe, 600–1200, Cambridge 2014.
Meens Rob Meens: “Canon law in the early Middle Ages. Problems and prospects”, in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistische Abteilung (forthcoming).
Meens e. a. 2016 Religious Franks. Religion and power in the Frankish kingdoms. Studies in honour of Mayke de Jong, ed. by Rob Meens e. a., Manchester 2016.
van der Meer 2016 Matthieu [Herman] van der Meer: “The ‘Glosae in regula S. Benedicti’ – a text between the ‘Liber Glossarum’ and Smaragdus’ ‘Expositio in regulam S. Benedicti’”, in Dossier d’HEL 10 (2016) 305–319.
Meersseman/Adda 1966 Gilles Gérard Meersseman/Edvige Adda (ed.): Manuale di computo con ritmo mnemotecnico dell’arcidiacono Pacifico di Verona († 844) (Italia Sacra. Studi e documenti di storia ecclesiastica 6), Padova 1966.
Mélanges Andrieu 1956 Mélanges en l’honneur de Monseigneur Michel Andrieu (Revue des sciences réligieuses. Hors série), Strasbourg 1956.
Mélanges Braibant 1959 Mélanges offerts par ses confrères étrangers à Charles Braibant, Bruxelles 1959.
Mélanges Chatelain 1910 Mélanges offerts à M. Émile Chatelain, membre de l’Institut, directeur-adjoint à l’École pratique des hautes études, conservateur de la Bibliothèque de l’Université de Paris, par ses élèves et ses amis. 15 avril 1910, Paris 1910.
Mélanges Fournier 1929 Mélanges Paul Fournier. De la Bibliothèque d’histoire du droit sous les auspices de la Société d’histoire du droit, Paris 1929 [repr. Aalen 1982].
Mélanges Louis 1982 La chanson de geste et le mythe carolingien. Mélanges René Louis publiés par ses collègues, ses amis et ses élèves à l’occasion de son 75e anniversaire 1–2, Saint-Pere-sous-Vézelay 1982.
Mélanges Marouzeau 1948 Mélanges de philologie, de littérature et d’histoire anciennes offerts à J. Marouzeau par ses collègues et élèves étrangers, Paris 1948.
Mélanges Müller 1974 Sapientiae procerum amore. Mélanges médiévistes offerts à Dom Jean-Pierre Müller O.S.B. à l’occasion de son 70ème anniversaire (24 février 1974), ed. by Theodor Wolfram Köhler (Studia Anselmiana 63), Roma 1974.
Mélanges Podechard 1945 Mélanges E. Podechard. Études de sciences religieuses offertes pour son éméritat au doyen honoraire de la Faculté de Théologie de Lyon, Lyon 1945.
Mélanges Tisserant 1964 Mélanges Eugène Tisserant 1–7 (Studi e testi 230–237), Città del Vaticano 1964.
Melville/Müller 2002 Regula Sancti Augustini. Normative Grundlage differenter Verbände im Mittelalter. Tagung der Akademie der Augustiner-Chorherren von Windesheim und des Sonderforschungsbereichs 537, Projekt C ‘Institutionelle Strukturen religiöser Orden im Mittelalter’ vom 14. bis zum 16. Dezember 2000 in Dresden (Publikationen der Akademie der Augustiner-Chorherren von Windesheim 3), ed. by Gert Melville/Anne Müller, Paring 2002.
Ménard 1638 Hugues Ménard (ed.): Concordia regularum auctore S. Benedicto Anianae abbate …, Paris 1638.
Ménard 1750 Léon Ménard: Histoire civile, ecclésiastique et littéraire de la Ville de Nisme … 2, Paris 1750.
Menéndez y Pelayo 1902 Marcelino Menéndez y Pelayo: Bibliografía hispano-latina clásica (Revista de archivos, bibliotecas y museos), Madrid 1902.
Menéndez y Pidal 1960 Ramón Menéndez [y] Pidal: La Chanson de Roland et la tradition épique des Francs, Paris 21960.
Mentzel-Reuters 1997 Handschriftenarchiv Bernhard Bischoff (Bibliothek der Monumenta Germaniae Historica, Hs. CI, C2). Mikrofiche-Edition, ed. by Arno Mentzel-Reuters. Mit einem Verzeichnis der beschriebenen Handschriften von Zdenka Stoklaskovä/Marcus Stumpf (MGH Hilfsmittel 16), München 1997.
Mercati 1908 Giovanni Mercati: “Die ältesten lateinischen Kommentare zum Hebräerbrief”, in Theologischer Revue 7 (1908) 265–270 and 297–300 [repr. in Mercati 1937, 102–111].
Mercati 1911 Giovanni Mercati: “Per la storia della Biblioteca Apostolica. Bibliotecario Cesare Baronio”, in Simoncelli 1911, 85–178.
Mercati 1937 Giovanni Mercati: Opere minori. Raccolte in occasione del settantesimo natalizio sotto gli auspici di S. S. Pio XI 3: (1907–1916) (Studi e testi 78), Città del Vaticano 1937.
Merino y de Bolea/de la Canal 1819 Antolín Merino [y de Bolea]/José de la Canal: España sagrada 43: Tratado LXXXI. De la santa iglesia de Gerona en su estado antiguo, Madrid 1819.
Merino de Jesucristo 1780 Andres Merino de Jesucristo: Escuela paleográphica, ó de leer letras antiguas, desde la entrada de los Godos en España, hasta nuestros tiempos, Madrid 1780.
Metz 1961 René Metz: “Chronique de l’Institut de recherche et d’étude du droit canonique médiéval”, in Revue de droit canonique 11 (1961) 61–68.
Metzger 2002 Wolfgang Metzger: Die humanistischen, Triviums- und Reformationshandschriften der Codices Palatini latini in der Vatikanischen Bibliothek (Cod. Pal. lat. 1461–1914) (Kataloge der Universitätsbibliothek Heidelberg 4), Wiesbaden 2002.
Meyer 1835 Heinrich Meyer (ed.): Anthologia veterum latinorum epigrammatum et poëmatum. Editionem Burmannianam digessit et auxit 2, Leipzig 1835.
Meyer 1908 Wilhelm Meyer: “Ein Merowinger Rythmus über Fortunatus und altdeutsche Rythmik in lateinischen Versen”, in Nachrichten der K. Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen. Philologisch-historische Klasse 1908, 31–81 [repr. in Meyer 1905–1936, 3, 42–97].
Meyer 1905–1936 Wilhelm Meyer: Gesammelte Abhandlungen zur mittellateinischen Rythmik 1–3, Berlin 1905–1936 [repr. Hildesheim/New York 1970].
Meyer 2012 Sofia Meyer: Der heilige Vinzenz von Zaragoza. Studien zur Präsenz eines Märtyrers zwischen Spätantike und Hochmittelalter (Beiträge zur Hagiographie 10), Stuttgart 2012.
Meyer 2019 Christian Meyer: Catalogue des manuscrits notés du Moyen Âge conservés dans les bibliothèques publiques de France 6: Collections d’Auvergne - Rhône-Alpes, de Nouvelle Aquitaine, d’Occitanie et de Provence - Alpes - Côte d’Azur; Aix-en-Provence, Albi, Arles, Auch, Avignon, Bayonne, Bordeaux, Carcassonne, Carpentras, Clermont-Ferrand, Foix, Fréjus, Grasse, Grenoble, Limoges, Lunel, Lyon, Marseille, Mende, Montauban, Montpellier, Moulins, Narbonne, Nice, Nîmes, Périgueux, Perpignan, Poitiers, Saint-Bonnet-le-Château, Saint-Victor-sur-Rhins, Toulouse, Turnhout 2019.
Meyer/Viallet 2011 Le silence du cloître. L’exemple des saints, xive–xviie siècle, ed. by Fréderic Meyer/Ludovic Viallet (Identités franciscaines à l’âge des réformes. Collections Histoires croisées) Clermont-Ferrand 2011.
Meyvaert 1963 Paul Meyvaert: “Towards a history of the textual transmission of the ‘Regula S. Benedicti’”, in Scriptorium 17 (1963) 83–110 [repr. in Meyvaert 1977, no IV].
Meyvaert 1966 Paul Meyvaert: “A metrical calendar by Eugenius Vulgarius”, in Analecta Bollandiana 84 (1966) 349–377 [repr. in Meyvaert 1977, no XV].
Meyvaert 1977 Paul Meyvaert: Benedict, Gregory, Bede and others. Collected essays (Collected Studies Series 61), London 1977.
Meyvaert 2002 Paul Meyvaert: “Discovering the calendar (Annalis Libellus) attached to Bede’s own copy of ‘De temporum ratione’”, in Analecta Bollandiana 120 (2002) 5–64.
Micheli 1939 Geneviève Louise Micheli: L’enluminure du haut Moyen Âge et les influences irlandaises, Bruxelles 1939.
Milano e i Milanesi 1986 Milano e i Milanesi prima del Mille. Atti del 10o Congresso Internazionale di Studi sull’Alto Medioevo, Milano, 26–30 settembre 1983, Spoleto 1986.
Millares y Carlo 1932 Agustín Millares [y] Carlo: Tratado de paleografía española [1:] Texto, Madrid 21932; … [2:]: Láminas, Madrid 21932.
Millares y Carlo 1961 Agustín Millares [y Carlo]: “Manuscritos visigóticos. Notas bibliográficas”, in Hispania Sacra 14 (1961) 337–444 [also separate: Millares y Carlo 1963].
Millares y Carlo 1963 Agustín Millares [y] Carlo: Manuscritos visigóticos, Madrid/Barcelona 1963.
Millares y Carlo 1983 Agustín Millares [y] Carlo (†): Tratado de paleografía española. Con la colaboración de José Manuel Ruiz [y] Asencio 1: Texto, Madrid 31983; 2–3: Láminas, Madrid 31983.
Millares y Carlo 1999 Agustín Millares [y] Carlo (†): Corpus de códices visigóticos 1: Estudio, ed. by Manuel Cecilio Díaz y Díaz e. a., Las Palmas de Gran Canaria 1999; 2: Álbum, ed. by Manuel Cecilio Díaz y Díaz e. a., Las Palmas de Gran Canaria 1999.
Millàs i Vallicrosa 1931 Josep Maria Millàs i Vallicrosa: Assaig d’història de les idees físiques i matemàtiques a la Catalunya medieval 1 (Estudis universitaris catalans. Sèrie monogràfica 1), Barcelona 1931 [reduced repr. … Pròleg Joan Vernet [i Ginés] (Biblioteca Clàssics de la ciència), Barcelona 1983].
Millás y Vallicrosa 1945 José María Millás [y] Vallicrosa: “Valoración de la cultura románica en la época de Santa María de Ripoll”, in Pirineos 1 (1945) 63–87 [also separate: Zaragoza 1945; repr. in Millás y Vallicrosa 1949, 43–64].
Millás y Vallicrosa 1949 José María Millás y Vallicrosa: Estudios sobre historia de la ciencia española (CSIC. Instituto ‘Luis Vives’ de Filosofía. Sección de Historia de la Filosofía Española. Asociación para la Historia de la Ciencia Española. Estudios 2), Barcelona 1949 [repr. … (Estudios sobre la ciencia 14), Madrid 1987].
Millás y Vallicrosa 1959 José María Millás [y] Vallicrosa: “Sobre el manuscrito 19 de la Biblioteca Nacional”, in Revista de archivos, bibliotecas y museos 67 (1959) 119–126 and plates I–VII [repr. under the title “El ms. 19 de la Biblioteca Nacional de Madrid y sus influencias clásica y oriental en la transmisión de las ciencias”, in Millás y Vallicrosa 1960, 51–59 and plates I–VII].
Millás y Vallicrosa 1960 José María Millás y Vallicrosa: Nuevos estudios sobre historia de la ciencia española (CSIC. Instituto ‘Luis Vives’ de Filosofía. Sección de Historia de la Filosofía Española. Asociación para la Historia de la Ciencia Española. Estudios 7), Barcelona 1960 [repr. … (Estudios sobre la ciencia 15), Madrid 1987].
Millenum 1989 Millenum [!]. Història i art de l’Església catalana (exhibition catalogue), Barcelona 1989.
Miniatures espagnoles et flamandes 1964 Miniatures espagnoles et flamandes dans les collections d’Espagne (Catalogues d’expositions organisées à la Bibliothèque royale Albert Ier 14), Bruxelles 1964.
Miniatures médiévales en Languedoc méditerranéen 1963 Miniatures médiévales en Languedoc méditerranéen (exhibition catalogue), Montpellier 1963.
Miquel i Vives/Sala i Albareda 1999 Temps de monestirs. Els monestirs catalans entorn l’any mil (exhibition catalogue), ed. by Marina Miquel i Vives/Margarida Sala [i Albareda], Barcelona 1999 [Spanish version: Miquel i Vives/Sala i Albareda 2000].
Miquel i Vives/Sala i Albareda 2000 Tiempo de monasterios. Los monasterios de Cataluña en torno al año 1000 (exhibition catalogue), ed. by Marina Miquel i Vives/Margarida Sala [i Albareda], Barcelona 2000.
Miquel i Rosell 1928–1932 Francesc Xavier Miquel [i] Rosell: “Catàleg dels llibres manuscrits de la Biblioteca del Monestir de Sant Cugat del Vallès existents a l’Arxiu de la Corona d’Aragó”, in Butlletí de la Biblioteca de Catalunya 8 (1928–1932) 143–240 [with 13 figures].
Miquel i Rosell 1937 Francesc Xavier Miquel [i] Rosell: Catàleg dels llibres manuscrits de la Biblioteca del Monestir de Sant Cugat del Vallès existents a l’Arxiu de la Corona d’Aragó, Barcelona 1937.
Miquel y Rosell 1944 Francisco [Javier] Miquel [y] Rosell: “Manuscritos patrísticos existentes en la Biblioteca de la Universidad de Barcelona”, in Analecta Sacra Tarraconensia 17 (1944) 31–66 and 1 plate.
Miquel y Rosell 1948–1949 Francisco Javier Miquel [y] Rosell: “Manuscritos bíblicos y litúrgicos de la Biblioteca universitaria de Barcelona”, in Estudios bíblicos II 7 (1948) 257–292 and 407–440; ibid. II 8 (1949) 5–46.
Miquel y Rosell 1958 Francisco [Javier] Miquel [y] Rosell: Inventario general de manuscritos de la Biblioteca Universitaria de Barcelona 1: 1 a 500 (Junta técnica de Archivos, Bibliotecas y Museos. Ediciones commemorativas del Centenario del Cuerpo Facultativo 1858–1958. 5), Madrid 1958.
Miquel y Rosell 1961 Francisco [Javier] Miquel [y] Rosell: Inventario general de manuscritos de la Biblioteca Universitaria de Barcelona 3: 1001 a 1500 (...), Madrid 1961.
Miranda y García 2015 Fermín Miranda [y] García: “Autores carolingios en los códices hispanos (siglos ixxi). Un ensayo de interpretación”, in Studia historica. Historia medieval 33 (2015) 25–50.
Miret y Sans 1915 Joaquim Miret y Sans: “Escolars catalans al Estudi de Bolonia en la xiiia centuria”, in Boletín de la Real Academia de Buenas Letras de Barcelona 15 (1915) 137–155.
Miscelánea Anglés 1958–1961 Miscelánea en homenaje a Monseñor Higinio Anglés 1–2, Barcelona.
Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 2005 Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 12 (Studi e testi 430), Città del Vaticano 2005.
Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 2011 Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 18 (Studi e testi 469), Città del Vaticano 2011.
Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 2012 Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 19 (Studi e testi 474), Città del Vaticano 2012.
Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 2022 Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 27 (Studi e testi 553), Città del Vaticano 2022.
Misceŀlània Albareda 1962–1964 Misceŀlània Anselm M. Albareda 1–2 [= Analecta Montserratensia 9–10 (1962–1964)], Montserrat 1962–1964.
Misceŀlània Coll i Alentorn 1984 Miquel Coll i Alentorn. Misceŀlània d’homentage en el seu vuitantè aniversari, Barcelona 1984.
Misceŀlànea històrica catalana 1970 Misceŀlànea històrica catalana. Homenatge al Pare Jaume Finestres, historiador de Poblet († 1769) (Scriptorium Populeti 3), Poblet 1970.
Misceŀlània Marquès 2010 Misceŀlània en honor de Josep M. Marquès, ed. by Narcís Figueras [i Capdevila]/Pep Vila [i Medinyà], Girona/Barcelona 2010.
Misceŀlània Trench i Òdena 1995 Misceŀlània dedicats a la memòria del Professor Josep Trench i Òdena [= Estudis castellonencs 6, 1 (1994–1995)], Castelló de la Plana 1995.
Misonne 1963 Daniel Misonne: “La législation canoniale de Saint-Ruf d’Avignon à ses origins. Règle de saint Augustin et coutumier”, in Annales du Midi 75 (1963) 471–489 [also in Moissac et l’Occident au xie siècle 1964, 147–163 and 163–166 (Discussion)] [repr. in Misonne 2001, 246–266].
Misonne 2001 Daniel Misonne: Réformes monastiques entre Escaut et Moselle du xe au xiie siècle. Travaux réunis à l’occasion de ses 75 ans [= Revue bénédictine 111, 1–2 (2001)], Maredsous 2001.
Moissac et l’Occident au xie siècle 1964 Moissac et l’Occident au xie siècle. Actes du colloque international de Moissac, 3–5 mai 1963, Toulouse 1964.
Molas 1960 Clemente Molas: “A propósito del ‘Ordo diurnus’ de San Benito de Aniano”, in Studia Monastica 2 (1960) 205–221.
Molas/Wegener 1963 Clemente Molas/Maria Wegener: “12. Ordo diurnus Anianensis (post 821)”, in Kassius Hallinger (ed.): Initia Consuetudinis Benedictinae. Consuetudines saeculi octavi et noni (Corpus Consuetudinum Monasticarum 1), Siegburg 1963, 305–309.
Molinier 1890 Auguste Molinier: Les obituaires français au Moyen Âge, Paris 1890.
Moly-Mariotti 2007 Florence Moly-Mariotti: “Riflessioni sull’evangeliario di Saint-Michel-de-Cuxa nel suo contesto. Un esempio liturgico benedictino”, in Iconografia e liturgia nella miniatura occidentale 2007, 57–66.
Mommsen 1861 Theodor Mommsen (ed.): “Die Chronik des Cassiodorus Senator vom J. 519 n. Chr.”, in Abhandlungen der Philologisch-Historischen Klasse der Königlich-Sächsischen Gesellschaft der Wissenschaften 3, 5, Leipzig 1861, 550–696.
Mommsen 1898 Theodor Mommsen (ed.): MGH Auctores Antiquissimi 13: Chronica minora saec. iv. v. vi. vii, Berlin 1898.
Mommsen/Meyer 1905a Theodor Mommsen (†)/Paul Martin Meyer (ed.): Theodosiani libri XVI cum constitutionibus Sirmondianis et leges novellae ad Theodosianum pertinentes 1, 1: Prolegomena, Berlin 1905.
Mommsen/Meyer 1905b Theodor Mommsen (†)/Paul Martin Meyer (ed.): Theodosiani libri XVI cum constitutionibus Sirmondianis et leges novellae ad Theodosianum pertinentes 2: Leges novellae ad Theodosianum pertinentes, Berlin 1905.
El monacato en los reinos de León y Castilla 2007 El monacato en los reinos de León y Castilla (siglos viixiii). X Congreso de Estudios Medievales (León, 2005), Ávila 2007.
Monastica III 1983 Monastica III. Scritti raccolti in memoria del XV centenario della nascita di S. Benedetto (480–1980) (Miscellanea Cassinese 47), Montecassino 1983.
Le monde des chanoines 1989 Le monde des chanoines (xie–xive siècle) (Cahiers de Fanjeaux 24), Toulouse 1989.
Monod 1873 Gabriel Monod (rec.): “Wattenbach 1873–1874, 1”, in Revue citique d’histoire et de littérature 67, 2 (1873) 253–263.
Monod 1876 Gabriel Monod: “Les origines de l’historiographie à Paris. Les Gesta regum Francorum”, in Mémoires de la Société de l’histoire de Paris et de l’Île de France 3 (1876) 219–240 [also separate: Paris 1877].
Monsalvatje y Fossas 1892 Francisco Monsalvatje y Fossas: Ridaura y su monasterio de Santa María (Noticias históricas 4), Olot 1892 [repr. Figueres 1981].
Monsalvatje y Fossas 1893 Francisco Monsalvatje y Fossas: El Vizcondado de Bas (Noticias históricas 5), Olot 1893 [repr. Figueres 1981].
de Montfaucon 1702 Bernard de Montfaucon: Diarium Italicum sive Monumentorum veterum, bibliothecarum, musæorum, etc. Notitiæ singulares in Itinerario Italico collectæ …, Paris 1702.
de Montfaucon 1739 Bernard de Montfaucon: Bibliotheca bibliothecarum manuscriptorum nova 1–2, Paris 1739.
Monumenta Annonis 1975 Monumenta Annonis. Köln und Siegburg. Weltbild und Kunst im hohen Mittelalter (exhibition catalogue), Köln 1975.
Mordeglia 2008 Caterina Mordeglia: “Valerius Bergidensis ep. [!]”, in Chiesa/Castaldi 2008, 459–471.
Mordek 1967 Hubert Mordek: “Zur handschriftlichen Überlieferung der Dacheriana”, in Quellen und Forschungen aus italienischen Archiven und Bibliotheken 47 (1967) 574–595 [with 1 figure].
Mordek 1968 Hubert Mordek: “Die Rechtssammlungen der Handschrift von Bonneval – ein Werk der karolingischen Reform”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 24 (1968) 339–434.
Mordek 1969 Hubert Mordek: “Dionysio-Hadriana und Vetus Gallica. Historisch geordnetes und systematisches Kirchenrecht am Hofe Karls des Großen”, in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistische Abteilung 55 (1969) 39–63 [with 1 figure].
Mordek 1970 Hubert Mordek: “Die historische Wirkung der Collectio Herovalliana”, in Zeitschrift für Kirchengeschichte 81 (1970) 220–243 [with 2 figures].
Mordek 1975 Hubert Mordek: Kirchenrecht und Reform im Frankenreich. Die ‘Collectio vetus Gallica’, die älteste systematische Kanonessammlung des fränkischen Gallien. Studien und Edition (Beiträge zur Geschichte und Quellenkunde des Mittelalters 1), Berlin/New York 1975.
Mordek 1978 Hubert Mordek: “Codices Pseudo-Isidoriani. Addenda zu dem gleichnamigen Buch von Schafer Williams”, in Archiv für katholisches Kirchenrecht 147 (1978) 471–478.
Mordek 1980 Hubert Mordek: “Isaak der Gute in Freiburg i. Br. Ein neuer Textfund und die Capitula des Bischofs von Langres überhaupt”, in Freiburger Diözesan-Archiv 100 (1980) 203–210.
Mordek 1986a Hubert Mordek: “Analecta canonistica I”, in Bulletin of Medieval Canon Law 16 (1986) 1–16.
Mordek 1986b Hubert Mordek: “Karolingische Kapitularien”, in Mordek 1986c, 25–50 [repr. in Mordek 2000b, 55–80].
Mordek 1986c Überlieferung und Geltung normativer Texte des frühen und hohen Mittelalters. Vier Vorträge, gehalten auf dem 35. Deutschen Historikertag 1984 in Berlin, ed. by Hubert Mordek (Quellen und Forschungen zum Recht im Mittelalter 4), Sigmaringen 1986.
Mordek 1986d Hubert Mordek: “Unbekannte Texte zur karolingischen Gesetzgebung. Ludwig der Fromme, Einhard und die Capitula adhuc conferenda”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 42 (1986) 446–470 [repr. in Mordek 2000b, 161–186].
Mordek 1991 Hubert Mordek: “Von der Alten in die Neue Welt. Eine spanische Rechtshandschrift des Frühmittelalters in Amerika”, in Bowman/Codey 1991, 159–179.
Mordek 1995a Hubert Mordek: Bibliotheca capitularium regum Francorum manuscripta. Überlieferung und Traditionszusammenhang der fränkischen Herrschererlasse (MGH Hilfsmittel 15), München 1995.
Mordek 1995b Hubert Mordek: “Frühmittelalterliche Gesetzgeber und Iustitia in Miniaturen weltlicher Rechtshandschriften”, in La giustizia nell’Alto Medioevo, secoli vviii 1995, 2, 997–1052.
Mordek 1996a Hubert Mordek: “Kapitularien und Schriftlichkeit“, in Schieffer 1996, 34–66 and plates 1–6 [repr. in Mordek 2000b, 307–339].
Mordek 1996b Hubert Mordek: “Leges und Kapitularien”, in Die Franken 1996, 1, 488–498 [repr. in Mordek 2000b, 341–352].
Mordek 2000a Hubert Mordek: “Fränkische Kapitularien und Kapitulariensammlungen. Eine Einführung”, in Mordek 2000b, 1–53.
Mordek 2000b Hubert Mordek: Studien zur fränkischen Herrschergesetzgebung. Aufsätze über Kapitularien und Kapitulariensammlungen ausgewählt zum 60. Geburtstag, Frankfurt am Main e. a. 2000.
Mordek/Schmitz 1987 Hubert Mordek/Gerhard Schmitz: “Neue Kapitularien und Kapitulariensammlungen”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 43 (1987) 361–439.
Morin 1901 Germain Morin: “Le psautier visigothique de Compostelle”, in Bibliothèque le l’École des chartes 62 (1901) 712–714.
Morin 1912 Germain Morin: “L’écrivain carolingien Hemmon et sa collection d’extraits des Pères pour saint Guillaume de Gellone”, in Revue Charlemagne 2 (1912) 116–126.
Morin 1914–1919 Germain Morin: “Les ‘Tractatus S. Augustini’ du ms. 4096 de Wolfenbüttel”, in Revue bénédictine 31 (1914–1919) 117–155.
Morin 1953 Germain Morin (ed.): Caesarii Arelatensis Opera 1: Sancti Caesarii Arelatensis Sermones 1 (CChr.SL 103), Turnhout 21953.
La mort et l’au-delà 1998 La mort et l’au-delà en France méridionale (xii e–xve siècle) (Cahiers de Fanjeaux 33), Toulouse 1998.
Mostert 1989 Marco Mostert: The library of Fleury. A provisional list of manuscripts (Middeleeuwse Studies en Bronnen 3), Hilversum 1989.
Mottironi 1959 Sergio Mottironi: “Come due antichissimi codici scampati dall’incendio della Biblioteca di Lione raggiunsero la quiete della Biblioteca di San Filippo”, in L’Oratorio di San Filippo Neri 16, dicembre 1959, 7.
Mühlbacher 1906 Engelbert Mühlbacher (ed.): MGH Diplomata Karolinorum 1: Pippini, Carlomanni, Caroli Magni diplomata, Hannover 1906.
Müller 1865 Lucian Müller: “Über ein heutiges Kinderspiel”, in Jahrbücher für classische Philologie 11 (1865) 217–223.
Müller 1911 Alfons Müller: “Ein neues Fragment aus dem Schriftkommentar des Luculentius”, in Theologische Quartalschrift 93 (1911) 206–222.
Müller 1973 Hans-Georg Müller: Hrabanus Maurus, De laudibus sancta [!] crucis. Studien zur Überlieferung und Geistesgeschichte mit dem Faksimile-Textabdruck aus Codex Reg. Lat. 124 der vatikanischen Bibliothek (Mittellateinisches Jahrbuch. Beiheft 11), Ratingen e. a. 1973.
Müller 1985 Clemens Müller: “Wettinus – Guetinus – Uguetinus. Ein Beitrag zur Überlieferungsgeschichte von Heitos ‘Visio Wettini‘“, in Reinle e. a. 1985, 23–36 [with 1 figure].
Müller 1988 Hildegund Müller: Exemplarische Untersuchungen zu den Quellen des Luculentius-Homiliars, Dipl. Wien 1988.
Müller 1999 Hildegund Müller: Das ‘Luculentius’-Homiliar. Quellenkritische Untersuchungen mit Teiledition (Wiener Studien. Beiheft 23. Arbeiten zur Mittel- und Neulateinischen Philologie 3), Wien 1999.
Müller/Sommar 2006 Medieval church law and the origins of the Western legal tradition. A tribute to Kenneth Pennington, ed. by Wolfgang P. Müller/Mary E. Sommar, Washington D.C. 2006.
Münsch 2001 Oliver Münsch: Der Liber legum des Lupus von Ferrières (Freiburger Beiträge zur Mittelalterlichen Geschichte 14), Frankfurt am Main e. a. 2001.
Münsch/Zotz 2004 Scientia veritatis. Festschrift für Hubert Mordek zum 65. Geburtstag, ed. by Oliver Münsch/Thomas Zotz, Ostfildern 2004.
Müssigbrod 1991 Axel Müssigbrod: “Das Necrolog von Saint-Pons-de-Thomières”, in Neiske e. a. 1991, 83–117.
Mütherich 1974 Florentine Mütherich: “Handschriften im Umkreis Friedrichs II.”, in Fleckenstein 1974, 9–21 [with 8 figures].
Mütherich 1977 Florentine Mütherich: “Das Godelgaudus-Sakramentar – ein verlorenes Denkmal aus der Zeit Karls des Großen“, in Piel/Traeger 1977, 267–274 [with 6 figures] [revised repr. in Mütherich 2004, 83–97].
Mütherich 1989 Florentine Mütherich: “Die Bilder”, in Aratea 1989, 31–78.
Mütherich 1994 Florentine Mütherich: “Frühkarolingische Rechtshandschriften“, in Aachener Kunstblätter 60 (1994) 79–86.
Mütherich 2004 Florentine Mütherich: Studies in Carolingian manuscript illumination, London 2004.
Mundó i Marcet 1956 Anscari Manuel Mundó i Marcet: “El Commicus palimsest Paris lat. 2269. Amb notes sobre litúrgia i manuscrits visigòtics a Septimània i Catalunya”, in Liturgica 1956–1966, 1, 151–275 and plates 1–8.
Mundó i Marcet 1959 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “Les anciens synodes abbatiaux et les ‘Regulae sanctorum patrum’”, in Steidle 1959, 107–125.
Mundó i Marcet 1961a Anscari [Manuel] Mundó [i Marcet]: “Códices isidorianos de Ripoll”, in Díaz y Díaz 1961, 389–400.
Mundó i Marcet 1961b Anscari [Manuel] Mundó [i Marcet]: “La nouvelle édition critique de la règle de saint Benoît”, in Revue bénédictine 61 (1961) 381–399.
Mundó i Marcet 1962 Anscari [Manuel] Mundó [i Marcet]: “Entorn de la carta de l’abat Oliba a Arnau Mir de Tost”, in Misceŀlània Albareda 1962–1964, 1, 207–216 and 1 plate [repr. in Mundó i Marcet 1998, 308–355].
Mundó i Marcet 1965 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “Les inscripcions de Tassi i d’Hildebrand de Sant Père de Rodes segons Marca i Pujades”, in Homenaje Vicens Vives 1965–1967, 1, 293–308 [repr. in Mundó i Marcet 1998, 194–212].
Mundó i Marcet 1974 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “Regles i observances monàstiques a Catalunya”, in II Coŀloqui d’història del monaquisme català 1972–1974, 2, 7–24.
Mundó i Marcet 1974–1975 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “L’autenticitat del sermó d’Oliba de Vic sobre sant Narcís de Girona”, in Anales del Instituto de Estudios Gerundenses 22 (1974–1975) 97–114 [repr. in Mundó i Marcet 1998, 382–400].
Mundó i Marcet 1978 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “Ripoll i la cultura catalana a la segona meitat del segle xè”, in Revista de Girona 24 (1978) 167–169 [with 1 figure].
Mundó i Marcet 1980–1982 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “El pacte de Cazola del 1179 i el ‘Liber feudorum maior’. Notes paleogràfiques i diplomàtiques”, in Jaime I y su época 1980–1982, 119–129 and 20 plates.
Mundó i Marcet 1982a Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “I ‘corpora’ e i ‘codices regularum’ nella tradizione codicologica delle regole monastiche”, in San Benedetto nel suo tempo 1982, 2, 477–520.
Mundó i Marcet 1982b Anscari Mundó i Marcet: “Entorn de dos còdexs del segle xè de Sant Cugat del Vallès”, in Faventia 4, 2 (1982) 7–23 [with 3 figures] [repr. in Mundó i Marcet 1998, 139–153].
Mundó i Marcet 1982c Anscari Mundó i Marcet: “Sur quelques manuscrits liturgiques languedociens de l’époque carolingienne (vers 800)”, in Liturgie et musique 1982, 81–95.
Mundó i Marcet 1983 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “Notas para la historia de le escritura visigótica en su período primitivo”, in Homenaje Díaz y Díaz 1983, 175–196 and 8 plates.
Mundó i Marcet 1985a Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “Comment reconnaître la provenance de certains fragments de manuscrits détachés de reliures”, in Codices manuscripti 11 (1985) 116–123 [with 1 figure].
Mundó i Marcet 1985b Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “Els escriptoris i les biblioteques”, in Girona dins la formació de l’Europa medieval 1985, 87–95 [with 4 figures].
Mundó i Marcet 1985–1986 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “Els manuscrits del ‘Liber iudiciorum’ de les comarques gironines”, in Portella i Comas 1985–1986, 77–86.
Mundó i Marcet 1988 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “Importación, exportación y expoliaciones de códices en Cataluña (siglos viii al xiii)”, in Coloquio sobre circulación de códices 1988, 87–134.
Mundó i Marcet 1989 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “Al marge de l’inventari de llibres de Sant Joan de les Abadesses del 1218”, in XXVII Assemblea Intercomarcal d’Estudiosos 1989, 131–135.
Mundó i Marcet 1991a Anscari ManuelMundó [i Marcet]: “Collectaneum seu Homiliae Luculentii in Epistolas et Evangelia (Madrid, R. Academia de la Historia, San Millán Ms. 17 i 21”, in Catalunya romànica 1991b, 190 sq. [with 2 figures].
Mundó i Marcet 1991b Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “Producció i conservació del material escrit a Catalunya. Escriptors i biblioteques pels volts l’any Mil”, in Barral i Altet e. a. 1991, 378–381.
Mundó i Marcet 1994 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “La cultura artística escrita”, in Catalunya romànica 1994, 133–162 [with 52 figures] [repr. under the title “La cultura escrita dels segles ix al xii a Catalunya”, in Mundó i Marcet 1998, 484–582].
Mundó i Marcet 1995 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: “El jutge Bonsom de Barcelona, caŀligraf i copista del 979 al 1024”, in Condello/De Gregorio 1995, 269–288 and plates I–VI [repr. in Mundó i Marcet 1998, 587–610].
Mundó i Marcet 1998 Anscari ManuelMundó [i Marcet]: Obres completes 1: Catalunya 1: De la romanitat a la sobirania (Textos i estudis de cultura catalana 66), Barcelona 1998.
Mundó i Marcet 2002 Anscari Manuel Mundó [i Marcet]: Les Bíblies de Ripoll. Estudi dels Mss. Vaticà, lat. 5729 i París, BnF, lat. 6 (Studi e testi 408), Città del Vaticano 2002.
Mundó i Marcet/Alturo i Perucho 1999 Anscari ManuelMundò [i Marcet]/Jesús Alturo i Perucho: “La escritura de transición de la visigótica a la carolina en la Cataluña del siglo ix”, in Actas del VIII Coloquio del Comité Internacional de Paleografía Latina 1990, 131–138.
Mundó i Marcet/Olivar i Daydí 1963 Anscari [Manuel]Mundó [i Marcet]/Alexandre Olivar [i Daydí]: “Fragments d’un curiós sacramentari-martirologi”, in Gesammelte Aufsätze zur Kulturgeschichte Spaniens 21 (Spanische Forschungen der Görresgesellschaft I), Münster in Westfalen 1963, 12–53 [with 2 figures].
Munk Olsen 1979 Birger Munk Olsen: “Les classiques latins dans les florilèges médiévaux antérieurs au xiiie siècle”, in Revue d’histoire des textes 9 (1979) 47–121.
Munk Olsen 1982 Birger Munk Olsen: L’étude des auteurs classiques latins aux xie et xiie siècles 1: Catalogue des manuscrits classiques latins copiés du ixe au xiie siècle. Apicius – Juvénal (Documents, études et répertoires [26, 1]), Paris 1982.
Munk Olsen 1985 Birger Munk Olsen: L’étude des auteurs classiques latins aux xie et xiie siècles 2: Catalogue des manuscrits classiques latins copiés du ixe au xiie siècle. Livius – Vitruvius. Florilèges – Essais de plume (Documents, études et répertoires [26, 2]), Paris 1985.
Munk Olsen 1987 Birger Munk Olsen: L’étude des auteurs classiques latins aux xie et xiie siècles 3, 1: Les classiques dans les bibliothèques médiévales (Documents, études et répertoires [26, 3, 1]), Paris 1987.
Munk Olsen/Petitmengin 1989 Birger Munk Olsen/Pierre Petitmengin: “Les bibliothèques et la transmission des textes”, in Vernet 1989, 415–436 [with 7 figures].
Munzi 2000 Luigi Munzi: “Testi grammaticali e renovatio studiorum carolingia”, in De Nonno e. a. 2000, 351–388.
Munzi 2005 Luigi Munzi: “Un’appendice metrica all’’Ars Donati’”, in Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 2005, 345–355 [with 1 plate].
Munzi 2012 Luigi Munzi: “Dottrina prosodica e Lehrgedichte in età carolingia. Il carme ‘Mens tenebrosa’”, in Passalacqua e. a. 2012, 471–507.
Murray 1998 After Rome’s fall. Narrators and sources of early medieval history. Essays presented to Walter Goffart, ed. by Alexander Callander Murray, Toronto e. a. 1998.
La musique française 1934 La musique française du Moyen Âge à la Révolution (exhibition catalogue), Paris 1934.
Nabot y Tomás 1924 Francisco Nabot y Tomás: Los cartularios de las catedrales y monasterios de España en la Edad Media, Barcelona 1924.
Nadal/Vène 2020 La Bibliothèque des dominicains de Toulouse, ed. by Émilie Nadal/Magali Vène, Toulouse 2020.
Nagy/Sebök 1999 The man of many devices, who wandered full many ways. Festschrift in honour of János M. Bak, ed. by Balázs Nagy/Marcell Sebök, Budapest 1999.
Narberhaus 1930 Josef Narberhaus: Benedikt von Aniane. Werk und Persönlichkeit (Beiträge zur Geschichte des alten Mönchtums und des Benediktinerordens 16), Münster in Westfalen 1930.
Narbonne. Archéologie et histoire 1973 Narbonne. Archéologie et histoire. XLVe Congrès organisé par la Fédération historique du Languedoc méditerranéen et du Roussillon, à l’occasion de la célébration du VIIe Centenaire de la Cathédrale Saint-Just et Saint-Pasteur, Montpellier 1973 1–3, Narbonne 1973.
Nares e. a. 1808–1812 Robert Nares e. a.: A catalogue of the Harleian manuscripts in the British Museum 1–4, London 1808–1812 [repr. Hildesheim/New York 1973].
Nason 2004 Corey Mac Nason: “The mass commentary ‘Dominus vobiscum’. Its textual transmission and the question of authorship”, in Revue bénédictine 114 (2004) 75–91.
Nebbiai-Dalla Guarda 1989 Donatella Nebbiai-Dalla Guarda: “Classifications et classements”, in Vernet 1989, 373–393.
Nebbiai-Dalla Guarda 1995–1996 Donatella Nebbiai-Dalla Guarda: “La bibliothèque de l’abbaye de Saint-Guilhem-le-Désert. Répertoire des sources”, in Études héraultaises 26–27 (1995–1996) 77–84 [with 6 figures].
Nebbiai-Dalla Guarda 1996 Donatella Nebbiai-Dalla Guarda: “Les bibliothèques médiévales des abbayes bénédictines du Languedoc et de la Provence. État de la question et perspectives de recherche”, in Livres et bibliothèques 1996, 59–93.
Nebbiai-Dalla Guarda 1997–1998 Donatella Nebbiai-Dalla Guarda: “Une visite de Guillaume des Deux-Vierges, abbé de Saint-Guilhelm-le-Désert à Saint-Pierre de Sauve, Gard, du 24 au 27 décembre 1250”, in Études héraultaises 28–29 (1997–1998) 27–32 [with 1 figure].
Nebbiai-Dalla Guarda 2005a Donatella Nebbiai[-Dalla Guarda]: La bibliothèque de l’abbaye Saint-Victor de Marseille (xie–xve siècle) (Documents, études et répertoires 74), Paris 2005.
Nebbiai-Dalla Guarda 2005b Donatella Nebbiai-Dalla Guarda: “Les livres de l’éveque Guillaume Ribot († 1257) à Saint-Victor de Marseille”, in de Cevins/Matz 2005, 173–184.
Neiske e. a. 1991 Vinculum societatis. Joachim Wollasch zum 60. Geburtstag, ed. by Franz Neiske e. a., Sigmaringendorf 1991.
Neuheuser 2013 Bischofsbild und Bischofssitz. Geistige und geistliche Impulse aus regionalen Zentren des Hochmittelalters, ed. by Hanns Peter Neuheuser (Archa Verbi. Subsidia 9), Münster in Westfalen 2013.
Neuss 1922 Wilhelm Neuss: Die katalanische Bibelillustration um die Wende des 1. Jahrtausends und die altspanische Buchmalerei. Eine neue Quelle zur Geschichte des Auslebens der altchristlichen Kunst in Spanien und zur frühmittelalterlichen Stilgeschichte (Veröffentlichungen des romanischen Auslandsinstituts der rheinischen Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn 3), Bonn/Leipzig 1922.
La Neustrie 1985 La Neustrie. Les pays au nord de la Loire de Dagobert à Charles le Chauves (viie–ixe siècles) (exhibition catalogue), Rouen 1985.
Neff 1908 Karl Neff (ed.): Die Gedichte des Paulus Diaconus. Kritische und erklärende Ausgabe (Quellen und Untersuchungen zur lateinischen Philologie des Mittelalters 3, 4), München 1908.
Newhauser/Bejczy 2008 Richard Newhauser/István Bejczy: A supplement to Morton W. Bloomfield et al. ‘Incipits of Latin works on the virtues and vices, 1100–1500 A.D.’ (Instrumenta Patristica et Mediaevalia 50), Turnhout 2008.
Newton 1999 Francis [Lanneau] Newton: The scriptorium and library at Monte Cassino, 1058–1105 (Cambridge Studies in Palaeography and Codicology 7), Cambridge 1999.
Nicholas/Wenzel 1996 The whole book. Cultural perspectives on the medieval miscellany, ed. by Stephen George Nichols/Siegfried Wenzel (Recentiores. Later Latin Texts and Contexts 6), Ann Arbor (Mi.) 1996.
Nicolau i d’Olwer 1914–1915 Lluís Nicolau [i] d’Olwer: “Introducción al estudio de la literatura catalana”, in Estudio. Revista mensual 7 (1914) 328–351; ibid. 8 (1914) 1–15, 177–195 and 355–369; ibid. 9 (1915) 1–27, 297–315 and 417–491; ibid. 10 (1915) 1–24, 185–196 and 377–407 [Catalan version: Nicolau i d’Olwer 2022].
Nicolau i d’Olwer 1915–1920 Lluís Nicolau [i] d’Olwer: “L’escola poètica de Ripoll en els segles xxiii”, in Anuari de l’Institut d’Estudis Catalans 6 (1915–1920) 3–84.
Nicolau i d’Olwer 1929 Lluís Nicolau [i] d’Olwer: “Escriptors llatins de Catalunya. Llobet Benet, abat d’Arles (1004)”, in Estudis universitaris catalans 14 (1929) 70–75.
Nicolau i d’Olwer 2022 Lluís Nicolau [i] d’Olwer: Introducció a la història literària de Catalunya (Institut d’Estudis Catalans. Memòries de la Secció Històrico-Arqueològica 117), Barcelona 2022.
Nicolet 1996 Les littératures techniques dans l’Antiquité romaine. Statut, public et destination, tradition. Sept exposés suivis de discussions, ed. by Claude Nicolet (Entretiens sur l’Antiquité classique 42), Vandoeuvres-Genevè 1996.
de Nie e. a. 2005 Seeing the invisible in Late Antiquity and the early Middle Ages, ed. by Giselle de Nie e. a. (Utrecht Studies in Medieval Literacy 14), Turnhout 2005.
de Nolhac 1887 Pierre de Nolhac: La bibliothèque de Fulvio Orsini. Contributions à l’histoire des collections d’Italie et à l’étude de la Renaissance (Bibliothèque de l´École des Hautes Études 74), Paris 1887.
N. N. 1819 N. N.: “Auszug der Handschriften deutscher Geschichtsquellen, aus dem Catalogo Codicum Manuscript. Bibliothecae, Regiae Parisiens. T. I–IV. 1740 – 1744”, in Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtkunde 1 (1819) 293–316.
N. N. 1923–1927 N. N.: “Crònica. Adquisicions de manuscrits fins a 31 de desembre de 1927”, in Butlletí de la Biblioteca de Catalunya 7 (1923–1927) 347–355.
N. N. 1975 N. N.: “Biblioteca de Catalunya”, in Anuario de la Biblioteca de Catalunya y de las populares y especiales de Barcelona 1975, 15–63.
N. N. 1981 N. N.: “Inventari de manuscrits ingressats”, in Butlletí de la Biblioteca de Catalunya 9 (1981) 119–140.
Nothaft 2017 Carl Philipp Emanuel Nothaft: “Chronologically confused. Claudius of Turin and the date of Christ’s passion”, in Warntjes/Ó Cróinín 2017, 265–292.
Novokhatko 2019 Ekaterina Novokhatko: “At the crossroads of textual transmission. Catalano-Septimanian martyrologies and new research questions”, in Gazette du livre médiéval 65 (2019) 16–43.
Novokhatko 2021 Ekaterina Novokhatko: Religion, imagination and politics in post-Carolingian Catalonia (10th–12th centuries), PhD Universitat Autònoma de Barcelona, Bellaterra 2021.
Nürnberger 1883 August [Josef] Nürnberger: “Zur handeschriftlichen Ueberlieferung der Werke des hl. Bonifatius”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 8 (1883) 299–325.
Oberleitner 1969 Manfred Oberleitner (†): Die handschriftliche Überlieferung der Werke des heiligen Augustinus 1, 1: Italien. Werkverzeichnis (Sitzungsberichte der Österreichischen Akademie der Wissenschaften 263. Veröffentlichungen der Kommission zur Herausgabe des Corpus der Lateinischen Kirchenväter 1), Wien 1969.
Oberleitner 1970 Manfred Oberleitner (†): Die handschriftliche Überlieferung der Werke des heiligen Augustinus 1, 2: Italien. Verzeichnis nach Bibliotheken (Sitzungsberichte der Österreichischen Akademie der Wissenschaften 267. Veröffentlichungen der Kommission zur Herausgabe des Corpus der Lateinischen Kirchenväter 2), Wien 1970.
O’Callaghan 1897 Ramón O’Callaghan: Los códices de la Catedral de Tortosa, Tortosa 1897.
Ó Corráin 2017 Donnchadh Ó CorráinClavis litterarum Hibernensium. Medieval Irish books & texts (c. 400–c. 1600) 1 (Corpus Christianorum. Claves. Subsidia), Turnhout 2017.
Önnerfors 1985 Ute Önnerfors (ed.): Abbo von Saint-Germain-des-Prés, 22 Predigten. Kritische Ausgabe und Kommentar (Lateinische Sprache und Literatur des Mittelalters 16), Frankfurt am Main e. a. 1985.
Oliva y Sala 1913 Víctor Oliva [y Sala]: Introducción al estudio del arte del alfabeto en Cataluña. Documentos sobre la forma, composición y ornamentación de la letra de los siglos x al xiii, Barcelona 1913.
Olivar i Daydí 1948 Alexandre Olivar [i Daydí]: “Serie de ‘benedictiones lectionum’ en cod. Montserratensis 72”, in Ephemerides Liturgicae 62 (1948) 230–234.
Olivar i Daydí 1953 Alejandro Olivar [i Daydí] (ed.): El Sacramentario de Vich. Estudio y edición (Monumenta Hispaniae Sacra. Série litúrgica 4), Barcelona 1953.
Olivar i Daydí 1955 Alexandre Olivar [i Daydí]: “Notas sobre manuscritos”, in Hispania Sacra 8 (1955) 429–446.
Olivar i Daydí 1962 Alejandro Olivar [i Daydí]: Los sermones de san Pedro Crisólogo. Estudio crítico (Scripta et Documenta 13), Montserrat 1962.
Olivar i Daydí 1964 Alejandro Olivar [i Daydí] (ed.): Sacramentarium Rivipullense (Monumenta Hispaniae Sacra. Série litúrgica 7), Madrid/Barcelona 1964.
Olivar i Daydí 1967 Alexandre Olivar [i Daydí]: “Les supervivències litúrgiques autòctones a Catalunya en els manuscrits dels segles xixii”, in II Congrés litúrgic de Montserrat 1966–1967, 3, 21–89.
Olivar i Daydí 1969 Alexandre Olivar [i Daydí]: Els manuscrits litúrgics de la Biblioteca de Montserrat (Scripta et Documenta 18), Montserrat 1969.
Olivar i Daydí 1970 Alexandre Olivar [i Daydí]: “Els manuscrits litúrgics de procedència catalana conservats fora de Catalunya”, in Misceŀlànea històrica catalana 1970, 15–56.
Olivar i Daydí 1977a Alexandre Olivar [i Daydí]: Catàleg dels manuscrits de la Biblioteca del Monestir de Montserrat (Scripta et Documenta 25), Montserrat 1977.
Olivar i Daydí 1977b Alexandre Olivar [i Daydí]: “Els manuscrits andorrans conservats a la biblioteca de Montserrat”, in Quaderns d’estudis Andorrans 2 (1977) 43–47 [with 4 figures].
Olivar i Daydí 1983 Alexandre Olivar [i Daydí]: “Noves notícies de manuscrits litúrgics i a propòsit d’ells”, in Misceŀlània liturgica catalana 2 (1983) 131–143.
Olivar i Daydí 1991 Alexandre Olivar [i Daydí]: Catàleg dels manuscrits de la Biblioteca del Monestir de Montserrat. Primer suplement. Seguit d’una antologia de texts trets del fons manuscrit montserratí (Scripta et Documenta 41), Barcelona 1991.
Olivar i Daydí 1996 Alexandre Olivar i Daydí: “Nou panorama de la investigació de la historia de la litúrgia a Catalunya”, in Misceŀlania litúrgica catalana 7 (1996) 45–105.
Olivar i Daydí 2010 Alexandre Olivar [i Daydí]: Catàleg dels manuscrits de la Biblioteca del Monestir de Montserrat. Segon suplement. Manuscrits 1379 a 1487 (Scripta et Documenta 87), Barcelona 2010.
Oliveras y Caminal 1949 José Oliveras [y] Caminal: El problema de la divisibilidad del continuo con el apéndice Codicum in Sanctae Barconinensis Ecclesiae segregatis asservatorum tabulae. Oración inaugural del curso académico 1949–1950, Barcelona 1949.
Ollich i Castanyer 1999 Actes del Congrés internacional Gerbert d’Orlhac i el seu temps. Catalunya i Europa a la fi del 1r miŀleni, Vic-Ripoll, 10–13 de novembre de 1999, ed. by Imma Ollich i Castanyer (Documents [Eumo] 31), Vic 1999.
Olmos y Canalda 1927–1928 Elías Olmos y Canalda: “Catálogo descriptivo de los códices de la Catedral de Valencia”, in Boletín de la Real Academia de la Historia 91 (1927) 390–469; ibid. 92 (1928) 218–333.
Olmos y Canalda 1943 Elías Olmos y Canalda: Códices de la Catedral de Valencia. Catálogo descriptivo, Valencia 21943.
Omont 1905 Henri Omont: “Notes sur un recueil de grammairiens latins, copié par une femme au xe siècle”, in Comptes rendus des séances de l’Académie des Inscriptions et Belles-Lettres 49 (1939) 15–19 and 1 plate.
Omont 1909 Henri Omont: Catalogue des manuscrits latins et français de la Collection Phillipps acquis en 1908 pour la Bibliothèque Nationale, Paris 1909.
Omont 1911 Henri Omont: Anciens inventaires et catalogues de la Bibliothèque Nationale 4: La Bibliothèque Royale à Paris au xviie siècle 1, Paris 1911.
Ordeig i Mata 1980 Ramon Ordeig i Mata: “Inventari de les actes de consagració i dotació de les esglésies catalanes II: Anys 952–998”, in Revista catalana de teologia 5 (1980) 153–180.
Ordeig i Mata 1981 Ramon Ordeig i Mata: Els orígens històrics de Vic (segles viiix) (Osona a la butxaca 1), Vic 1981 [21983].
Ordeig i Mata 1989 Ramon Ordeig i Mata: “Ató, bisbe i arquebisbe de Vic (957–971), antic arxiprest-ardiaca de Girona”, in Studia Vicensia 1 (1989) 61–97 [with 2 figures].
Ordeig i Mata 1993–2004 Ramon Ordeig i Mata (ed.): Les dotalies de les esglésies de Catalunya (segles ixxii) 1–6 (Estudis històrics. Diplomatari 1–7), Vic 1993–2004.
Ordeig i Mata 2000–2010 Ramon Ordeig i Mata (ed.): Diplomatari del la Catedral de Vic. Segle xi 1–6 (Publicacions del Patronat d’Estudis Osonencs. Publicacions de l’Arxiu i Biblioteca Episcopals. Documents 2–3), Vic 2000–2010.
Ordeig i Mata 2016 Ramon Ordeig i Mata: “El quadern de Joan de Barcelona, monjo de Ripoll i de Fleury, abat de Santa Cecília de Montserrat (París, BnF, lat. 2858, f. 64–71v)”, in Misceŀlània litúrgica catalana 24 (2016) 33–78 [revised repr. in Ordeig i Mata 2018, 81–135].
Ordeig i Mata 2017 Ramon Ordeig i Mata: “Guibert, un gramàtic de Lieja a l’escola catedralícia de Vic (vers 1015–1054)”, in Studia Vicensia 2 (2017) 175–224 [with 4 figures] [revised repr. in Ordeig i Mata 2018, 15–79].
Ordeig i Mata 2018 Ramon Ordeig i Mata: Guibert de Lieja i Joan de Barcelona, dos europeus del segle xi (Estudis històrics. Monografia 7), Vic 2018.
Ordeig i Mata 2019a Ramon Ordeig i Mata (ed.): Cartulari major, dit Llibre verd, del monestir de Cuixà. Assaig de reconstrucció (Estudis històrics, Diplomatari 11), Vic 2019.
Ordeig i Mata 2019b Ramon Ordeig i Mata: “El culte de l’arcàngel sant Miquel a la seu episcopal de Vic (segles xxi)”, in Misceŀlània litúrgica catalana 27 (2019) 159–191.
Orlandi 1985 Giovanni Orlandi: “La tradizione del ‘Physiologus’ e i prodromi del bestiario latino”, in L’uomo di fronte al mondo animale nell’Alto Medioevo 1985, 2, 1057–1106.
Orlandi 2008 Giovanni Orlandi: “Lupus Ferrariensis abb.”, in Chiesa/Castaldi 2008, 432–454.
Orofino 1983 Giulia Orofino: “Considerazioni sulla produzione miniaturistica altomedievale a Montecassino attraverso alcuni manoscritti conservati nell’Archivio della Badia”, in Monastica III 1983, 131–185 [with 63 figures].
Orofino 1987 Giulia Orofino: “Il ciclo illustrativo del ‘Liber de signis coeli’ dello Pseudo Peda, cod. Cass. 3. Interessi scientifici e cultura figurativa a Montecassino durante l’abbaziato di Bertario”, in Avagliano 1987, 571–595.
Orofino 1989a Giulia Orofino: “L’età dell’abate Desiderio. I codici cassinesi 191, 339, 453, 99, 571, 108, 144, 520”, in Adacher/Orofino 1989, 15–106 and plates I–XVI [with 73 figures].
Orofino 1989b Giulia Orofino: “La prima fase della miniatura desideriana (1058–1071)”, in Cavallo 1989, 47–63 and plates XII–XV [with 14 figures].
Orofino 1993 Giulia Orofino: “Miniatura in Puglia agli inizi dell’xi secolo. L’omiliario VI 3 2 della Biblioteca Nazionale di Napoli”, in Ricerche di storia dell’arte. Studi di miniature 49 (1993) 5–18.
Orofino 1994a Giulia Orofino: I codici decorati dell’Archivio di Montecassino 1: I secoli viiix, Roma 1994.
Orofino 1994b Giulia Orofino: “Il rapporto con l’antico e l’osservazione della natura nell’illustrazione scientifica di età sveva nell’Italia meridionale”, in Tronzo 1994, 129–149.
Orofino 2006 Giulia Orofino: I codici decorati dell’Archivio di Montecassino 3: Tra Teobaldo e Desiderio, Roma 2006.
Orofino/Casavecchia 2013 Giulia Orofino/Roberta Casavecchia: Miniatura a Montecassino. L’età desideriana, Montecassino 2013 [CD-ROM].
Orriols i Alsina 1994 Anna Orriols i Alsina: “Les iŀlustracions del manuscrit Vat. lat. 5730 i la seva relació amb altres produccions catalanes de l’entorn del 1100”, in Anuario de estudios medievales 24 (1994) 943–966.
Orriols i Alsina 1996 Anna Orriols i Alsina: “Les imatges preliminars dels evangelis de Cuixà (Perpinyà, Bib. Mun. ms. 1)”, in Locus Amœnus 2 (1996) 31–46 [with 13 figures].
Orriols i Alsina 2007 Anna Orriols [i] Alsina: “La ilustración de manuscritos en Cataluña en tiempos románicos”, in Yarza y Luaces 2007, 485–549 [with 11 figures].
Orriols i Alsina 2008a Anna Orriols [i] Alsina: “La iŀlustració de manuscrits a Catalunya al segle xii”, in Castiñeiras y González/Camps i Sòria 2008a, 207–213 [with 5 figures].
Orriols i Alsina 2008b Anna Orriols [i Alsina]: “Iŀlustració de manuscrits a Girona i a Cuixà (segles xixii). Interrogants i propostes”, in Guardia i Pons/Mancho i Suárez 2008, 195–217 [with 15 figures].
Orriols i Alsina 2017 Anna Orriols [i Alsina]: “La miniatura en diàleg amb l’entorn. Intercanvis artístics als scriptoris romànics catalans”, in Castiñeiras y González 2017, 165–183.
Orriols i Alsina 2018a Anna Orriols [i Alsina]: “The artistic patronage of Abbot Gregorios at Cuixà. Models and tributes”, in Camps i Sòria e. a. 2018, 159–174 [with 18 figures].
Orriols i Alsina 2018b Anna Orriols [i Alsina]: “Entre souvenir et prestige. Commémorations visuelles dans les abbayes catalanes (xie–xiie siècle)”, in Les cahiers de Saint-Michel de Cuxa 49 (2018) 105–118.
Pagès i Paretas/Pladevall i Font 1984 Montserrat Pagès i Paretas/Antoni Pladevall i Font: “El moviment cultural”, in Catalunya romànica 1984a, 50–56 [with 4 figures].
Palacios y Martín 1971 Ángela Palacios [y] Martín: El ‘Liber de variis quaestionibus adversus Iudaeos seu ceteros infideles’. Aportaciones para el estudio de la literatura antijudía hispano-latina 1–2, PhD Salamanca 1971.
Palazzo 2004 Éric Palazzo: “Arts somptuaires et liturgie. Le testament de l’évêque d’Elne, Riculf (915)”, in Gouguenheim e. a. 2004, 711–717.
de Palol i Salellas/Pladevall i Font 1999 Del romà al romànic. Història, art i cultura de la Tarraconense mediterrània entre els segles iv y x, ed. by Pere de Palol i Salellas/Antoni Pladevall i Font, Barcelona 1999.
de Pamplona 1970 Germán de Pamplona: Iconografía de la Santísima Trinidad en el arte medieval español (CSIC. Instituto ‘Diego Velàzquez’), Madrid 1970.
Paniagua y Aguilar 2016 David Paniagua [y Aguilar]: “Sul ms. Roma, Bibl. Vallicelliana, E 26 e sulla trasmissione manoscritta di Polemio Silvio. Un nuovo testimone (poziore) per due sezioni del ‘Laterculus’”, in Revue d’histoire des textes N. S. 11 (2016) 163–180 and plates I–III.
Pansters 2020 A companion to medieval rules and customaries, ed. by Krijn Pansters (Brill’s Companions to the Christian Tradition 93), Leiden/Boston 2020.
Parisse 2009 Les chanoines réguliers. Émergences et expansion (xie–xiiie siècles). Actes du sixième colloque international du CERCOR, Le Puy en Velay, 29 juin – 1er juillet 2006, ed. by Michel Parisse, Saint-Étienne 2009.
Papió 1765 Joan Papió: El Colegio Seminario del Arcangel San Miguel de Escornalbou, Barcelona 1765 [repr. Escornalbou 1987].
Pardessus 1843 Jean Marie Pardessus (ed.): Loi Salique ou Recueil contenant les anciennes rédactions de cette loi et le texte connu sous le nom de ‘Lex emendata’, Paris 1843.
Parkes/Watson 1978 Medieval scribes, manuscripts & libraries. Essays presented to N. R. Ker, ed. by Malcolm Beckwith Parkes/Andrew George Watson, London 1978.
Passalacqua 1978 Marina Passalacqua: I codici di Prisciano (Sussidi eruditi 29), Roma 1978.
Passalacqua e. a. 2001 Marina Passalacqua e. a.: Codices Boethiani. A conspectus of manuscripts of the works of Boethius 3: Italy and Vatican City (Warburg Institute. Surveys and Texts 28), London/Torino 2001.
Passalacqua e. a. 2012 ‘Venuste noster’. Scritti offerti a Leopoldo Gamberale, ed. by Marina Passalacqua e. a. (Spudasmata 147), Hildesheim 2012.
Patrimoine public et Révolution française 1989 Patrimoine public et Révolution française. Constitution des collections toulousaines (exhibition catalogue), Toulouse 1989.
Patzold 2014 Steffen Patzold: “Benedictus Levita I, 279 – ein echtes Capitulum von 829? Vorarbeiten zur Neuedition der Kapitularien Ludwigs des Frommen”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 70 (2014) 67–86.
Patzold 2015 Steffen Patzold: “Das sogenannte ‘Capitulare Aquisgranense’ Karls des Großen und die letze Reforminiative Ludwigs des Frommen im Jahr 829”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 71 (2015) 459–473.
Patzold 2020a Steffen Patzold: Presbyter. Moral, Mobilität und die Kirchenorganisation im Karolingerreich (Monographien zur Geschichte des Mittelalters 68), Stuttgart 2020.
Patzold 2020b Steffen Patzold: “Regieren in Zeiten der Not. Das so genannte ‘Capitulare Wormatiense‘ von 829”, in Vogel e. a. 2020, 91–101.
Patzold 2023 Steffen Patzold: “Bishops, power and local churches in the Frankish countryside”, in I Franchi 2023, 1, 651–683 and 685–689 (Discussione).
Patzold Steffen Patzold: “Die Kapitularien der Jahre 828/29 und die Handschrift Barcelona, Archivo de la Corona de Aragón, Ripoll 40”, in Depreux e. a. (forthcoming).
Patzold/van Rhijn 2016 Men in the middle. Local priests in early medieval Europe, ed. by Steffen Patzold/Carine van Rhijn (Ergänzungsbände zum Reallexikon der Germanischen Altertumskunde 93), Berlin/Boston 2016.
Paulus 1969 Beda Paulus (ed.): Paschasius Radbertus, De corpore et sanguine Domini. Cum appendice Epistola ad Fredugardum (CChr.CM 16), Turnhout 1969.
Paulus 1988 Beda Paulus (ed.): Pascasii Radberti Expositio in Lamentationes Hieremiae libri quinque (CChr.CM 85), Turnhout 1988.
Pellegrin 1973 Élisabeth Pellegrin: “Possesseurs français et italiens de manuscrits latins du fonds de la Reine à la Bibliothèque Vaticane”, in Revue d’histoire des textes 3 (1973) 271–297 and 3 plates [repr. Pellegrin 1988, 457–483 and plates XXI–XXIII].
Pellegrin 1985 Élisabeth Pellegrin: “Nouveaux fragments du lectionnaire hagiographique de Fleury Paris, Bibl. Nat. Lat. 12606”, in Scriptorium 39 (1985) 269–274 [repr. in Pellegrin 1988, 279–284].
Pellegrin 1988 Élisabeth Pellegrin: Bibliothèques retrouvées. Manuscrits, bibliothèques et bibliophiles du Moyen Âge et de la Renaissance. Recueil d’études publiées de 1938 à 1985, Paris 1988 [1990].
Pellegrin e. a. 1975 Élisabeth Pellegrin e. a.: Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane 1: Fonds Archivio San Pietro à Ottoboni (Documents, études et répertoires 21[, 1]), Paris 1975.
Pellegrin e. a. 2010a Élisabeth Pellegrin (†) e. a.: Catalogue des manuscrits médiévaux de la Bibliothèque municipale d’Orléans (Documents, études et répertoires 78), Paris 2010.
Pellegrin e. a. 2010b Élisabeth Pellegrin (†) e. a.: Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane 3, 2: Fonds Vatican latin, 2901–14740 (Documents, études et répertoires [21, 3, 2]), Paris 2010.
Peloux 2019 Fernand Peloux: “Lyon au temps d’Agobard, réceptacle hispanique et laboratoire hagiographique”, in Isaïa e. a. 2019, 75–92.
Peloux 2021a Fernand Peloux: “Les fragments de manuscrits hagiographiques de la bibliothèque épiscopale de Vic. Notes pour une étude et un inventaire”, in Santmartí i Roset/Sureda i Jubany 2021, 249–258.
Peloux 2021b Fernand Peloux: “Un témoin ancien de la première Translation d’Eulalie parmi les fragments de Vic (ABEV, Fragm. X/30, BHL 2697). Note sur le dossier hagiographique de la sainte patronne de Barcelone”, in Misceŀlània litúrgica catalana 29 (2021) 187–222 [with 4 figures].
Peloux 2022 Fernand Peloux: Les premiers évêques du Languedoc. Une mémoire hagiographique médiévale (École Pratique des Hautes Études. Sciences Historiques et Philologiques – V. Hautes Études Médiévales et Modernes 115), Genève 2022.
Peltier 1938 Henri Peltier: Pascase Radbert, abbé de Corbie. Contribution à l’étude de la vie monastique et de la pensée chrétienne aux temps carolingiens, Amiens 1938.
Pelzer 1947 Auguste Pelzer: Addenda et emendanda ad Francisci Ehrle Historiae Bibliothecae Romanorum Pontificum tum Bonifatianae tum Avenionensis tomum I, Città del Vaticano 1947.
Pennington 2001 Proceedings of the Tenth International Congress of Medieval Canon Law, Syracuse, New York, 13–18 August 1996, ed. by Kenneth Pennington (Monumenta Iuris Canonici. Series C: Subsidia 11), Città del Vaticano 2001.
Perani/Ruini 2002 ‘Fragmenta ne pereant’. Recupero e studio dei frammenti di manoscritti medievali e rinascimentali riutilizzati in legature, ed. by Mauro Perani/Cesarino Ruini (Le tessere 4), Ravenna 2002.
Perarnau i Espelt 1983 Josep Perarnau i Espelt: “La donació de la biblioteca d’Arnau des Colomer a la ‘libreria sedis’ de Girona (1397–1411)”, in Arxiu de textos catalans antics 2 (1983) 171–239.
Perarnau i Espelt 2000 Jornades internacionals d’estudi sobre el bisbe Feliu d’Urgell. La Seu d’Urgell, 28–30 de septembre de 1999. Crònica i estudis, ed. by Josep Perarnau [i Espelt] (Facultat de Teologia de Catalunya. Seminari de Teologia als Països Catalans. Studia, Textus, Subsidia 9), Barcelona 2000.
Perels 1920 Ernst Perels: Papst Nikolaus I. und Anastasius Bibliothecarius. Ein Beitrag zur Geschichte des Papsttums im neunten Jahrhundert, Berlin 1920.
Perels 1925 Ernst Perels: “Nicolai I. papae epistolae”, in MGH Epistolae 6 (Epistolae Karolini aevi 4), Berlin 1925, 257–690.
Perels/Laehr 1928 Ernst Perels/Gerhard Laehr (ed.): “Anastasii Bibliothecarii Epistolae sive praefationes”, in MGH Epistolae 7 (Epistolae Karolini aevi 5), Berlin 1928, 395–442.
Pérez y Giménez 2012 Juan Ignacio Pérez [y] Giménez: “Aportaciones a la biografía de Onofre Soler, archivero y bibliotecario de la Catedral de Valencia”, in Art i historia a Xàtiva 2012, 134–175.
Pérez y Giménez 2018 Juan Ignacio Pérez [y] Giménez: “La Biblioteca de la Catedral de Valencia. Los manuscritos de la librería de los Papas de Aviñón”, in La Catedral de Valencia 2018, 89–111 [with 10 figures].
Pérez y Giménez 2019 Juan Ignacio Pérez [y] Giménez: “La Biblioteca de la Catedral de Valenciadel siglo xvii (I). El inventario de 1627”, in Callado y Estela 2019, 2, 95–125.
Pérez y González 2002 Actas [del] III Congreso Hispánico de Latín Medieval (León, 26–29 de septiembre de 2002) 1–2, ed. by Maurilio Pérez [y] González, León 2002.
Pérez López 2018 Joan Josep Pérez López: Fons libraris i documentals secularitzats durant les desamortitzacions del segle xix a Catalunya. Creació del sistema bibliotecari, pèrdua, comerç i coŀleccionisme dell libre, Master thesis Universitat de Barcelona 2018.
Pérez y Martín 2002 Antonio Pérez [y] Martín: “La producción de códices jurídicos en España. ‘Ius commune’ y ‘iura propria’”, in Colli 2002, 567–595 [with 3 figures].
Pérez y Pastor 1908 Cristóbal Pérez [y] Pastor: Índices de los códices de San Millán de la Cogolla y San Pedro de Cardeña existentes en la Biblioteca de la Real Academia de la Historia, Madrid 1908.
Pérez y Pastor 1908–1909 Cristóbal Pérez [y] Pastor: “Índice por títulos de los códices provenientes de los monasterios de San Millán de la Cogolla y San Pedro de Cardeña existentes en la Biblioteca de la Real Academia de la Historia”, in Boletín de la Real Academia de la Historia 53 (1908) 469–512; “Índice alfabético de los códices provenientes de los monasterios de San Millán de la Cogolla y San Pedro de Cardeña, existentes en la Biblioteca de la Real Academia de la Historia”, in ibid. 54 (1909) 5–19.
Pérez de Urbel 1950 Justo Pérez de Urbel: “La conquista de la Rioja y su colonización espiritual en el siglo x“, in Estudios dedicados a Menéndez Pidal 1950–1962, 1, 495–534.
Pérez de Urbel e. a. 1950 Justo Pérez de Urbel e. a. (ed.): Liber Commicus. Edición crítica 1–2 (Monumenta Hispaniae Sacra. Series liturgica 2–3), Madrid 1950.
Pérez de Urbel 1971 Justo Pérez de Urbel: “La literatura estranjera [!] en los escritorios españoles durante el siglo x”, in Revista portuguesa de história 13 (1971) 73–92.
Péricard 2016 Jacques Péricard: “Retour aux manuscrits de la médiathèque d’Albi (ixe–xie siècles). L’intérêt des collections canoniques ‘mineures’”, in Goering e. a. 2016, 73–86.
Peris i Juan 1998 Antoni Peris [i Juan]: “La lista de ‘Voces animantium’ del Matritensis B.N. 19. Estudio de sus fuentes y nueva edición”, in Cuadernos de filología clásica. Estudios latinos 15 (1998) 405–427 [with 1 figure].
Pertz 1826 Georg Heinrich Pertz (ed.): MGH Scriptores 1, Hannover 1826.
Pertz 1829 Georg Heinrich Pertz (ed.): MGH Scriptores 2, Hannover 1829.
Pertz 1835 Georg Heinrich Pertz (ed.): MGH Leges 1, Hannover 1835.
Pertz 1839a Georg Heinrich Pertz: “Bemerkungen über einzelne Handschriften und Urkunden”, in Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 7 (1839) 227–1022.
Pertz 1839b Georg Heinrich Pertz: “Reise nach den südlichen Niederlanden, Paris und England vom 15. October 1826 bis 3. November 1827”, in Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 7 (1839) 1–105.
Pertz 1843a Georg Heinrich Pertz: “VI. England“, in Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 8 (1843) 753–762.
Pertz 1843b Georg Heinrich Pertz: “Heinrich Friedrich Knust’s Reise nach Frankreich und Spanien in den Jahren 1839 bis 1841, aus seinen Briefen“, in Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 8 (1843) 102–252 and 768–822.
Pertz 1863 Georg Heinrich Pertz (ed.): MGH Leges 3, Hannover 1863.
Pertz 1874 Georg Heinrich Pertz: “Dr. Ludwig Bethmann’s Nachrichten über de von ihm für die Monumenta Germaniae historica benutzen Sammlungen von Handschriften und Urkunden Italiens, aus dem Jahre 1854“, in Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 12 (1874) 201–426 and 474–758.
Peyras 2002 Jean Peyras: “Écrits d’arpentage et hauts fontionnaires géomètres de l’Antiquité tardive 3: Innocentius v(ir) p(erfectissimus) et les ‘Casae litterarum’”, in Dialogues d’histoire ancienne 28, 1 (2002) 138–151.
Peyras 2005 Jean Peyras: “Textes et pratiques gromatiques. Écrits d’arpentage de l’Antiquité tardives. Les ‘Casae literarum’ du codex Arcerianus A”, in Dialogues d’histoire ancienne 31, 1 (2005) 150–171.
Philipp-Sattel 1996 Sabine Philipp-Sattel: Parlar bellament en vulgar. Die Anfänge der katalanischen Schriftkultur im Mittelalter (ScriptOralia 92), Tübingen 1996.
Phillips 1984 Nancy Catherine Pillips: Musica and Scolica enchiriadis. The literary, theoretical, and musical sources, PhD New York 1984.
Piel/Traeger 1977 Festschrift Wolfgang Braunfels, ed. by Friedrich Piel/Jörg Traeger, Tübingen 1977.
Pijoán i Soteras 1912–1914 José Pijoan [i Soteras]: “Miniaturas españolas en manuscritos de la Biblioteca Vaticana”, in Cuadernos de trabajos de la Escuela Española de Arqueología é Historia en Roma 1 (1912) 1–10 [with 6 figures]; ibid. 2 (1914) 1–20 [with 10 figures].
Pirovano 2014 Luigi Pirovano: “Algune considerazioni sul manoscritto Ambrosiano B 36 inf.”, in Histoire, Épistémologie, Langage 36, 1 (2014) 29–40.
Pladevall i Font 1989 Tona 889–1989. Mil cent anys de la consagració de l’església de Sant Andreu de Tona, ed. by Antoni Pladevall [i Font], [Tona 1989].
Pladevall i Font 2007a Antoni Pladevall [i Font]: Història de l’Església a Catalunya, Barcelona 2007 [Barcelona 1989].
Pladevall i Font 2007b Antoni Pladevall i Font: “La restauració religiosa i la seva organització”, in de Palol i Salellas/Pladevall i Font 1999, 391–397 [with 5 figures].
Pladevall i Font 2009 Antoni Pladevall i Font: “Vida i semblança del comte, monjo, abat i bisbe Oliba, en el miŀlenari de l’inici del seu abadiat de Ripoll i de Cuixà”, in Dovella 101 (2009) 12–19 [with 2 figures].
Pladevall i Font/Vigué i Viñas 1978 Antoni Pladevall [i Font]/Jordi Vigué [i Viñas]: El monestir romànic de Santa Maria de l’Estany (Art romànic 6), Barcelona 1978.
Pladevall i Font e. a. 1997 Antoni Pladevall i Font e. a.: “Manuscrits altmedievals amb caplletres i altres iŀlustracions”, in Catalunya romànica 1997, 447–451 [with 7 figures].
Planas i Badenas 2013 Josefina Planas [i Badenas]: “El conocimiento científico de San Isidoro de Sevilla en el ‘Liber astrologicus’ conservado en el Arxiu i Biblioteca Episcopal de Vic”, in Liber Astrologicus 2013, 11–26.
Planas i Badenas/Fité i Llevot 2001 Ars sacra. Seu Nova de Lleida. Els tresors artístics de la Catedral de Lleida, ed. by Josefina Planas [i Badenas]/Francesc Fité [i Llevot] (Coŀlecció Jaume Ferrer 1), Lleida 2001.
Plenkers 1902 Heribert Plenkers: “Neuere Arbeiten und Streitfragen über die Benedictinerregel”, in Zeitschrift für die österreichische Gymnasien 53 (1902) 97–115.
Plenkers 1906 Heribert Plenkers: Untersuchungen zur Überlieferungsgeschichte der ältesten lateinischen Mönchsregeln (Quellen und Untersuchungen zur lateinischen Philologie des Mittelalters 1, 3), München 1906.
Poirel 2001 Dominique Poirel: “Le chant dionysien, du ixe au xie siècle”, in Goullet/Parisse 2001, 151–176 [repr. in Poirel 2013, 243–270].
Poirel 2007 Dominique Poirel: “Le mirage dionysien. La réception latine du pseudo-Denys jusqu’au xiie siècle à l’épreuve des manuscrits”, in Comptes rendus. Académie des Inscriptions et Belles-Lettres 151 (2007) 1434–1455 [repr. in Poirel 2013, 271–292].
Poirel 2013 Dominique Poirel: Des symboles et des anges. Hugues de Saint-Victor et le réveil dionysien du xiie siècle (Bibliotheca Victorina 23), Turnhout 2013.
Pokorny 1985 Rudolf Pokorny: “Ein unerkanntes Brieffragment Argrims von Lyon-Langres aus den Jahren 894/95 und zwei umstrittene Bischofsweihen in der Kirchenprovinz Lyon. Mit Textedition und Exkurs”, in Francia 13 (1985) 602–622.
Pokorny 1987 Rudolf Pokorny: “Eine bischöfliche Promissio aus Belley und die Datierung des Vereinigungs-Vertrages von Hoch- und Niederburgund (933?)”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 43 (1987) 46–61.
Pokorny 1995a Rudolf Pokorny: “Capitula Parisiensia”, in idem (ed.): MGH Capitula episcoporum 3, Hannover 1995, 16–35.
Pokorny 1995b Rudolf Pokorny: “Capitula Reginensia”, in idem (ed.): MGH Capitula episcoporum 3, Hannover 1995, 100–103.
Pokorny 1995c Rudolf Pokorny: “Capitula Silvanectensia prima”, in idem (ed.): MGH Capitula episcoporum 3, Hannover 1995, 74–83.
Pokorny 1995d Rudolf Pokorny: “Capitula Silvanectensia secunda”, in idem (ed.): MGH Capitula episcoporum 3, Hannover 1995, 84–92.
Pokorny 1996 Rudolf Pokorny: “Eine Brief-Instruktion aus dem Hofkreis Karls des Großen an einen geistlichen Missus”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 52 (1996) 57–83.
Pokorny 2013 Rudolf Pokorny: “Ein übersehenes karolingisches Briefgutachten zugunsten der Chorbischöfe”, in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistische Abteilung 99 (2013) 361–381.
Pokorny/Lukas 2005 Rudolf Pokorny/Veronika Lukas (ed.): MGH Capitula episcoporum 4, Hannover 2005.
Pokorny/Stratmann 1995a Rudolf Pokorny/Martina Stratmann: “Hinkmar von Reims”, in idem (ed.): MGH Capitula episcoporum 2, Hannover 1995, 3–89.
Pokorny/Stratmann 1995b Rudolf Pokorny/Martina Stratmann: “Isaak von Langres”, in idem (ed.): MGH Capitula episcoporum 2, Hannover 1995, 161–241.
Polanichka 2020 Dana M. Polanichka: “‘Quasi per speculum’. Vision, vigilance and the natural world in Dhuoda’s ‘Liber manualis’”, in Journal of Medieval History 46 (2020) 1–22.
Polanichka 2022 Dana M. Polanichka: “The crumbs of the crumbs. Dhuoda and the mid-ninth-century Carolingian Church”, in Booker e. a. 2022, 215–253.
Pollard 2010 Richard Matthew Pollard: “Nonantola and Reichenau. A new manuscript of Heito’s ‘Visio Wettini’ and the foundations for a new critical edition”, in Revue bénédictine 120 (2010) 243–294 [with 5 figures].
Pollheimer 2010 Marianne Pollheimer: “Der Prediger als Prophet. Die Homiliensammlung des Hrabanus Maurus für Lothar I.”, in Corradini e. a. 2010, 285–300.
Poncelet 1909 Albert Poncelet: Catalogus codicum hagiographicorum latinorum bibliothecarum Romanarum praeter quam Vaticanae (Subsidia hagiographica 9), Bruxelles 1909.
Poncelet 1910 Albert Poncelet: Catalogus codicum hagiographicorum latinorum Bibliothecae Vaticanae (Subsidia hagiographica 11), Bruxelles 1910.
Ponsich e. a. 1995 Pere Ponsich e. a.: “Sant Miquel de Cuixà”, in Catalunya romànica 1995, 357–395 [with 79 figures].
Popoli e paesi 1983 Popoli e paesi nella cultura altomedievale 1–2 (Settimane di Studio del Centro Italiano di Studi sull’Alto Medioevo 29, 1–2), Spoleto 1983.
Porcher 1952 Jean Porcher: Catalogue général des manuscrits latins 3: Nos 2693 à 3013a, Paris 1952.
Porcher 1965 Jean Porcher: “La peinture provinciale”, in Braunfels/Schnitzler 1965, 54–73. and plates XXI–XXVIII [with 12 figures].
Portella i Comas 1985–1986 La formació i expansió del feudalisme català. Actes del coŀloqui organitzat pel Coŀlegi Universitari de Girona (8–11 de gener de 1985), ed. by Jaume Portella i Comas (Estudi general 5–6), Girona 1985–1986.
Porter 1925–1926 Arthur Kingsley Porter: “Leonesque Romanesque and Southern France”, in The Art Bulletin 8 (1925–1926) 235–250 [with 10 figures].
Potthast e. a. 1967 August Potthast e. a.: Repertorium Fontium Historiae Medii Aevi 2: Fontes A–B, Roma 1967.
Potthast e. a. 1970 August Potthast e. a.: Repertorium Fontium Historiae Medii Aevi 3: Fontes C, Roma 1970.
Potthast e. a. 1976 August Potthast e. a.: Repertorium Fontium Historiae Medii Aevi 4: Fontes D–E–F–Gez, Roma 1976.
Poupardin 1909 René Poupardin: “Deux documents sénonais du xe siècle”, in Le Moyen Âge 22 (1909) 378–382.
Préaux 1959 Jean-G. Préaux: “Deux manuscrits gantois de Martianus Capella”, in Scriptorium 13 (1959) 15–21.
Prinet 1925 Max Prinet: “Obituaire de la collégiale de Villeneuve-lès-Avignon”, in Bulletin de la Société nationale des antiquaires de France 1925, 161–163.
Proceedings of the PMR Conference 1991 Proceedings of the PMR Conference 15, Villanova (Pa.) 1991.
Prou/Vidier 1907–1937 Maurice Prou/Alexandre Vidier (ed.): Recueil des chartes de l’abbaye de Saint-Benoît-sur-Loire 1–2 (Documents publiés par la Société historique at archéologique du Gâtinais 5–6), Paris 1907–1937.
Pückert 1884 Wilhelm Pückert: “Ueber die kleine Lorscher Frankenchronik (Annales Laurissenses minores), ihre verlorene Grundlage und die Annales Einharti”, in Berichte über die Verhandlungen der königlich sächsischen Gesellschaft der Wissenschaften zu Leipzig, Philologisch-historische Classe 36 (1884) 106–190.
Pückert 1890 Wilhelm Pückert: “Über die sogenannte Notitia (Constitutio Hludovici Pii) de servitio monasteriorum”, in Berichte über die Verhandlungen der Könglich-Sächsischen Gesellschaft der Wissenschaften zu Leipzig, Philologische-historische Klasse 42 (1890) 46–71.
Pückert 1899 Wilhelm Pückert (†): Aniane und Gellone. Diplomatisch-kritische Untersuchungen zur Geschichte der Reformen des Benedictinerordens im ix. und x. Jahrhundert, Leipzig 1899.
Puig i Ferreté e. a. 1998 Ignasi Maria Puig i Ferreté e. a.: Índex codicològic del ‘Viatge literario’ de Jaume Villanueva (Institut d’Estudis Catalans. Memòries de la Secció Històrico-Arqueològica 49), Barcelona 1998.
de Puig i Oliver 2017–2019 Jaume de Puig i Oliver: “Notes sobre la història de la biblioteca de Sant Feliu de Girona”, in Arxiu de textos catalans antics 32 (2017–2019) 545–653.
de Puig i Oliver e. a. 2024 Jaume de Puig i Oliver e. a.: Catàleg dels manuscrits de la Catedral de Girona 1: Mss. 1–20 (Corpus Scriptorum Cataloniae. Series D: Subsidia 5), Barcelona 2024.
Puig y Puig 1922 Sebastián Puig [y Puig]: “Dos códices gregorianos de la Catedral de Barcelona”, in Reseña eclesiástica 14 (1922) 241–248.
Puig y Puig 1929 Sebastián Puig y Puig: Episcopologio de la Sede Barcinonense. Apuntes para la historia de la iglesia de Barcelona y de sus prelados (Biblioteca histórica de la Biblioteca Balmes. Sèrie I. 1), Barcelona 1929.
Puig i Tàrrech 2003 Armand Puig i Tàrrech: “La Bíblia llatina en els països de llengua catalana fins al segle xiii“, in Revista catalana de teologia 28 (2003) 103–134.
Puigarnau i Torrelló 1999 Alfons Puigarnau [i Torelló]: ‘Imago Dei’ y ‘Lux mundi’ en el siglo xii. La recepción de la teología de la luz en la iconografía del Pantocrátor en Catalunya [!], PhD Barcelona 1999.
Puigvert i Planagumà 1996 Gemma Puigvert i Planagumà: El lèxic científic astronòmico-actrològic dels manuscrits dels fons de Santa Maria de Ripoll, PhD Bellaterra 1996.
Puigvert i Planagumà 1998 Gemma Puigvert [i Planagumà]: “El manuscrito Vat. Reg. lat. 123 y su posible adscripción al Scriptorium de Santa Maria de Ripoll”, in Hamesse 1998, 285–316.
Puigvert i Planagumà 2000 Gemma Puigvert i Planagumà: Astronomia i astrologia al monestir de Ripoll. Edició i estudi dels manuscrits científics astronómicoastrològics del monestir de Santa Maria de Ripoll. Pròleg d’Anscari Manuel Mundó i Marcet (Ciència i tècnica. Història 16), Bellaterra 2000.
Pulsiano 1986 Proceedings of the Patristic, Mediaeval and Renaissane Conference 11, ed. by Philip Pulsiano, Villanova 1986.
Pujol i Tubau 1913 Pere Pujol i Tubau: “De la cultura catalana mig-eval. Una biblioteca dels temps romànics“, in Estudis universitaris catalans 7 (1913) 1–8 [repr. in Pujol i Tubau 1984, 47–54].
Pujol i Tubau 1918–1919 Pere Pujol i Tubau: “El manuscrit de les Homilies de Sant Gregori de la Catedral de Barcelona”, in Butlletí de la Biblioteca de Catalunya 5–6 (1918–1919) 186–194 [with fig. 23 (from fol. 8r)] [repr. in Pujol i Tubau 1984, 149–159].
Pujol i Tubau 1920–1922 Pere Pujol i Tubau: “El Breviari de Cuixà”, in Butlletí de la Biblioteca de Catalunya 6 (1920–1922) 329–341 [repr. in Pujol i Tubau 1984, 261–275].
Pujol i Tubau 1948 Pere Pujol i Tubau: “La cultura pirenaica en la Alta Edad Media”, in Pirineos 4 (1948) 385–412 [repr. in Pujol i Tubau 1984, 623–648].
Pujol i Tubau 1984 Pere Pujol i Tubau (†): Obra completa, ed. by Joan Riera i Simó, Valls d’Andorra 1984.
Quadrio 1951 Giuseppe Quadrio: Il trattato ‘De Assumptione Beatae Mariae Virginis’ dello Pseudo-Agostino e il suo influsso nella teologia assunzionistica latina (Analecta Gregoriana 52), Roma 1951.
Quentin 1908 Henri Quentin: Les martyrologes historiques du Moyen Âge. Étude sur la formation du Martyrologe romain (Études d’histoire des dogmes et d’ancienne littérature ecclésiastique [3]), Paris 1908 [repr. Aalen 1969; (Uomini e mondi medievali 5. Reprints 1), Spoleto 2002].
Quentin 1911 Henri Quentin: “Manuscrits démembrés”, in Revue bénédictine 28 (1911) 257–269.
Quintavalle 2006 Medioevo. Il tempo degli antichi. IV Convegno internazionale di Studi di Parma, 24–28 settembre 2003, ed. by Arturo Carlo Quintavalle (Università degli Studi di Parma. Centro Studi Medievali. I convegni di Parma 6), Milano 2006.
Rabin/Felsen 2017 Andrew Rabin/Liam [Ethan] Felsen (ed.): The Disputatio puerorum. A ninth-century monastic instructional text (Pontifical Institute of Mediaeval Studies. Toronto Medieval Latin Texts 34), Toronto 2017.
Rädle 1974 Fidel Rädle: Studien zu Smaragd von Saint-Mihiel (Medium Aevum. Philologische Studien 29), München 1974.
Ranaldi 1627 [Alessandro Ranaldi:] Inventarium librorum Latinorum manuscriptorum Bibliothecae Vaticanae 6 [Città del Vaticano 1627] [manuscript].
Ranaldi 1643 [Alessandro Ranaldi:] Inventarium librorum Latinorum manuscriptorum Bibliothecae Vaticanae 7 [Città del Vaticano 1643] [manuscript].
Rambaud-Buhot 1965 Jacqueline Rambaud-Buhot: “Baluze, bibliothécaire et canoniste”, in Études Le Bras 1965, 1, 325–342.
Ramon i Vinyes/Ricomà i Vendrell 1970 Salvador Ramon i Vinyes/Francesc Xavier Ricomà i Vendrell: “El necrologi de la Seu de Tarragona”, in Misceŀlànea històrica catalana 1970, 343–399.
Rand 1927 Edward Kennard Rand: “How many leaves at a time?”, in Lindsay 1927, 52–78.
Rand 1929 Edward Kennard Rand: Studies in the script of Tours 1: A survey of the manuscripts of Tours 1: Text (The Mediaeval Academy of America. Publications 3) Cambridge (Ma.) 1929.
Rand 1931 Edward Kennard Rand: “A supplement on Dodaldus”, in Speculum 6 (1931) 587–599.
Rand 1939 Edward Kennard Rand: “Traces de piqûres dans quelques manuscrits du haut Moyen Âge”, in Comptes rendus des séances de l’Académie des Inscriptions et Belles-Lettres 83 (1939) 411–431 [with 1 figure].
Randall 1989 Lillian Maria Charlotte Randall: Medieval and Renaissance manuscripts in the Walters Art Gallery 1, Baltimore (Md.) 1989.
Rasmussen 1969 Niels Krogh Rasmussen: “Une ‘cartula missalis’ retrouvée”, in Ephemerides Liturgicae 83 (1969) 482–484.
Rasmussen 1976 Niels Krogh Rasmussen: “Unité et diversité des pontificaux latins aux viiie, ixe et xe siècles”, in Liturgie de l’Église particulière et liturgie de l’Église universelle 1976, 393–410.
Rasmussen 1998 Niels Krogh Rasmussen (†): Les pontificaux du haut Moyen Âge. Genèse du livre de l’évêque (Spicilegium Sacrum Lovaniense. Études et documents 49), Leuven 1998.
Reeve 1980 Michael David Reeve: “Some astronomical manuscripts”, in The Classical Quarterly N. S. 30 (1980) 508–522.
Reeve 1983a Michael David Reeve: “Agrimensores”, in Reynolds 1983a, 1–6.
Reeve 1983b Michael David Reeve: “Aratea”, in Reynolds 1983a, 18–24.
Regensburger Buchmalerei 1987 Regensburger Buchmalerei. Von frühkarolingischer Zeit bis zum Ausgang des Mittelalters. Ausstellung der Bayerischen Staatsbibliothek München und der Museen der Stadt Regensburg (Bayerische Staatsbibliothek. Ausstellungskataloge 39), München 1987.
Reilly 1985 Santiago, Saint-Denis, and Saint-Peter. The reception of the Roman liturgy in León-Castile in 1080, ed. by Bernard F. Reilly, New York 1985.
Reimitz 2003 Helmut Reimitz: “Social networks and identities in Frankish historiography. New aspects of the textual history of Gregory of Tours’ ‘Historiae’”, in Corradini e. a. 2003, 229–268 and plates 1–3.
Reimitz 2006 Helmut Reimitz: “The art of truth. Historiography and identity in the Frankish world”, in Corradini e. a. 2006, 87–103.
Reimitz 2015 Helmut Reimitz: History, Frankish identity and the framing of Western ethnicity, 550–850 (Cambridge Studies in Medieval Life and Thought. 4th Series 101), Cambridge 2015.
Reinle e. a. 1985 Variorum munera florum. Latinität als prägende Kraft mittelalterlicher Kultur. Festschrift für Hans F. Haefele zu seinem sechzigsten Geburtstag, ed. by Adolf Reinle e. a., Sigmaringen 1985.
Remensnyder 1995 Amy Goodrich Remensnyder: Remembering kings past. Monastic foundation legends in medieval Southern France, Ithaca (NY.)/London 1995.
Renedo i Mirambell 2024 Clara Renedo [i] Mirambell: “Una ‘Legenda aurea’ suplementada a la Catedral de Barcelona. Un testimoni únic per a l’estudi de les coŀlecions hagiogràfiques llatines a Catalunya”, in Anuario de estudiós medievales 54 (2024) 1434–1454 [with 1 figure].
Renedo i Mirambell 2025 Clara Renedo [i] Mirambell: “Tracing the footprints of Ado’s Martyrology in hagiographic collections of the Cathedral of Barcelona. An attempt at reconstruction”, in Imago Temporis. Medium Aevum 19 (2025) 147–175 [with 14 tables and 1 graphic].
Repullés y Nogueras 1875 Manuel Repullés y Nogueras: “Biblioteca de Valencia. Catálogo de los códices procedentes del Monasterio de San Miguel de los Reyes”, in Revista de archivos, bibliotecas y museos 5 (1875) 9–15, 52–55, 68–72, 87–91 and 103–105.
Reynhout 2005 Lucien Reynhout: “‘Pro me quisque legas versus orare memento’. Une poétique des colophons?”, in Díaz y Díaz/Díaz y de Bustamante 2005, 287–302.
Reynhout 2006 Lucien Reynhout: Formules latines de colophons 1: Texte (Bibliologia. Elementa ad librorum studia pertinentia 25), Turnhout 2006; 2: Annexes (…), Turnhout 2006.
Reynolds 1972 Roger Edward Reynolds (rec.): “Williams 1971”, in Speculum 47 (1972) 818–823.
Reynolds 1975 Roger Edward Reynolds: “A ninth-century treatise on the origins, office and ordination of the bishop”, in Revue bénédictine 85 (1975) 321–332 [repr. in Reynolds 1999, no V].
Reynolds 1977 Roger Edward Reynolds: “Marginalia on a tenth-century text on the ecclesiastical officers”, in Pennington/Somerville 1977, 115–29 [repr. in Reynolds 1999, no IX].
Reynolds 1978 Roger Edward Reynolds: The ordinals of Christ from their origins to the twelfth century (Beiträge zur Geschichte und Quellenkunde des Mittelalters 7), Berlin/New York 1978.
Reynolds 1979 Roger Edward Reynolds: “The ‘Isidorian’ ‘Epistula ad Leudefredum’. An early medieval epitome of the clerical duties”, in Mediaeval Studies 41 (1979) 252–330 [repr. in Reynolds 1999, no III].
Reynolds 1980 Roger Edward Reynolds: “Canon law colelctions in early ninth-century Salzburg”, in Kuttner/Pennington 1980, 15–34 [repr. in Reynolds 1994, no III].
Reynolds 1983a Texts and transmission. A survey of the Latin Classics, ed. by Leighton Durham Reynolds, Oxford 1983 [21986].
Reynolds 1983b Roger Edward Reynolds: “Unity and diversity in Carolingian canon law collections. The case of the ‘Collectio Hibernensis’ and its derivates”, in Blumenthal 1983, 99–135 [repr. in Reynolds 1994, no VII].
Reynolds 1985 Roger Edward Reynolds: “The ordination rite in medieval Spain. Hispanic, Roman and hybrid”, in Reilly 1985, 131–155 [repr. in Reynolds 1999, no XIII].
Reynolds 1987 Roger Edward Reynolds: “South Italian ‘liturgica’ and ‘canonistica’ in Catalonia (New York, Hispanic Society of America, MS. HC 380/819)”, in Mediaeval Studies 49 (1987) 480–495 [repr. in Reynolds 1994, no XV].
Reynolds 1994 Roger Edward Reynolds: Law and liturgy in the Latin church, 5th–12th centuries (Collected Studies Series 457), Aldershot 1994.
Reynolds 1996 Roger Edward Reynolds: “A Visigothic-script folio of a Carolingian collection of canon law”, in Mediaeval Studies 58 (1996) 321–325 [repr. in Reynolds 2009, no V].
Reynolds 1999 Roger Edward Reynolds: Clerical orders in the early Middle Ages. Duties and ordination (Collected Studies Series 670), Aldershot 1999.
Reynolds 2001 Roger Edward Reynolds: “An early rule for canons regular from Santa Maria de l’Estany (New York, Hispanic Society of America, MS HC 380/819)”, in Misceŀlània litúrgica catalana 10 (2001) 165–191 [repr. in Reynolds 2009, no VII].
Reynolds 2009 Roger Edward Reynolds: Studies on medieval liturgical and legal manuscripts from Spain and Southern Italy (Collected Studies Series 927), Farnham 2009.
Reynolds/Firey 1995 Roger Edward Reynolds/Abigail [Ann] Firey: Early medieval collections of canon law. A vademecum, Toronto 1995 [unpublished manuscript].
van Rhijn 2006 Carine van Rhijn: “Priests and the Carolingian reforms. The bootlenecks of local ‘correctio’”, in Corradini e. a. 2006, 219–237.
van Rhijn 2007 Carine van Rhijn: Shepherds of the Lord. Priests and episcopal statues in the Carolingian period (Cultural Encounters in Late Antiquity and the Middle Ages 6), Turnhout 2007.
van Rhijn 2012 Carine van Rhijn: “Karolingische priesterexamens en het probleem van ‘correctio’ op het platteland’”, in Tijdschrift voor geschiedenis 125 (2012) 158–171 [with 3 figures].
van Rhijn 2014 Carine van Rhijn: “The local church, priests’ handbooks and pastoral care in the Carolingian period”, in Chiese locali e chiese regionali 2014, 2, 689–706 and 707–710 (Discussione).
van Rhijn 2016a Carine van Rhijn: “’Et hoc considerat episcopus, ut ipsi presbyteri non sint idiothae’. Carolingian local ‘correctio’ and an unknown priest’ exam from the early ninth century”, in Meens e. a. 2016, 162–180.
van Rhijn 2016b Carine van Rhijn: “Manuscripts for local priests and the Carolingian reforms”, in Patzold/van Rhijn 2016, 177–198.
van Rhijn 2017 Carine van Rhijn: “Pastoral care and prognostics in the Carolingian period. The case of El Escorial, Real Biblioteca di San Lorenzo, ms L III 8”, in Revue bénédictine 127 (2017) 272–297.
van Rhijn 2018 Carine van Rhijn: “Charlemagne’s ‘correctio’. A local perspective”, in Grosse/Sot 2018, 43–59.
van Rhijn 2020 Carine van Rhijn: “‘Ut missarum preces bene intellegant’. ‘The Dominus vobiscum’: A Carolinian mass commentary for the education of priests”, in Revue Mabillon 92, N. S. 31 (2020) 7–27.
van Rhijn 2022 Carine van Rhijn: Leading the way to heaven. Pastoral care and salvation in the Carolingian period (The Medieval World), London/New York 2022.
de Ricci/Wilson 1935–1940 Seymour de Ricci/William Jerome Wilson: Census of medieval and Renaissance manuscripts in the United States and Canada 1–3, New York 1935–1940.
Riché 1963 Pierre Riché: “Les bibliothèques de trois aristocrates laïcs carolingiens”, in Le Moyen Âge 69 (1963) 87–104 [repr. in Riché 1981, no VIII].
Riché 1979 Pierre Riché: Les écoles et l’enseignement dans l’Occident chrétien de la fin du ve siècle au milieu du xie siècle (Collection historique), Paris 1979.
Riché 1981 Pierre Riché: Instruction et vie religieuse dans le haut Moyen Âge. Essays (Collected Studies Series 139), London 1981.
Riché 1989 Pierre Riché: “De la Haute Époque à l’expansion du réseau monastique”, in Vernet 1989, 15–27 [with 3 figures].
Riché 1991 Pierre Riché: “Gerbert d’Aurillac en Catalogne”, in Barral i Altet e. a. 1991, 374–377.
Riché e. a. 1991 Pierre Riché e. a. (ed./trad.): Dhuoda, Manuel pour mon fils. Introduction, texte critique, notes (SC 225bis), Paris 21991 [… (SC 225), Paris 1975].
Richter 1978 Joachim Richter: “Stufen pseudoisidorischer Verfälschung. Untersuchungen zum Konzilsteil der pseudoisidorischen Dekretalen”, in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistische Abteilung 64 (1978) 1–72.
Rico i Manrique/Mundó i Marcet 1976 Francisco Rico [i Manrique]/Anscari Manuel Mundó [i Marcet] (ed.): Signos e indicios en la portada de Ripoll. Olibae abbatis Carmina quae exstant de rebus monasteri Rivipullensis, Barcelona 1976.
Riera i Melis 1999 Antoni Riera [i] Melis: “Alimentació i ascetisme a l’alta edat mitjana. Gènesi de la ‘diètica’ monàstica benedictina (540–820)”, in Miquel i Vives/Sala i Albareda 1999, 140–167 [with 20 figures].
Riesco y Terrero 1999 Introducción a la paleografía y la diplomática general, ed. by Ángel Riesco [y] Terrero (Letras universitarias), Madrid 1999 (etc.).
Riese 1869 Alexander Riese (ed.): Anthologia latina sive poësis latinae supplementum 1: Carmina in codicibus scripta 1: Libri Salmasiani aliorumque carmina, Leipzig 1869.
Riese 1894 Alexander Riese (ed.): Anthologia latina sive poësis latinae supplementum 1: Carmina in codicibus scripta 1: Libri Salmasiani aliorumque carmina, Leipzig 21894.
Riess 2013 Frank Riess: Narbonne and its territory in late Antiquity. From the Visigoths to the Arabs, Farnham 2013.
Riggenbach 1907 Eduard Riggenbach: Die ältesten lateinischen Kommentare zum Hebräerbrief. Ein Beitrag zur Geschichte der Exegese und zur Literaturgeschichte des Mittelalters (Forschungen zur Geschichte des neutestamentlichen Kanons und der altkirchlichen Literatur 8. Historische Studien zum Hebräerbrief 1), Leipzig 1907.
Ripberger 1962 Albert Ripberger: Der Pseudo-Hieronymus-Brief IX ‘Cogitis me’. Ein erster marianischer Traktat des Mittelalters von Paschasius Radbert (Spicilegium Friburgense 9), Fribourg 1962.
Ripberger 1985 Albert Ripberger (ed.): “Pascasii Radberti Epistula beati Hieronymi ad Paulam et Eustochium de assumptione sanctae Mariae virginis”, in Paschasii Radberti De partu virginis. De assumptione sanctae Mariae virginis (CChr.CM 56 C), Turnhout 1985, 97–162.
Rissel 1976 Maria Rissel: Rezeption antiker und patristischer Wissenschaft bei Hrabanus Maurus. Studien zur karolingischen Geistesgeschichte (Lateinische Sprache und Literatur des Mittelalters 7), Bern/Frankfurt am Main 1976.
Rius i Serra 1926 Josep Rius [i Serra]: “El Concili de Nicea en la província eclesiàstica Tarraconense”, in Analecta Sacra Tarraconensia 2 (1926) 553–592.
Rius i Serra 1928 Josep Rius [i Serra]: “Cartes antigues de Sant Martí Sacosta”, in Analecta Sacra Tarraconensia 4 (1928) 343–394.
Robinson 1997 Pamela Rosemary Robinson: “A twelfth-century scriptrix from Nunnaminster”, in Robinson/Zim 1997, 73–93.
Robinson/Zim 1997 Of the making of books. Medieval manuscripts, their scribes and readers. Essays presented to M. B. Parkes, ed. by Pamela Rosemary Robinson/Rivkah Zim, Aldershot 1997.
Rochais 1953 Henri-Maria Rochais: “Contribution à l’histoire des florilèges ascétiques du haut Moyen-Âge latin. Le ‘Liber scintillarum’”, in Revue bénédictine 63 (1953) 246–291.
Rocher 1872–1874 Charles Rocher: “Les rapports de l’Église du Puy avec la ville de Girone en Espagne et le comté de Bigorre”, in Tablettes historiques du Velay 3 (1872–1873) 233–404 and 463–501; ibid. 4 (1873–1874) 23–95 [also separate: Le Puy 1874].
Romanesque and Gothic art 1963 Romanesque and Gothic art: Studies in Western art. Acts of the Twentieth International Congress of the History of Art 1, Princeton (NJ.) 1963.
Rosa/Formica 1987 Maria Teresa Rosa/Patrizia Formica: “Contributo per una ricostruzione della biblioteca manoscritta di Achille Stazio”, in Accademie e biblioteche d’Italia 55, N. S. 38, 2 (1987) 5–16 [with 4 figures].
Rosa Corsini 1995 I Libri di Achille Stazio alle origini della Biblioteca Vallicelliana, ed. by Maria Teresa Rosa Corsini, Roma 1995.
Roschini 1961 Gabriele Maria Roschini: “La maternità spirituale di Maria presso gli scrittori latini dei secoli viiixiii”, in Marianum 23 (1961) 225–295.
Rose 1893 Valentin Rose: Verzeichniss der lateinischen Handschriften 1: Die Meermann-Handschriften des Sir Thomas Phillipps (Die Handschriften-Verzeichnisse der Königlichen Bibliothek zu Berlin 12), Berlin 1893.
Rouard 1850 Étienne [Antoine Benoît] Rouard: Catalogue des manuscrits de la Bibliothèque Méjanes, [Aix-en-Provence ca. 1850] [manuscript].
Rouquette 2018 Enimie Rouquette: Theodulfica Musa. Études, édition critique et traduction des poèmes de Théodulf d’Orléans, PhD Sorbonne nouvelle, Paris 2018.
Roura i Güibas 1988 Gabriel Roura [i Güibas]: Girona carolíngia. Comtes, vescomtes i bisbes (Del 785 a l‘any 1000) (Quaderns d’història de Girona), Girona 1988.
Roura i Güibas 1990  Gabriel Roura [i Güibas]: “L’Ofici de sant Carlemany al bisbat de Girona”, in Misceŀlània litúrgica catalana 4 (1990) 37–56.
Roura i Güibas 1991 Gabriel Roura i Güibas: “L’escriptori de la catedral”, in Catalunya romànica 1991a, 41 sq.
Roura i Güibas 1995  Gabriel Roura [i Güibas]: “Martyrologium Adonis. Notes necrològiques marginals”, in Misceŀlània litúrgica catalana 6 (1995) 157–164.
Roura i Güibas 1997  Gabriel Roura [i Güibas]: “El Martirologi d’Usuard (Girona, Museu d’Art. M. D. 273)”, in Misceŀlània litúrgica catalana 8 (1997) 133–148 [with 3 figures].
Roura i Güibas 2004 Gabriel Roura [i Güibas]: “L’escriptorium de la catedral de Girona”, in Annals de l’Institut d’Estudis Gironins 45 (2004) 59–68.
Rovira i Ermengol 1933 Josep Rovira i Ermengol (ed.): Usatges de Barcelona i Commemoracions de Pere Albert (Els nostres clàssics. Collecció A 43–44), Barcelona 1933.
de Rozière 1859–1871 Eugène de Rozière: Recueil général des formules usités dans l’empire des Francs du cinquième au dixième siècle 2, Paris 1859–1871.
Rubio y Fernández 1984 Lisardo Rubio [y] Fernández: Catálogo de los manuscritos clásicos latinos existentes en España, Madrid 1984.
Rubió i Lluch/Rubió i Balaguer 1913–1914 Antoni Rubió i Lluch/Jordi Rubió i Balaguer: “La Biblioteca del Capítol Catedral de Tortosa”, in Anuari de l’Institut d’Estudis Catalans 7 (1913–1914) 745–757.
Ruf 1939 Paul Ruf: Mittelalterliche Bibliothekskataloge Deutschlands und der Schweiz 3, 3: Bistum Bamberg, München 1939.
Ruffiot 2020 Franck Ruffiot: Théodulf d’Orléans compilateur du Supplementum au Sacramentarium Gregorianum Hadrianum. Le témoignage du corpus des préfaces eucharistiques (Liturgiewissenschaftliche Quellen und Forschungen 111), Münster in Westfalen 2020.
Ruiz y García 1997 Elisa Ruiz [y] García: Catálogo de la sección de códices de la Real Academia de la Historia, Madrid 1997.
Russo 2002 Maria Luisa Russo: “Frammenti della biblioteca Novalicense. Il codice J.b.II.1 ter dell’Archivio di Stato di Torino”, in Bolletino storico-bibliografico subalpino 100 (2002) 415–457.
Russo 2025 Adriano Russo (ed.): Paolo Diacono, Carmina. Edizione critica (Edizione nazionale dei testi mediolatini d’Italia 72. Serie I 38), Firenze 2025.
Ruzickova 2003 Dana Ruzickova (rec.): “Kieling 2002”, in Medioevo latino 24 (2003) 31 no 214.
Sabaté i Curull 1996 Flocel Sabaté [i Curull]: L’expansió territorial de Catalunya (segles ixxii ). Conquesta o repoblació? (Espai/Temps 28), Lleida 1996.
Sabaté i Curull 1997 Flocel Sabaté i Curull: El territori de la Catalunya medieval. Percepció de l’espai i divisió territorial al llarg de l’Edat Mitjana (Publicacions de la Fundació Salvador Vives Casajuana 123), Barcelona 1997.
Sabaté i Curull 2005 Flocel Sabaté i Curull: “El nacimiento de Cataluña. Mito y realidad”, in Fundamentos medievales de los particularismos hispánicos 2005, 221–276.
Sabaté i Curull 2015 Anàlisi històrica de la identitat catalana, ed. by Flocel Sabaté i Curull (Publicacions de la Presidència. Sèrie major 1), Barcelona 2015.
Sabaté i Curull 2017 Flocel Sabaté [i Curull]: “La frontière catalane (xe–xiie siècles). Perception, alterité, pouvoir et mémoire”, in Baron e. a. 2017, 185–218.
Saint-Germain d’Auxerre 1990 Saint-Germain d’Auxerre. Intellectuels et artistes dans l’Europe carolingienne ixe–xie siècles (exhibition catalogue), Auxerre 1990.
Salmon 1971 Pierre Salmon: Les manuscrits liturgiques latins de la Bibliothèque Vaticane 4: Les livres de la lecture de l’église. Les livres de l’office du chapitre. Les livres d’heures (Studi e testi 267), Città del Vaticano 1971.
Salmon 1974 Pierre Salmon: Analecta liturgica. Extraits des manuscrits liturgiques de la Bibliothèque Vaticane. Contribution à l’histoire de la prière chrétienne (Studi e testi 273), Città del Vaticano 1974.
Salmon 1976 Pierre Salmon: “Livrets de prières de l’époque carolingienne”, in Revue bénédictine 86 (1976) 218–234.
Salmon 1980 Pierre Salmon: “Livrets de prières de l’époque carolingienne. Nouvelle liste de manuscrits”, in Revue bénédictine 90 (1980) 147–149.
Salrach i Marès 1978 Josep Maria Salrach i Marès: El procés de formació nacional de Catalunya (segles viii ix) 1–2 (Llibres de l’abas 136–137), Barcelona 1978.
Salrach i Marès 1988 Josep Maria Salrach [i Marès]: “Catalunya i Catalans des de quan?”, in Revista de Catalunya 15 (1988) 35–50.
Salrach i Marès 2004 Josep Maria Salrach Marès: Catalunya a la fi del primer miŀleni (Biblioteca d’Història de Catalunya 4), Lleida/Vic 2004.
Salrach i Marès 2013 Josep Maria Salrach [i Marès]: Justícia i poder a Catalunya abans de l’any mil (Referències 55), Vic 2013.
Salrach i Marès 2017 Naixement de la nació catalana. Orígens i expansió segles ixxiv, ed. by Josep Maria Salrach [i Marès], Barcelona 2017.
Saltman 1975 Avrom Saltma (ed.): Pseudo-Jerome, Quaestiones on the Book of Samuel (Studia Post-Biblica 26), Leiden 1975.
Saltman 1995 Avrom Saltman: “Barcelona Cathedral MS 64 and the ‘hebraica veritas’”, in Goodich e. a. 1995, 259–286.
Salvadó i Montoriol 2012 Joan Salvadó i Montoriol (ed.): El monestir benedictí de Sant Benet de Bages. Fons documental. Identificació, edició i estudi. Segles xxi 2–3: Diplomatari de Sant Benet de Bages (898–1123), PhD Lleida 2012.
Samaran/Marichal 1962 Charles Samaran/Robert Marichal: Catalogue des manuscrits en écriture latine portant des indications de date, de lieu ou de copiste 2[, 1–2]: Bibliothèque Nationale, Fonds latin (Nos 1 à 8.000), Paris 1962.
Samaran/Marichal 1968 Charles Samaran/Robert Marichal: Catalogue des manuscrits en écriture latine portant des indications de date, de lieu ou de copiste 6[, 1–2]: Bourgogne, Centre, Sud-Est et Sud-Ouest de la France, Paris 1968.
Samaran/Marichal 1974 Charles Samaran/Robert Marichal: Catalogue des manuscrits en écriture latine portant des indications de date, de lieu ou de copiste 3[, 1–2]: Bibliothèque Nationale, Fonds latin (Nos 8001 à 18613), Paris 1974.
Samsó i Moya 1991 Julio Samsó [i Moya]: “Cultura científica àrab i cultura científica llatina a la Catalunya altmedieval. El monestir de Ripoll i el naixement de la ciència catalana”, in Udina i Martorell 1991–1992, 1, 253–269.
San Benedetto nel suo tempo 1982 San Benedetto nel suo tempo. Atti del 7o Congresso Internazionale di Studi sull’Alto Medioevo 1–2, Spoleto 1982.
Sánchez y Mariana 1979 Manuel Sánchez [y] Mariana: “Notas sobre la biblioteca monástica de San Salvador de Oña”, in Revista de archivos, bibliotecas y museos 82 (1979) 473–493 and plates I–II.
Sánchez y Prieto 2009 Ana Belén Sánchez [y] Prieto: “Bibliotheca Wisigothica”, in Galende y Díaz e. a. 2009, 263–290.
Sánchez y Real 1954 José Sánchez [y] Real: El archiepiscopologio de Luis Pons de Icart, Tarragona 1954.
Sanchis y Sivera 1930 José Sanchis y Sivera: Bibliología valenciana medieval, Valencia 1930.
Sansterre 1999 Jean-Marie Sansterre: “L’image blessé, l’image suffrante. Quelques récits de miracles entre Orient et Occident (vie–xiie siècle)”, in Les images dans les sociétés médiévales 1999, 113–130.
Sansterre 2004 L’autorité du passé dans les sociétés médiévales, ed. by Jean-Marie Sansterre (Collection de l’École française de Rome 333. Bibliothèque de l’Institut historique belge de Rome 52), Rome/Bruxelles 2004.
Sansterre/Henriet 2009 Jean-Marie Sansterre/Patrick Henriet: “De l’inanimis imago à l’omagem mui bella. Méfiance à l'égard des images et essor de leur culte dans l’Espagne médiévale (viie–xiiie siècle)”, in Edad Media. Revista de Historia Medieval 10 (2009) 37–92.
Santmartí i Roset/Sureda i Jubany 2021 Episcopus. El bisbat de Vic i l’Església a Catalunya en el context europeu, ed. by Carme Sanmartí [i Roset]/Marc Sureda [i Jubany], Vic 2021.
Sargatal i Pellicer 1999 Ramon Sargatal [i Pellicer]: “L’ensenyament a l’escola monàstica de l’alta edat mitjana”, in Miquel i Vives/Sala i Albareda 1999, 206–217 [with 8 figures].
Sauer 1978 Hans Sauer: Theodulfi Capitula in England. Die altenglischen Übersetzungen zusammen mit dem lateinischen Text (Texte und Untersuchungen zur Englischen Philologie 8), München 1978.
Savini e. a. 2021 Chiara Savini e. a. (ed.): Corpus rhythmorum musicum. saec. ivix 4: Rhythmi computistici 1: Anni Domini notantur in praesenti linea (Millenio medievale 122. Testi 34), Firenze 2021.
Saxer 1982 Victor Saxer: “Le culte et la légende hagiographique de saint Guillaume de Gellone”, in Mélanges Louis 1982, 2, 565–589.
Saxer 2002 Victor Saxer: Saint Vincent, diacre et martyr (Subsidia Hagiographica 83), Brussels 2002.
Schaller 1962 Dieter Schaller: “Philologische Untersuchungen zu den Gedichten Theodulfs von Orléans”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 18 (1962) 13–91.
Schaller/Brommer 1995 Dieter Schaller/Peter Brommer: “Theodulf von Orléans“, in 2Verfasserlexikon. Die deutsche Literatur des Mittelalters 9: Slecht, Reinbold – Ulrich von Liechtenstein, Berlin/New York 1995, 764–772.
Schaller/Könsgen 1977 Dieter Schaller/Ewald Könsgen: Inititia carminum Latinorum saeculo undecimo antiquiorum. Bibliographisches Repertorium für die lateinische Dichtung der Antike und des früheren Mittelalters, Göttingen 1977.
Schapiro 1935 Meyer Schapiro: “New documents on St-Gilles”, in The Art Bulletin 17 (1935) 414–431 [with 21 figures] [repr. in Schapiro 1977, 328–346].
Schapiro 1963a Meyer Schapiro: “The bowman and the bird on the Ruthwell Cross and other works. The interpretation of secular themes in early mediaeval religious art”, in The Art Bulletin 45 (1963) 351–355.
Schapiro 1963b Meyer Schapiro: “A relief in Rodez and the beginnings of Romanesque sculpture in Southern France”, in Romanesque and Gothic art 1963, 40–66 and plates XIII–XVII [repr. in Schapiro 1977, 285–305].
Schapiro 1977 Meyer Schapiro: Romanesque art. Selected Papers, New York 1977.
Schieffer 1976 Rudolf Schieffer: Die Entstehung von Domkapiteln in Deutschland (Bonner Historische Forschungen 43), Bonn 1976.
Schieffer 1996 Schriftkultur und Reichsverwaltung unter den Karolingern. Referate des Kolloquiums der Nordrhein-Westfälischen Akademie der Wissenschaften am 17./18. Februar in Bonn, ed. by Rudolf Schieffer (Abhandlungen der Nordrhein-Westfälischen Akademie der Wissenschaften 97), Opladen 1996.
Schieffer 2018 Rudolf Schieffer (ed.): MGH Epistolae Karolini aevi 6: Hincmari archiepiscopi Remensis Epistolae 2 (MGH Epistolae 8), Wiesbaden 2018.
Schieffer 2019 Rudolf Schieffer (†): “Vom Nutzen des Edierens. Erzbischof Hinkmar von Reims und König Karl der Kahle im Sommer 868”, in Sohn-Kronthaler/Verger 2019, 197–207.
Schillmann 1919 Fritz Schillmann: Verzeichnis der Lateinischen Handschriften der Preußischen Staatsbibliothek zu Berlin 3: Die Görreshandschriften (Die Handschriften-Verzeichnisse der Preußischen Staatsbibliothek zu Berlin 14), Berlin 1919.
Schilp 1998 Thomas Schilp: Norm und Wirklichkeit religiöser Frauengemeinschaften im Frühmittelalter. Die ‹ Institutio sanctimonialium Aquisgranensis › des Jahres 816 und die Problematik der Verfassung von Frauenkommunitäten (Veröffentlichungen des Max-Planck-Instituts für Geschichte 137. Studien zur Germania Sacra 21), Göttingen 1998.
Schilp 2005 Thomas Schilp: “Die Wirkung der Aachener ‘Institutio sanctimonialium’ des Jahres 816”, in Festgabe Mertens 2005, 163–184.
Schlechter 1997 Armin Schlechter: “Die althochdeutschen Sedulius-Scottus-Glossen der Frankenthaler Handschrift Vat. Pal. lat. 242. Mit Anhang I: Der anonyme Wortkommentar zu ‘Sciendum etiam’. II: Überblick über die römischen Palatinahandschriften mit althochdeutschen Glossen”, in Berschin 1997, 175–235.
Schmid 1981 Hans Schmid (ed.): Musica et Scolica enchiriadis una cum aliquibus tractatulis adiunctis. Recensio nova post Gerbertinam altera ad fidem omnium codicum manuscriptorum (Bayerische Akademie der Wissenschaften. Veröffentlichungen der Musikhistorischen Komission 3), München 1981.
Schmid/Wollasch 1984 Memoria. Der geschichtliche Zeugniswert des liturgischen Gedenkens im Mittelalter, ed. by Karl Schmid/Joachim Wollasch (Münstersche Mittelalter-Schriften 48), München 1984.
Schmitz 1883 Hermann Josef Schmitz: Die Bussbücher und die Bussdisciplin der Kirche [1], Mainz 1883.
Schmitz 1898 Hermann Josef Schmitz: Die Bussbücher und die Bussdisciplin der Kirche 2, Mainz 1898.
Schmitz 1977 Gerhard Schmitz: “Das Konzil von Trosly (909). Überlieferung und Quellen", in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 33 (1977) 341–434 and plates I–III.
Schmitz 1996 Gerhard Schmitz (ed.): Die Kapitulariensammlung des Ansegis (MGH Capitularia N. S. 1), Hannover 1996.
Schmitz 2002 Gerhard Schmitz: “Die allmähliche Verfertigung der Gedanken beim Fälschen. Unausgegorenes und Widersprüchliches bei Benedictus Levita", in Hartmann/Schmitz 2002, 29–60 [with 3 figures].
Schmitz 2006a Gerhard Schmitz: “Die Appendix Dacherianae Mettensis, Benedictus Levita und Hinkmar von Laon", in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistische Abteilung 92 (2006) 147–206.
Schmitz 2006b Gerhard Schmitz: “Ein Kanonist bei der Arbeit. Kleine Rechtstexte aus Codex Barcelona, ‘Archivo de la Corona de Aragón Ripoll 77’”, in Müller/Sommar 2006, 57–65.
Schmitz 2007 Gerhard Schmitz: “Aachen 816. Zu Überlieferung und Edition der Kanonikergesetzgebung Ludwigs des Frommen”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 63 (2007) 497–544.
Schneegans 1896 Friedrich Eduard Schneegans: Gesta Karoli Magni ad Carcassonam et Narbonam. Lateinischer Text und provenzalische Übersetzung mit Einleitung (Romanische Bibliothek 15), Halle an der Saale 1898 [repr. Genève 1977].
Schneider 1964 Reinhard Schneider: Brüdergemeine und Schwurfreundschaft. Der Auflösungsprozeß des Karlingerreichs im Spiegel der caritas-Terminologie in den Verträgen der karlingischen Teilkönige des 9. Jahrhunderts (Historische Studien 388), Lübeck/Hamburg 1964.
Schneider 1977 Reinhard Schneider: “Schriftlichkeit und Mündlichkeit im Bereich der Kapitularien”, in Classen 1977, 257–279 [with 3 figures].
Schneyer 1969 Johannes Baptist Schneyer: Repertorium der lateinischen Sermones des Mittelalters für die Zeit von 1150–1350 [1]: Autoren: A–D (Beiträge zur Geschichte der Philosophie und Theologie des Mittelalters. Texte und Untersuchungen 43, 1), Münster in Westfalen 1969.
Schönherr 1964 Alfons Schönherr: Die mittelalterlichen Handschriften der Zentralbibliothek Solothurn, Solothurn 1964.
Schoolman 2023 Edward M. Schoolman: “Novalea’s networks between Gaul and Italy. Restoring institutional memories and libraries in the twilight of the early Middle Ages”, in Kelly/Fazioli 2023, 161–190.
Schramm 1928 Percy Ernst Schramm: Die zeitgenössischen Bildnisse Karls des Groβen. Mit einem Anhang über die Metallbullen der Karolinger (Beiträge zur Kulturgeschichte des Mittelalters und der Renaissance 29), Leipzig/Berlin 1928.
Schramm 1934 Percy Ernst Schramm: “Die Krönung bei den Westfranken und Angelsachsen von 878 bis um 1000“, in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Kanonistische Abteilung 23 (1934) 117–242 [revised and enlarged repr. in Schramm 1968, 2, 140–248].
Schramm 1964 Percy Ernst Schramm: “Karl der Große. Denkart und Grundauffassungen – Die von ihm bewirkte Correctio (“Renaissance”)”, in Historische Zeitschrift 198 (1964) 306–345 [revised repr. under the title “Karl der Große. Denkart und Grundauffassungen. Die von ihm bewirkte ‚Correctio‘ (nicht ‚Renaissance‘)”, in Schramm 1968, 1, 302–356].
Schramm 1968–1971 Percy Ernst Schramm: Kaiser, Könige und Päpste. Gesammelte Aufsätze zur Geschichte des Mittelalters 1: Von der Spätantike bis zum Tode Karls des Großen (814) (Beiträge zur allgemeinen Geschichte 1), Stuttgart 1968; ... 2: Vom Tode Karls des Großen (814) bis zum Anfang des 10. Jahrhunderts (... 2), Stuttgart 1968; ... 3: Vom 10. bis zum 13. Jahrhundert (... 3), Stuttgart 1969; ... 4, 1: Rom und Kaiser. Geistliche und weltliche Gewalt. Das Reformpapsttum. Zur Geschichte von Nord- und Westeuropa (... 4, 1), Stuttgart 1970; ... 4, 2: Zur Geschichte von Süd-, Südost- und Osteuropa. Zusammenfassende Betrachtungen (... 4, 2), Stuttgart 1971.
Schreiner 1999 Peter Schreiner: “Kopistinnen in Byzanz mit einer Anmerkung zur Schreiberin Eugenia im Par. Lat. 7560”, in Rivista di studi bizantini e neoellenici N. S. 36 (1999) 35–45.
Schröder 2022a Isolde Schröder: “Kanonisches Recht und seine Umsetzung am Beispiel der ‘epistolae formatae’ des 9. Jahrhunderts”, in Demoulin-Auzary e. a. 2022, 1–12.
Schröder 2022b Isolde Schröder (ed.): MGH Epistolae Karolini aevi 7: Epistolae variorum 798–923 (MGH Epistolae 9), Wiesbaden 2022.
Schröder/Schrör 2025 Isolde Schröder/Matthias Schrör (ed.): MGH Epistolae Karolini aevi 6: Hincmari archiepiscopi Remensis Epistolae 3 (MGH Epistolae 8), Wiesbaden 2025 (best.).
Schrörs 1884 Heinrich Schrörs: Hinkmar, Erzbischof von Reims. Sein Leben und seine Schriften, Freiburg im Breisgau 1884.
Schütte 2007 Bernd Schütte: “Quellenkritische Untersuchungen zur Ersterwähnung von Halle/S. Im Jahre 806”, in Sachsen und Anhalt. Jahrbuch der Historischen Kommission für die Provinz Sachsen und für Anhalt 24 (2007) 1–29.
Schulten 1913 Adolf Schulten: “Hispania”, in Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft 8: Helikon–Hyagnis, Stuttgart 1913, 1975.
Schulten 1955 Adolf Schulten: Iberische Landeskunde 1: Geographie des antiken Spanien, Strasbourg/Kehl 1955 [Baden-Baden 21974].
Schulz-Flügel 1994 Eva Schulz-Flügel: Gregorius Eliberritanus, Epithalamium sive Explanatio in Canticis Canticorum (Vetus Latina. Die Reste der altlateinischen Bibel 26), Freiburg im Breisgau 1994.
Schunke 1962 Ilse Schunke: Die Einbände der Palatina in der Vatikanischen Bibliothek 1: Beschreibung (Studi e testi 216), Città del Vaticano 1962; ... 2, 1: Katalog: Stamp. Pal. S. 1 – VI. 1334 (... 217), Città del Vaticano 1962; ... 2, 2: Katalog. Stamp. Pal. V . 1 – VI. 246. Sondersammlungen und Handschriften (... 218), Città del Vaticano 1962.
Schwartz 1914 Gerhard Schwartz (rec.): “Vidier 1911”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtsforschung 39 (1914) 589–591 no 300.
La scuola nell’Occidente Latino 1972 La scuola nell’Occidente Latino nell’alto medioevo 1–2 (Settimane di Studio del Centro Italiano di Studi sull’Alto Medioevo 19, 1–2), Spoleto 1972.
Seckel 1906 Emil Seckel: “Studien zu Benedictus Levita. VI“, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 31 (1906) 59–139 and 238 sq.
Seckel 1914 Emil Seckel: “Benedictus Levita decurtatus et excerptus. Eine Studie zu den Handschriften der falschen Kapitularien”, in Festschrift Brunner 1914, 377–464.
Sedlmeier 2000 Franz Sedlmeier: Die laienparänetischen Schriften der Karolinger. Untersuchungen zu ausgewählten Texten des Paulinus von Aquileia, Alkuins, Jonas‘ von Orléans, Dhuodas und Hinkmars von Reims (Deutsche Hochschuledition 86) Neuried 2000.
II Coŀloqui d’història del monaquisme català 1972–1974 II Coŀloqui d’història del monaquisme català. Sant Joan de les Abadesses 1970 1: Aspectes generals i relacionats amb Barcelona (Scriptorium Populeti 7), Poblet 1972; … 2 (Scriptorium Populeti 9), Poblet 1974.
II Congrés litúrgic de Montserrat 1966–1967 II Congrés litúrgic de Montserrat 1: Conferències. Secció bíblica. Teologia i espiritualitat. Secció pastoral; 2: Secció jurídica. Secció de filología. Secció d’art; 3: Secció d’història; 4: Secció de música, Crònica del congrés. Suplement documental. Índex general, Montserrat 1966–1967.
Semmler 1960 Josef Semmler: “Zur Überlieferung der monastischen Gesetzgebung Ludwigs des Frommen”, in Deutsches Archiv zur Erforschung des Mittelalters 16 (1960) 309–388.
Semmler 1963a Josef Semmler: “24a. Collectio capitularis Benedicti Levitae monastica (850 vel paulo ante)”, in Kassius Hallinger (ed.): Initia Consuetudinis Benedictinae. Consuetudines saeculi octavi et noni (Corpus Consuetudinum Monasticarum 1), Siegburg 1963, 537–554.
Semmler 1963b Josef Semmler: “25. Modus penitentiarum Benedicti abbatos Anianensis (ante 821)”, in Kassius Hallinger (ed.): Initia Consuetudinis Benedictinae. Consuetudines saeculi octavi et noni (Corpus Consuetudinum Monasticarum 1), Siegburg 1963, 563–582.
Semmler 1995 Josef Semmler: “Die Kanoniker und ihre Regel im 9. Jahrhundert”, in Crusius 1995, 62–109.
Sénac 2001 Aquitaine – Espagne (viiie– xiiie siècle), ed. by Philippe Sénac (Civilisation médiévale 12), Poitiers 2001.
Serdá y Prat 1952–1954 Luis Serdá [y Prat]: “Los martirológios de la Marca Hispánica en la evolución litúrgica de la misma”, in Ausa 1 (1952–1954) 387–389.
Serra i Vilaró 1930 Joan Serra [i] Vilaró: Baronies de Pinós i Mataplana. Investigació als seus arxius 1: Barons, nobles i cavallers (Biblioteca històrica de la Biblioteca Balmes II. 20), Barcelona 1930 [repr. Bagà 1989].
Serrano i Calderó/Perarnau i Espelt 1987 Josep Serrano i Calderó/Josep Perarnau i Espelt: “Darrer inventari de la biblioteca papal de Peníscola (1423). Barcelona, Biblioteca de Catalunya, Ms. 223”, in Arxiu de textos catalans antics 6 (1987) 49–183.
Shailor/Dutschke 2021 Scribes and the presentation of texts (from Antiquity to c. 1550). Proceedings of the 20th Colloquium of the Comité international de paléographie latine, Beinecke Rare Book & Manuscript Library, Yale University (New Haven, September 6–8, 2017), ed. by Barbara Ann Shailor/Consuelo Wagner Dutschke (Bibliologia 65), Turnhout 2021.
Sharpe 2001 Richard SharpeA handlist of the Latin writers of Great Britain and Ireland before 1540. With addictions and corrections (1997–2001) (Publications of the Journal of Medieval Latin 1),  Turnhout 22001.
Sheldon-Williams 1959 Inglis Patrick Sheldon-Williams: “A bibliography of the works of Johannes Scottus Eriugena”, in The Journal of Ecclesiastical History 10 (1959) 198–224.
Shimahara 2007a Études d’exégèse carolingienne. Autour d’Haymon d’Auxerre. Atelier de recherches, Centre d’études médiévales d’Auxerre, 25–26 avril 2005, ed. by Sumi Shimahara (Haut Moyen Âge 4), Turnhout 2007.
Shimahara 2007b Sumi Shimahara: “Le succès medieval de l’‘Annotation brève sur Daniel’ d’Haymon d’Auxerre, texte scolaire carolingien exhortant à la réforme”, in Shimahara 2007a, 123–164.
Shimahara 2008 Sumi Shimahara: “Daniel et les visions politiques à l’époque carolingienne”, in Médiévales. Langues, textes, histoire 55 (2008) 19–30.
Shimahara 2012 Sumi Shimahara: “Histoire d’un texte d’histoire. Le commentaire anonyme sur les ‘Maccabées’ transmis par les manuscrits Orleans, BM 191, Barcelona, Catedral 64 et New Haven, Yale University, Beinecke 643”, in Coumert e. a. 2012, 589–600.
Shimahara 2013 Sumi Shimahara: Haymon d’Auxerre, exégète carolingien (Haut Moyen Âge 16), Turnhout 2013.
Shimahara 2022a Sumi Shimahara: “L’explication de Baruch 3, 9–24 contenue dans le manuscrit Barcelona, Arxiu capitular de la Catedral, 64. Un text auxerrois?”, in Magnani Soares-Christen/Gasse-Grandjean 2022, 291–313.
Shimahara 2022b Sumi Shimahara: “Savoirs juifs et exégèse chrétienne à l’époque carolingienne. Le cas du ms. Barcelona, Arxiu capitular de le Catedral 64 et de son commentaire anonyme sur les Chroniques”, in Heil/Shimahara 2022, 214–236.
Siegmund 1949 Albert Siegmund: Die Überlieferung der griechischen christlichen Literatur in der lateinischen Kirche bis zum zwölften Jahrhundert (Bayerische Benediktiner-Akademie. Abhandlungen 5), München-Pasing 1949.
Signos 1993 Signos. Arte y cultura en el Alto Aragón medieval (exhibition catalogue), Huesca 1993.
Simmonet 1993 Émile [Jean] Simmonet: “Le Roman de Notre Dame de Lagrasse”, in La France latine N. S. 116 (1993) 238–257.
Simoncelli 1911 Per Cesare Baronio. Scritti vari nel terzo centenario della sua morte, ed. by Vincenzo Simoncelli, Roma 1911.
Simonetti 2008 Adele Simonetti (ed.): Rabano Mauro, Commentario al libro di Giuditta (Millenio medievale 73. Testi 19), Firenze 2008.
Simson 1874–1876 Bernhard Simson: Jahrbücher des fränkischen Reichs unter Ludwig dem Frommen 1: 814–830, Leipzig 1874 [repr. Berlin 1969]; 2: 831–840, Leipzig 1876 [repr. Berlin 1969].
Simson 1879 Bernhard Simson: “Die überarbeitete und bis zum Jahre 741 fortgesetzte Chronik des Beda”, in Forschungen zur deutschen Geschichte 19 (1879) 97–135.
von Simson 1905 Bernhard von Simson (ed.): Annales Mettenses priores (MGH Scriptores rerum Germanicarum [10]), Hannover/Leipzig 1905.
Sirantoine 2018 Epistola 2: La lettre diplomatique. Écriture épistolaire et actes de la pratique dans l’Occident latin médiéval, ed. by Hélène Sirantoine (Collection de la Casa de Velázquez 171). Madrid 2018.
Sirmond 1629 Jacques Sirmond (ed.): Concilia antiqua Galliae cum epistolics pontificum, principum, constitutionibus et aliis Gallicanae rei ecclesiaasticae monumentis 2, Paris 1629.
Sitar e. a. 2009 Macht des Wortes. Benediktinisches Mönchtum im Spiegel Europas 1–2, ed. by Gerfried Sitar e. a., Regensburg 2009.
Sivo 2004 Vito Sivo: “Micon Centulensis mon.”, in Chiesa/Castaldi 2004, 276–284.
Smyth 2003 Matthieu Smyth: La liturgie oubliée. La prière eucharistique en Gaule antique et dans l’Occident non-romain (Patrimoines. Christianisme), Paris 2003.
Sohn-Kronthaler/Verger 2019 Europa und Memoria. Festschrift für Andreas Sohn zum 60. Geburtstag/Europe et mémoire. Mélanges offerts à Andreas Sohn à l’occasion de son 60ème anniversaire, ed. by Michaela Sohn-Kronthaler/Jacques Verger, Sankt Ottilien 2019.
Solà i Moreta 1955 Fortià Solà i Moreta: El Monestir de Sant Benet de Bages, Manresa 1955.
Solignac 1974 Aimé Solignac: “Les fragments du ‘De Naturae Animae’ de Julien Pomére [!] (fin ve siècle)”, in Bulletin de la littérature ecclésiastique 75 (1974) 41–60.
Somfai 2002 Anna Somfai: “The eleventh-century shift in the reception of Plato’s ‘Timaeus’ and Calcidius’s ‘Commentary’”, in Journal of the Warburg and Courtauld Institutes 65 (2002) 1–21 [with 5 figures].
Souter 1906 Alexander Souter: “Prolegomena to the Commentary of Pelagius on the Epistles of St Paul”, in The Journal of Theological Studies 7 (1906) 568–575.
Souter 1908 Alexander Souter: “Contributions to the criticism of Zmaragdus’s ‘Expositio libri comitis’”, in The Journal of Theological Studies 9 (1908) 584–597.
Souter 1921 Alexander Souter: “Further contributions to the criticism of Zmaragdus’s ‘Expositio libri comitis’”, in The Journal of Theological Studies 23 (1921) 73–76.
Souter 1922 Alexander Souter (ed.): Pelagius’s expositions of thirteen Epistles of St Paul 1: Introduction (Texts and Studies 9, 1), Cambridge 1922.
Spannagel/Engelbert 1974 Alfred Spannagel/Pius Engelbert: “Einleitung”, in id. (ed.): Smaragdi abbatis Expositio in Regulam S. Benedicti (Corpus Consuetudinum Monasticarum 8), Siegburg 1974, xiiilxxxiv.
Spiazzi 1998 Il Palazzo della Ragione di Padova. Indagini preliminari per il restauro. Studi e ricerche, ed. Anna Maria Spiazzi (Laboratorio aperto 5), Treviso 1998.
Stadelmaier 2004 Michael Stadelmaier: Die Collectio Sangermanensis XXI titulorum. Eine systematische Kanonessammlung der frühen Karolingerzeit. Studien und Edition (Freiburger Beiträge zur mittelalterlichen Geschichte 16), Frankfurt am Main e. a. 2004.
Stammerjohann e. a. 2009 Lexicon grammaticorum. A bio-bibliographical companion to the history of linguistics, ed. by Harro Stammerjohann e. a., Tübingen 22009 [1996].
Staubach 1993 Nikolaus Staubach: Rex christianus. Hofkultur und Herrschaftspropaganda im Reich Karls des Kahlen 1–2 (Pictura et poesis 2), Weimar/Koln 1993.
Stegmüller 1950a Friedrich Stegmüller: Repertorium biblicum medii aevi 1: Initia biblica, Apocrypha, Prologi, Madrid 1950.
Stegmüller 1950b Friedrich Stegmüller: Repertorium biblicum medii aevi 2: Commentaria. Auctores A–G, Madrid 1950.
Stegmüller 1951 Friedrich Stegmüller: Repertorium biblicum medii aevi 3: Commentaria. Auctores H–M, Madrid 1951.
Stegmüller 1954 Friedrich Stegmüller: Repertorium biblicum medii aevi 4: Commentaria. Auctores N–Q, Madrid 1954.
Stegmüller 1955 Friedrich Stegmüller: Repertorium biblicum medii aevi 5: Commentaria. Auctores R–Z, Madrid 1955.
Stegmüller 1957 Friedrich Stegmüller: “Bischof Angilmodus über die Taufe. Ein Beitrag zur spätkarolingischen Tauftheologie”, in Römische Quartalschrift für christliche Altertumskunde und Kirchengeschichte 52 (1957) 13–32.
Stegmüller 1958 Friedrich Stegmüller: Repertorium biblicum medii aevi 6: Commentaria. Anonyma A–O, Madrid 1958.
Stegmüller 1956–1959 Friedrich Stegmüller: “De Codice 64 Bibliothecae Capitularis Barcinonensis”, in Scrinium 16–22 (1956–1959) 49–54.
Stegmüller 1961 Friedrich Stegmüller: Repertorium biblicum medii aevi 7: Commentaria. Anonyma P–Z, Madrid 1961.
Stegmüller/Reinhardt 1976 Friedrich Stegmüller/Klaus Reinhardt: Repertorium biblicum medii aevi 8: Supplementum, Madrid 1976.
Stegmüller/Reinhardt 1977 Friedrich Stegmüller/Klaus Reinhardt: Repertorium biblicum medii aevi 9: Supplementi altera pars. Glossa ordinaria, Madrid 1977.
Steidle 1957 Commentationes in regulam S. Benedicti, ed. by Basilius Steidle (Studia Anselmiana 42), Roma 1957.
Steidle 1959 Regula Magistri, Regula S. Benedicti. Studia monastica, ed. by Basilius Steidle (Studia Anselmiana 44), Roma 1959.
Stein 1907 Henri Stein: Bibliographie générale des cartulaires français ou relatifs à l’histoire de France (Manuels de bibliographie historique 4), Paris 1907.
Stein 1947 Simon Stein: “Lex Salica, I”, in Speculum 22 (1947) 113–134; “…, II”, in ibid., 395–418.
Stella 2000 Francesco Stella: “La poesia di Paolo Diaconi. Nuovi manoscritti e attribuzioni incerte”, in Chiesa 2000, 551–574.
Steinmeyer/Sievers 1879–1922 Elias Steinmeyer/Eduard Sievers: Die althochdeutschen Glossen 1–5, Berlin 1879–1922 [repr. Dublin/Zürich 1968–1969].
Steppe 1999 Wolfhard Steppe: Sulpicius Severus im Leidener Glossar. Untersuchungen zum Sprach- und Literaturunterricht der Schule von Canterbury, PhD München 1999.
Stevens 1979 Wesley MacCelland Stevens (ed.): “Rabani Mogontiacensis episcopi de computo”, in John McCulloh (ed.): Rabani Mauri Martyrologium (CChr.CM 44), Turnhout 1979, 163–323.
Stieldorf 2012 Andrea Stieldorf: Marken und Markgrafen. Studien zur Grenzsicherung durch die fränkisch-deutschen Herrscher (MGH Schriften 64), Hannover 2012.
Stoddard 1973 Whitney Snow Stoddard: The façade of Saint-Gilles-du-Gard. Its influence on French sculpture Middletown (Ct.) 1973.
Stok 1987 Fabio Stok: “Su alcune glosse di Placido”, in Orpheus N. S. 8 (1987) 87–101.
Stöber 2017 Karen Stöber: “Cluny in Catalonia”, in Journal of Medieval Iberian Studies 9 (2017) 241–260.
Stratmann 1991 Martina Stratmann: Hinkmar als Verwalter von Bistum und Kirchenprovinz (Quellen und Forschungen zum Recht im Mittelalter 6), Sigmaringen 1991.
Stratmann 1992 Martina Stratmann: “Briefe an Hinkmar von Reims”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 48 (1992) 37–81.
Strauch 2019 Yanick Strauch: “Un comte pour évêque. L’accession de Miron III de Besalú au siège de Gérone en 970/971”, in Revue belge de philologie et d’histoire 97 (2019) 305–324.
Strecker 1911 Karl Strecker: “Zu den komputistischen Rhythmen”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 36 (1911) 317–342.
Strecker 1914 Karl Strecker (ed.): Poetae latini aevi Carolini 4, 2, Berlin 1914.
Strecker 1922 Karl Strecker: “Studien zu karolingischen Dichtern”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 44 (1922) 209–251.
Strecker 1923 Karl Strecker (ed.): Poetae latini aevi Carolini 4, 3, Berlin 1923.
Strecker 1942 Karl Strecker: “Zu den Gedichtsammlungen der Pariser Handschriften 8812 und 242”, in Archivum Latinitatis Medii Aevi 17 (1942) 41–49.
Strecker 1951a Karl Strecker (†): “Bucheinträge”, in idem (ed.): MGH Poetae latini aevi Carolini 6, 1, Weimar 1951, 167–178.
Strecker 1951b Karl Strecker (†): “Gedichte im Codex Parisiensis 8812”, in idem (ed.): MGH Poetae latini aevi Carolini 6, 1, Weimar 1951, 135–141.
Studi in onore Fonseca 2004 Mediterraneo, Mezzogiorno, Europa. Studi in onore di Cosimo Damiano Fonseca 1–2, ed. by Giancarlo Andenna/Hubert Houben, Bari 2004.
Studi offerti a Ridolfi 1973 Studi offerti a Roberto Ridolfi, dirretore de ‘La Bibliofilia’, ed. by Berta Maracchi Biagiarelli/Dennis Everard Rhodes (Biblioteca di bibliografía italiana 71), Firenze 1973.
Stüber 2025 Till Stüber: “Kirchenrecht in der späten Karolingerzeit. Beobachtungen zur Collectio duorum librorum prima im Codex Ambrosianus A 46 inf.”, in Trump/Leyendecker 2025, 187–219.
Suárez y González 2007 Ana Isabel Suárez [y] González: “El libro en los claustros cistercienses (una aproximación c. 1140–1240”, in El monacato en los reinos de León y Castilla 2007, 263–325.
Suárez y González/Torné i Cubells 2020 Ana Suárez [y] González/Josep Torné [i] Cubells: “Cinc bifolis liúrgics medievals de l’Arxiu de la Basílica dels Sants Just i Pastor (Barcelona)”, in Misceŀlània liúrgica catalana 28 (2020) 97–114 [with 2 plates].
Suárez y González/Torné i Cubells 2023 Ana Suárez [y] González/Josep Torné [i] Cubells (†): “Fragments d’un Leccionari de l'Ofici. S. xiii”, in Capdevila i Soldevila 2023, 325–328.
Subes/Mathon 2013 Vierges à l'Enfant médiévales de Catalogne. Mises en perspectives, ed. by Marie-Pasquine Subes/Jean-Bernard Mathon (Histoire de l’art 5), Perpignan 2013.
Suckale 1987 Robert Suckale: “Die Regensburger Buchmalerei von 1350 bis 1450”, in Regensburger Buchmalerei 1987, 93–110 [with 3 figures].
Sunyol i Baulenas 1925 Gregori Maria Sunyol [i Baulenas]: Introducció a la paleografía musical gregoriana, Montserrat 1925.
Sunyol i Baulenas 1929 Gregori Maria Sunyol [i Baulenas]: “Els Cants de la Genealogia de Jesucrist”, in Vida cristiana 17 (1929) 54–65.
Suñol y Baulenas 1935 Gregorio María Suñol [y Baulenas]: Introduction à la paléographie musicale grégorienne. Préface de Dom André Mocquereau (Paléographie grégorienne 708), Paris e. a. 1935.
Sureda i Jubany 2013 Marc Sureda i Jubany: “Les lieux de la Vierge. Notes de topo-liturgie mariale en Catalogne (xie–xve siècles)”, in Subes/Mathon 2013, 39–69.
Sureda i Jubany 2014 Marc Sureda i Jubany: “Clero, espacios y liturgia en la Catedral de Vic. La Iglesia de Sant Pere en los siglos xii y xiii”, in Medievalia 17 (2014) 279–320 [with 9 figures].
Sureda i Jubany 2018 Oliba. Episcopus. Miŀlenari d’Oliba, bisbe de Vic (exhibition catalogue), ed. by Marc Sureda i Jubany, Vic 2018.
Sureda i Jubany/Baró i Cabrera 2023 Oliba de Vic, un bisbe de mil anys enrere, ed. by Marc Sureda i Jubany/Robert Baró i Cabrera (Studia Historica Tarraconensia 16), Barcelona 2023.
Sutherland/Gros i Pujol 2005 Bobbi Sutherland/Miquel dels Sants Gros [i Pujol]: “El Necrologi de Sant Miquel d’Escornalbou (Nova York, Hispanic Society of America, ms. B2715)”, in Misceŀlània litúrgica catalana 13 (2005) 279–307.
Swanson i Hernández 2015a Rebecca Swanson [i] Hernández: “The ancient library of Roda de Isábena. Unveiling the secrets of knowledge”, in Le manuscrit, entre écriture et texte 2015, 2, 87–106.
Swanson i Hernández 2015b Rebecca Swanson [i Hernández]: “Les biblioteques catedralícies de Tortosa i Roda de [!] Isàvena. Els ‘libri artium’ com a cas d’estudi”, in Recerca 16 (2015) 57–77.
Swanson i Hernández 2015c Rebecca Swanson [i Hernández]: “El món literari de Roda d’Isàvena, una petita seu dels Pirineus”, in Mot, so, razo 14 (2015) 25–38 [with 1 figure].
Swanson i Hernández 2016 Rebecca Swanson [i] Hernández: Tradicions i transmissions iconogràfiques dels manuscrits de la Ribagorça entre els segles xxii 1–2, PhD Barcelona 2016.
Szarmach 1981 Paul Edward Szarmach: “A preliminary handlist of manuscripts containing Alcuin’s ‘Liber de virtutibus et vitiis’”, in Manuscripta 25 (1981) 131–140.
Szarmach 1989 Paul Edward Szarmach: “The Latin tradition of Alcuin’s ‘Liber de virtutibus et vitiis’, cap. xxviixxxv, with special reference to Vercelli Homily XX”, in Mediaevalia 12 (1989) 13–41.
Szarmach 1999 Paul Edward Szarmach: “A preface, mainly textual, to Alcuin’s ‘De ratione animae’”, in Nagy/Sebök 1999, 397–408.
Taeger 1970 Burkhard Taeger: Zahlensymbolik bei Hraban, bei Hincmar und im ‘Heliand‘? Studien zur Zahlensymbolik im Frühmittelalter (Münchener Texte und Untersuchungen zur deutschen Literatur des Mittelalters 30), München 1970.
Tafel 1914 Siegmund Tafel: “Die vordere, bisher verlorene geglaubte Hälfte des Vossianische Ausonius-Kodex”, in Rheinisches Museum für Philologie N.F. 69 (1914) 630–641.
Tafel 1925 Siegmund Tafel (†): “The Lyons scriptorium”, in Lindsay 1925b, 40–70.
Tax 1991 Petrus Wilhelmus Tax: “Remigius of Auxerre’s Psalm commentary and the Matthew commentary attributed to him”, in Iogna-Prat e. a. 1991, 413–424.
Les temps mérovingiens 2016 Les temps mérovingiens. Trois siècles d’art et de culture (451–751) (exhibition catalogue), Paris 2016.
Terés i Tomàs 1991a Maria Rosa Terés [i Tomàs]: “L’escriptori de Sant Cugat del Vallès”, in Catalunya romànica 1991b, 189 sq.
Terés i Tomàs 1991b Maria Rosa Terés [i Tomàs]: “‘Libri Prophetarum, Machabeorum et Regum’ (Arxiu de la Corona d’Aragó, Ms. Sant Cugat 12)”, in Catalunya romànica 1991b, 191 sq. [with 3 figures (fol. 3r, 31r and 138v)].
Terés i Tomàs 1991c Maria Rosa Terés [i Tomàs]: “‘S. Augustinus. Homiliae in Evangelium Sti. Johannis’ (Arxiu de la Corona d’Aragó, Ms. Sant Cugat 21)”, in Catalunya romànica 1991b, 193–195 [with 5 figures (fol. 107r, 117v, 136v and 138v)].
Tessier 1994 Florence Tessier: La tradition manuscrite du traité de comput d’Helpéric d’Auxerre, Positions des Thèses de l’École Nationale des Chartes, Paris 1994.
Tessier 1943 Georges Tessier (ed.): Recueil des actes de Charles II le Chauve, roi de France 1: (840–860) (Chartes et diplômes relatifs à l’histoire de France 2, 1), Paris 1943.
Thesaurus 1985 Thesaurus. L’art als bisbats de Catalunya, 1000–1800 (exhibition catalogue), Barcelona 1985.
Théry 1931 Gabriel Théry: “Scot Érigène, traducteur de Denys”, in Archivum Latinitatis Medii Aevi 6 (1931) 185–278.
Théry 1932–1937 Gabriel Théry: Études Dionysiennes 1–2: Hilduin, traducteur de Denys (Études de philosophie médiévale 16), Paris 1932–1937.
Thiébaux 1998 Marcelle Thiébaux (ed./trad.): Dhuoda, Handbook for her warrior son. Liber manualis (Cambridge Medieval Classics 8), Cambridge 1998.
Thoma 1953 Herbert Thoma: “Althochdeutsche Glossen aus dem Britischen Museum”, in Beiträge zur Geschichte der deutschen Sprache und Literatur 75 (1953) 479.
Thomson 1969 Samuel Harrison Thomson: Latin bookhands of the later Middle Ages, 1100–1500, Cambridge 1969.
Thompson/Warner 1884 Edward Maunde Thompson/George Frederic Warner: Catalogue of ancient manuscripts in the British Museum 2: Latin, London 1884.
Thorndyke/Kibre 1963 Lynn Thorndyke/Pearl Kibre: A catalogue of incipits of mediaeval scientific writing in Latin (The Mediaeval Academy of America. Publication 29), Cambridge (Ma.) 21963.
Thulin 1911–1912 Carl [Olof] Thulin: “Zur Überlieferungsgeschichte des ‘Corpus agrimensorum’. Exzerptenhandschriften und Kompendien“, in Göteborgs Kungliga Vetenskaps- och Vitterhets-Samhälles handlingar IV 14–15 (1911–1912) 1–69.
Thulin 1913 Carl [Olof] Thulin (ed.): Corpus agrimensorum Romanorum 1: Opuscula agrimensorum veterum (Biblioteca Scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana), Leipzig 1913 [repr. Stuttgart 1971].
Thurot 1868 Charles Thurot: “Notices et extraits de divers manuscrits latins pour servir à l’histoire des doctrines grammaticales au Moyen Âge”, in Notices et extraits des manuscrits de la Bibliothèque Impériale et autres bibliothèques 22, 2 (1868) 1–592.
Tierney/Linehan 1980 Authority and power. Studies on medieval law and government presented to Walter Ullmann on his seventieth birthday, ed. by Brien Tierney/Peter Linehan, Cambridge 1980.
Tignolet 2023 Claire Tignolet: Théodulf d’Orléans (vers 760–821). Histoire et mémoire d’un évêque carolingien (Haut Moyen Âge 46), Turnhout 2023.
Tischler 2001 Matthias Martin Tischler: Einharts ‘Vita Karoli’. Studien zur Entstehung, Überlieferung und Rezeption 1–2 (MGH Schriften 48, 1–2), Hannover 2001.
Tischler 2002 Matthias Martin Tischler: “‘Ad vestigia S. Dominici …’. Eine neue Handschrift des ‘Exordium Cistercii’ und der ‘Summa Cartae Caritatis’ Kap. 1–3 in Burgo de Osma”, in Faventia 24, 2 (2002) 127–142.
Tischler 2005 Matthias Martin Tischler: Die Christus- und Engelweihe im Mittelalter. Texte, Bilder und Studien zu einem ekklesiologischen Erzählmotiv (Erudiri Sapientia. Studien zum Mittelalter und zu seiner Rezeptionsgeschichte 5), Berlin 2005.
Tischler 2006 Matthias Martin Tischler: “La réforme à travers l’écriture. Transmission du savoir historique et changement de mentalité historiographique entre le ixe et le xiie siècle à la lumière de quelques considérations de sociologie textuelle”, in Francia 33, 1 (2006) 131–140.
Tischler 2010 Matthias Martin Tischler: “Der doppelte Kontext. Neue Perspektiven für die Erforschung der karolingischen Annalistik”, in Corradini e. a. 2010, 17–28.
Tischler 2014a Matthias Martin Tischler: “Iberian translation-based chronicles, twelfth to thirteenth centuries. New sources for the Arabo-Latin translation movement in the Iberian Peninsula”, in Journal of Transcultural Medieval Studies 1 (2014) 175–218.
Tischler 2014b Matthias Martin Tischler: “Mensch und Gemeinschaft im Zeitalter der Ottonen. Die Bibel als anthropologische und soziale Orientierungsgröße zwischen dem späten 9. und frühen 11. Jahrhundert”, in Kleinjung/Albrecht 2014, 305–328 [with 1 figure].
Tischler 2018a Matthias Martin Tischler: “Pergamins plens de pols i pobles particulars. Nova recerca en matèria de manuscrits carolingis i d’història pública a la Catalunya del segle xxi”, in Zeitschrift für Katalanistik 31 (2018) 345–349 [with 1 figure].
Tischler 2018b Matthias Martin Tischler: “Supposed and true knowledge of the Qur’ān in early medieval Latin literature, eighth and ninth centuries”, in Journal of Transcultural Medieval Studies 5 (2018) 7–54.
Tischler 2019a Matthias Martin Tischler: “How Carolingian was early medieval Catalonia?”, in Greer e. a. 2019, 111–133.
Tischler 2019b Matthias Martin Tischler: “Using the Carolingian past in a society of transformation. The case of early medieval Septimania/Catalonia in the long tenth century (900–1050)”, in Medieval Worlds 10 (2019) 72–86.
Tischler 2020 Matthias Martin Tischler: “From disorder to order. The scientific challenges of early medieval Catalonia for twenty-first-century Medieval Studies”, in Breitenstein/Sonntag 2020, 93–140.
Tischler 2020–2021 Matthias Martin Tischler: “La transformació carolíngia de la Catalunya altmedieval”, in Arxiu de textos antics catalans 33 (2020–2021) 7–33.
Tischler 2022 Matthias Martin Tischler: “Knowledge transfer on the Carolingian periphery. The case of early medieval Catalonia”, in Jaspert 2022, 115–144.
Tischler/Vernet i Pons 2020a Matthias Martin Tischler/Eulàlia Vernet i Pons: “L’’Homiliari’ de Luculentius (marca hispànica catalana, ca. 900). Un tresor amagat de la cultura textual carolíngia”, in Misceŀlània litúrgica catalana 28 (2020) 67–95 [with 6 figures].
Tischler/Vernet i Pons 2020b Matthias Martin Tischler/Eulàlia Vernet i Pons: “An untapped treasure of Carolingian text culture. The Homiliary of Luculentius from the Spanish March (c. 900)”, in Revue d’histoire ecclésiastique 115 (2020) 715–729.
Tisset 1933 Pierre Tissset: L’abbaye de Gellone au Diocèse de Lodève des origines au xiiie siècle, Paris 1933 [repr. Millau 1992].
Tognella 1996–1997 Elena Tognella: La versione latina della Vita di Giovanni Elemosiniere ad opera di Anastasio Bibliotecario. Edizione critica, PhD Milano 1996–1997.
Tomás y Ávila 1958 Andrés Tomás [y] Ávila: “El necrologio de la catedral de Tarragona, obra del escribiente e iluminador Juan Mingarro”, in Boletín arqueológico 61–64 (1958) 91–96.
Toneatto 1982 Lucio Toneatto: “Note sulla tradizione del ‘Corpus Agrimensorum Romanorum’ 1: Contenuti e struttura dell’’Ars gromatica’ di Gisemundus (ix sec.)”, in Mélanges de l’École française de Rome. Moyen Age 94 (1982) 191–313.
Toneatto 1983 Lucio Toneatto: “Tradition manuscrite et éditions modernes du ‘Corpus agrimensorum Romanorum’”, in Clavel-Lévêque 1983, 21–50.
Toneatto 1994–1995 Lucio Toneatto: Codices artis mensoriae. I manoscritti degli antichi opuscoli latini d’agrimensura (vxix sec.) 1: Tradizione diretta. Il Medioevo (Università degli Studi di Trieste. Dipartimento di Scienze dell’Antichità. Testi, studi, strumenti 5, 1), Spoleto 1994; … 2: Tradizione diretta. L’Età moderna (… 5, 2), Spoleto 1994. … 3: Tradizione indiretta. Appendici, bibliografia, indici (… 5, 3), Spoleto 1995.
Toneatto 1996 Lucio Toneatto: “Modi della tradizione medievale dei gromatici latini. Rielaborazioni e selezioni di testi”, in Nicolet 1996, 199–237.
Torra i Miró 1997 Jordi Torra [i] Miró: “Els llibres litúrgics impresos de la Biblioteca de la Universitat de Barcelona”, in Misceŀlània litúrgica catalana 8 (1997) 179–195.
Torrent y Garriga 1893 Domingo Torrent y Garriga: Manlleu, croquis para su historia (Memòries d’Osona 2), Vich 1893 [repr. Vic 2006].
Torres y Amat 1836 Felix Torres [y] Amat: Memorias para ayudar á formar un Diccionario crítico de los escritores catalanes …, Barcelona 1836.
Traube 1888 Ludwig Traube: Karolingische Dichtungen. Ædelwulf. Alcuine. Angilbert. Rhythmen (Schriften zur germanischen Philologie 1), Berlin 1888 [repr. Norderstedt 2017].
Traube 1893 Ludwig Traube: “Computus Helperici”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 18 (1893) 71–105 [revised repr. in Traube 1920, 128–156].
Traube 1896 Ludwig Traube (ed.): MGH Poetae latini aevi Carolini 3, Berlin 1896.
Traube 1898 Ludwig Traube: Textgeschichte der Regula S. Benedicti (Abhandlungen der Könglich Bayerischen Akademie der Wissenschaften. III. Classe, 21, no 3), München 1898.
Traube 1920 Ludwig Traube (†): Vorlesungen und Abhandlungen 3: Kleine Schriften, ed. by Samuel Brandt, München 1920 [1965].
Tremp 1988 Ernst Tremp: Studien zu den Gesta Hludowici imperatoris des Trierer Chorbischofs Thegan (MGH Schriften 32), Hannover 1988.
Tremp 1995 Ernst Tremp (ed.): Theganus, Gesta Hludowici imperatoris. Astronomus, Vita Hludowici imperatoris (MGH Scriptores rerum Germanicarum 64), Hannover 1995.
Tremp/Schmuki 2010 Alkuin von York und die geistige Grundlegung Europas. Akten der Tagung vom 30. September bis zum 2. Oktober 2004 in der Stiftsbibliothek St. Gallen, ed. by Ernst Tremp/Karl Schmuki (Monasterium Sancti Galli 5), St. Gallen 2010.
Trésors carolingiens 2007 Trésors carolingiens. Livres manuscrits de Charlemagne à Charles le Chauve (exhibition catalogue), Paris 2007.
Tristano 2002 Caterina Tristano: “Periferia del mondo occidentale o centro della cultura mediterranea? Qualche considerazione sulla produzione di manoscritti nella penisola iberica altomedievale”, in Magistrale e. a. 2002, 137–167.
Tristano 2019 Frammenti di un discorso storico. Per una grammatica dell’aldilà del frammento, ed. by Caterina Tristano (Palaeographica 8. Studi 3), Spoleto 2019.
Tronzo 1994 Intellectual life at the court of Frederick II Hohenstaufen, ed. by William Tronzo (Studies in the History of Arts 44. Symposium Papers 24), Washington D.C. 1994.
Trump 2021 Dominik Trump: “Rezeptionsspuren in der Handschrift Paris, Bibliothèque nationale de France, lat. 4419 (Epitome monachi)”, in Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Romanistische Abteilung 138 (2021) 607–615.
Trump/Leyendecker 2025 Rechtshandschriften des frühen Mittelalters, ed. by Dominik Trump/Dominik Leyendecker (Quellen und Forschungen zum Recht im Mittelalter 15), Ostfildern 2025.
Turcan-Verkerk 2007 Anne-Marie Turcan-Verkerk: “Ouvrages des dames? À propos d’un catalogue du xie siècle jadis atribué à Notre-Dame de Paris”, in Scriptorium 61 (2007) 286–353 and plates 39–41.
Tuzzo 2002 Sabina Tuzzo (ed.): Paolo Diacono, Vita sancti Gregorii Magni (Centro di cultura medievale 11), Pisa 2002.
Twigge 1894 Robert [William] Twigge: “The mediæval service books of Aquitaine”, in The Dublin Review 115 (1894) 279–294.
Ubl 2017 Karl Ubl: Sinnstiftungen eines Rechtsbuchs. Die ‘Lex Salica’ im Frankenreich (Quellen und Forschungen zum Recht im Mittelalter 9), Ostfildern 2017.
Udina i Martorell 1985 Federico Udina [i] Martorell: “Gerberto y la cultura hispánica. Los manuscritos de Ripoll”, in Gerberto 1985, 35–50.
Udina i Martorell 1986 Federico Udina [i] Martorell: Guía histórica y descriptiva del Archivo de la Corona de Aragón, Madrid 1986.
Udina i Martorell 1991–1992 Symposium internacional sobre els orígens de Catalunya (segles viiixi) 1–2, ed. by Frederic Udina i Martorell (Memorias de la Real Academia de Buenas Letras de Barcelona 23–24), Barcelona 1991–1992.
Uhden 1931 Richard Uhden: “Specimen terrae, Ländermaße eines unbekannten Geographen aus dem 1. Jahrhundert n. Chr.”, in Petermanns geographische Mitteilungen 77 (1931) 128 sq.
Uhlfelder 1954 Myra L. Uhlfelder: De proprietate sermonum vel rerum. A study and critical edition of a set of verbal distinctions (Papers and Monographs of the American Academy in Rome 15), Rome 1954.
L’uomo antico e il cosmo 2001 L’uomo antico e il cosmo (Atti dei convegni lincei 171), Roma 2001.
L’uomo di fronte al mondo animale nell’Alto Medioevo 1985 L’uomo di fronte al mondo animale nell’Alto Medioevo 1–2 (Settimane di Studio del Centro Italiano di Studi sull’Alto Medioevo 31, 1–2), Spoleto 1985.
Valls i Taberner 1925a Ferran Valls i Taberner: “Les coleccions canóniques a Catalunya durant la época comtal (872–1162)”, in Festgabe Finke 1925, 43–51 [repr. in Valls i Taberner 1929b, 70–83; Valls-Taberner 1954, 96–106].
Valls i Taberner 1925b Ferran Valls i Taberner: “El ‘Liber iudicum popularis’ del jutge Homobonus de Barcelona”, in Anuario de historia del derecho español 2 (1925) 200–212 [repr. in Valls-Taberner 1954, 235–246].
Valls i Taberner 1929a Ferran Valls i Taberner: “L’autor de la ¨Lex Baiuvariorum (segle viii) era potser originari de la nostra terra?”, in La paraula cristiana 9 (1929) 31–34 [repr. in Valls-Taberner 1954, 276–280].
Valls i Taberner 1929b Ferran Valls [i] Taberner: Estudis d’història jurídica catalana, Barcelona 1929 [repr. Barcelona 1989].
Valls y Taberner 1931a Fernando Valls [y] Taberner: “Códices manuscritos de Ripoll”, in Revista de archivos, bibliotecas y museos 35 (1931) 5–17 and 139–175 [also separate: Madrid 1931; repr. Valls y Taberner 1991].
Valls i Taberner 1931b Ferran Valls i Taberner: “La primera dinastia vescomtal de Cardona”, in Estudis universitaris catalans 16 (1931) 112–136.
Valls-Taberner 1954 Fernando Valls-Taberner: Obras selectas 2: Estudios histórico-jurídicos, Madrid/Barcelona 1954.
Valls y Taberner 1991 Fernando Valls [y] Taberner: Códices manuscritos de Ripoll. El inventario de 1823 de Próspero de Bofarull, Barcelona 1991.
Valtorta 2006 Benedetta Valtorta: Clavis Scriptorum Latinorum Medii Aevi. Auctores Italiae (700–1000) (Edizione nazionale dei testi mediolatini 17. Serie I 10), Firenze 2006.
Van Acker 1986 Lieven Van Acker: “Quelques suggestions à propos du texte ‘Liber manualis’ de Dhuoda”, in Decreus/Deroux 1986, 319–327.
Vega y Rodríguez 1934 Ángel Custodio Vega [y Rodríguez]: “Un nuevo libro ‘inédito’ de San Isidoro de Sevilla”, in ABC, Madrid 17 mayo 1934, 6 sq,
Vega y Rodríguez 1949 Ángel Custodio Vega [y Rodríguez]: “El ‘Liber de variis quaestionibus’ no es de Félix de Urgel. Contestación a un artículo del P. José Madoz, S. J.”, in La Ciudad de Dios 161 (1949) 217–268.
Vega y Rodríguez 1966 Ángel Custodio Vega [y Rodríguez]: “El Prof. Doctor August Eduard Anspach. Semblanza literaria”, in Fernández y Catón 1966, 9–28.
Vega y Rodríguez/Anspach 1940 Ángel Custodio Vega [y Rodríguez]/August Eduard Anspach (ed.): S. Isidori Hispalensis episcopi Liber de variis quaestionibus adversus Iudaeos seu ceteros infideles vel plerosque haereticos iudaizantes ex utroque Testamento collectus (Scriptores Ecclesiastici Hispano-Latini Veteris et Medii Aevi 6–9), El Escorial 1940.
Vendrell y Peñaranda 1992 Manuela Vendrell [y] Peñaranda: “Estudio de los códices de la Biblioteca Nacional de París, ms. 8093, y de la Biblioteca Universitaria de Leiden, ms. Voss. F. 111”, in Helmantica 43 (1992) 147–201.
Vergés i Pons 2013 Oliver Vergés i Pons: “Urgell, focus cultural de la Catalunya medieval (segles viiixii)”, in Roda de Fortuna 2 (2013) 282–307 [with 2 figures].
Vergés i Pons 2015 Oliver Vergés [i] Pons: Urgell a la fi del primer miŀleni. Els anys del comte Ermengol i del bisbe Saŀla (980–1010) (Mots del cim 18), La Seu d’Urgell 2015.
Verheijen 1967 Luc [Martinus Johannes] Verheijen: La Règle de saint Augustin 1: Tradition manuscrite (Études augustiniennes), Paris 1967; 2: Recherches historiques (…), Paris 1967.
Verheijen 1980 Luc Martinus Johannes Verheijen: “La tradition manuscrite de l’Obiurgatio (Lettre CCXI, 1–4) d’Augustin et de la Regularis Informatio”, in Augustiniana 30 (1980) 5–9 [repr. under the title “La tradition manuscrite de l’‘Obiurgatio’ d’Augustin (ep. CCXI) et de la ‘Regularis Informatio’”, in Dummer 1987, 591–594].
Vernet 1956 André Vernet: “Un nouveau manuscrit du ‘Manuel’ de Dhuoda (Barcelone, Biblioteca central 569)”, in Bibliothèque de l’École des chartes 114 (1956) 18–44 and 1 plate [repr. in Vernet 1981, 100–128].
Vernet 1973 André Vernet: “La bibliothèque de la cathédrale de Narbonne au Moyen Âge”, in Narbonne. Archéologie et histoire 1973, 2, 169–177 [repr. in Vernet 1981, 491–499 and “Additions et corrections”, 673–676 no 27].
Vernet 1981 André Vernet: Études médiévales (Collection des études augustiniennes. Moyen Âge et temps modernes [61]), Paris 1981.
Vernet 1989 Histoire des bibliothèques françaises [1]: Les bibliothèques médiévales du vie siècle à 1530, ed. by André Vernet, Paris 1989.
Vettori 1749 Vincenzo Vettori: Inventarium omnium codicum manuscriptorum Graecorum et Latinorum Bibliothecae Vallicellianae ... 1–3, Roma 1749 [manuscript] [https://cataloghistorici.bdi.sbn.it/index.php].
Veyrenche 2009 Yannick Veyrenche: “‘Quia vos estis qui sanctorum patrum vitam probabilem renovatis …’. Naissance des chanoines réguliers, jusqu’à Urbain II”, in Parisse 2009, 29–69.
Veyrenche 2018 Yannick Veyrenche: Chanoines réguliers et sociétés méridionales. L’abbaye de Saint-Ruf et ses prieurés dans le sud-est de la France (xie–xive siècle) (Bibliotheca Victorina 25), Turnhout 2018.
Veyrenche 2023 Yannick Veyrenche: “La fondation de Saint-Ruf et les premières formes d’autoconscience du clergé régulier”, in Ardura/Melville 2023, 99–120 [with 2 figures].
Vezin 1974 Jean Vezin: Les ‘scriptoria’ d’Angers au xie siècle (Bibliothèque de l’École des Hautes Études. IVe Section – Sciences Historiques et Philologiques 322), Paris 1974.
Vian 2012 Paolo Vian: “Un apripista di Franz Ehrle. La lettera di Johann Bollig a Leone XIII sulla Biblioteca Vaticana (8 novembre 1879)”, in Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 2012, 535–568.
Vian 2022 Paolo Vian: “Una biblioteca in ‘abandon’. La Biblioteca Vaticana in un mémoire di Robert Devreese (1946)”, in Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae 2022, 599–620.
Vidier 1907 Alexandre Vidier: “Le manuscrit dit de la ‘Chronique de Saint-Victor de Marseille’”, in Bulletin de la Société nationale des antiquaires de France 51 (1907) 320 sq.
Vidier 1911 Alexandre Vidier: “La mappemonde de Théodulfe et la mappemonde de Ripoll (ixe–xie siècle)”, in Bulletin de géographie historique et descriptive (Comité des travaux historiques et scientifiques) 1911, 285–313 [with 1 plate] [also separate: Paris 1911].
Vidier 1965 Alexandre Vidier (†): L’historiographie à Saint-Benoît-sur-Loire et les miracles de saint Benoît, Paris 1965.
Vielliard 1964 Jeanne Vielliard: “Manuscrits de la Chartreuse de Villeneuve-lès-Avignon conservés à la Bibliothèque Vaticane (Barberini Lat. 56, 512, 575, 638, 659 et 690)”, in Mélanges Tisserant 1964, 7, 441–450.
de Vilanova i de Rosselló 1918–1920 Ramon de Vilanova i de Rosselló: “Notes historiques d’Ausona. Consagració de l’Iglésia de Brull”, in Butlletí del Centre Excursionista de Vich 3 (1918–1920) 39–43.
Vilar i Costa 1936 Joan Villar [!] [i Costa]: “L’‘Expositio Remigii super Matheum’ en el còd. 548 de la Biblioteca de Catalunya”, in Homenatge Rubió i Lluch 1936, 3, 263–281.
Villalba y Dávalos 1957 Amparo Villalba [y] Dávalos: “Flo[r]s sanctorum. Cod. 84 del Archivo Catedral de Valencia”, in Archivo de arte valenciano 28 (1957) 36–44 [with 4 figures].
Villanueva 1804 Jaime Villanueva: Viage literario á las iglesias de España 2, Madrid 1804.
Villanueva 1806a Jaime Villanueva: Viage literario á las iglesias de España 4, Madrid 1806.
Villanueva 1806b Jaime Villanueva: Viage literario á las iglesias de España 5, Madrid 1806.
Villanueva 1821a Jaime Villanueva: Viage literario á las iglesias de España 6: Viage á la Iglesia de Vique. Año 1806, Valencia 1821.
Villanueva 1821b Jaime Villanueva: Viage literario á las iglesias de España 7: Viage á la Iglesia de Vique. Año 1806, Valencia 1821.
Villanueva 1821c Jaime Villanueva: Viage literario á las iglesias de España 8: Viage á las Iglesias de Vique y de Solsona, 1806 y 1807, Valencia 1821.
Villanueva 1821d Jaime Villanueva: Viage literario á las iglesias de España 9: Viage a Solsona, Ager y Urgel, Madrid 1821.
Villanueva 1821e Jaime Villanueva: Viage literario á las iglesias de España 10: Viage á Urgel, Valencia 1821.
Villanueva 1850a Jaime Villanueva (†): Viage literario á las iglesias de España 11: Viage a Urgel, Madrid 1850.
Villanueva 1850b Jaime Villanueva (†): Viage literario á las iglesias de España 12: Viage á Urgel y á Gerona, Madrid 1850.
Villanueva 1850c Jaime Villanueva (†): Viage literario á las iglesias de España 13: Viage á Gerona, Madrid 1850.
Villanueva 1850d Jaime Villanueva (†): Viage literario á las iglesias de España 14: Viage á Gerona, Madrid 1850.
Villanueva 1851a Jaime Villanueva (†): Viage literario á las iglesias de España 15: Viage á Gerona y á Roda, Madrid 1851.
Villanueva 1851b Jaime Villanueva (†): Viage literario á las Iglesias de España 18: Viage á Barcelona, Madrid 1851.
Villanueva 1851c Jaime Villanueva (†): Viage literario á las iglesias de España 19: Viage á Barcelona y Tarragona, Madrid 1851.
Villanueva 1851d Jaime Villanueva: Viage literario á las iglesias de España 20: Viage á Tarragona, Madrid 1851.
Villanueva 1894 Jaime Villanueva (†): “Códices e incunables de la Catedral de Vich en 1806”, Boletín de la Real Academia de la Historia 25 (1894) 320–331.
XXVII Assemblea Intercomarcal d’Estudiosos 1989 XXVII Assemblea Intercomarcal d’Estudiosos, San[t ] Joan de les Abadesses, 23 i 24 octubre de 1982, San[t] Joan de les Abadesses/Barcelona 1989.
Vircillo Franklin 2013 Carmela Vircillo Franklin: “‘Ab Urbe in Franciam’. Local topographies and the papal tour in the 12th century ‘Liber pontificalis’ of Petrus Gulielmus”, in Acta ad Archaeologiam et Artium Historiam Pertinentia 26 N. S. 12 (2013) 71–90.
Visser 1996 Derk Visser: Apocalypse as utopian expectation (800–1500). The Apocalypse commentary of Berengaudus of Ferrières and the relationship between exegesis, liturgy and iconography (Studies in the History of Christian Thought 73), Leiden e. a. 1996.
Vives y Gatell 1961 José Vives [y] Gatell: “Oficio rítmico mariano en el leccionario de Solsona”, in Miscelánea Anglés 1958–1961, 2, 959–963.
Vives y Gatell/Fábrega y Grau 1949 José Vives [y] Gatell/Ángel Fábrega [y Grau]: “Calendarios hispánicos anteriores al siglo xiii”, in Hispania Sacra 2 (1949) 119–146 and 339–380.
Vogel e. a. 2020 Frankenreich – Testamente – Landesgeschichte. Festschrift für Brigitte Kasten zum 65. Geburtstag, ed. by Christian Vogel e. a. (Veröffentlichungen der Kommission für Saarländische Landesgeschichte 53), Saarbrücken 2020.
de Vogüé/Neufville 1971–1972 Adalbert de Vogüé/Jean Neufville (ed.): La Règle de saint Benoît 1–6 (SC 181–186), Paris 1971–1972.
Vones 2011 Ludwig Vones: “Schriftlichkeit in Katalonien. Karolingische Traditionen, fränkisch-kapetingische Modelle, päpstliche Einflüsse”, in Herbers/Fleisch 2011, 233–251.
Vones 2013 Ludwig Vones: “Bischofssitze als geistige Zentren eines katalanischen Kulturraumes im 10. Jahrhundert. Barcelona, Vic und Girona”, in Neuheuser 2013, 173–203.
Vones-Liebenstein 1996 Ursula Vones-Liebenstein: Saint-Ruf und Spanien. Studien zur Verbreitung und zum Wirken der Regularkanoniker von Saint-Ruf in Avignon auf der Iberischen Halbinsel (11. und 12. Jahrhundert) 1: Studien (Bibliotheca Victorina 6, 1), Paris/Turnhout 1996; ... 2 : Regesten und Anhang (... 6, 2), Paris/Turnhout 1996.
Vones-Liebenstein 1997 Ursula Vones-Liebenstein: “Katalonien zwischen Maurenherrschaft und Frankenreich. Probleme um die Ablösung westgotisch-mozarabischer Kirchenstrukturen”, in Berndt 1997, 2, 453–505.
Vones-Liebenstein 2002 Ursula Vones-Liebenstein: “Der Verband der Regularkanoniker von Saint-Ruf. Entstehung, Struktur und normative Grundlagen”, in Melville/Müller 2002, 49–103.
Vones-Liebenstein 2013 Ursula Vones-Liebenstein: “L’‘Expositio in regulam sancti Augustini’ et sa réception parmi les chanoines réguliers au xiie siècle”, in Berndt/Fédou 2013, 1, 215–235.
Vones-Liebenstein 2018 Ursula Vones-Liebenstein: “Das Manuale der Dhuoda. Ein Fürstenspiegel in Form des Briefes einer Mutter an ihren Sohn”, in Deswarte e. a. 2018, 273–286.
Vones-Liebenstein 2020 Ursula Vones-Liebenstein: “The customaries of Saint-Ruf”, in Pansters 2020, 155–191.
Vones-Liebenstein 2023a Ursula Vones-Liebenstein: “Between local tradition and external influences. The canons of the diocese of Vic up to the episcopate of Berengar Seniofred de Lluçà”, in Sureda i Jubany/Baró i Cabrera 2023, 173–199.
Vones-Liebenstein 2023b Ursula Vones-Liebenstein: “La Règle de saint Augustin. De l’absence à la pluralité”, in Ardura/Melville 2023, 121–142.
Vykoukal 1913 Ernest Vykoukal: “Les examens du clergé paroissial à l’époque carolingienne”, in Revue d’histoire ecclésiastique 14 (1913) 81–96.
van de Vyver 1935 André van de Vyver: “Les œuvres inédites d’Abbon de Fleury”, in Revue bénédictine 47 (1935) 125–169.
Wagner 1996 Anne Wagner: Gorze au xie siècle. Contribution à l’histoire du monachisme bénédictin dans l’Empire (Atelier de Recherche sur les Textes Médiévaux 1), Turnhout 1996.
Wagner 1999 Heinrich Wagner: “Zur Notitia de servitio monasteriorum von 819”, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 55 (1999) 417–438.
Waitz 1846 Georg Waitz: Das alte Recht der Salischen Franken. Eine Beilage zur Deutschen Verfassungsgeschichte, Kiel 1846.
Waitz 1876 Georg Waitz: “Formeln zu Gottesurtheilen”, in Forschungen zur deutschen Geschichte 16 (1876) 619–625.
Waitz 1878 Georg Waitz (ed.): Pauli Historia Langobardorum (MGH Scriptores rerum Germanicarum [48]), Hannover 1878.
Waitz 1881 Georg Waitz (ed.): “Chronicon Universale – 741, cum continuatione (Annalibus Maximinianis)”, in MGH Scriptores 13, Hannover 1881, 1–25.
Waitz 1887 Georg Waitz (ed.): “Vita Benedicti abbatis Anianensis et Indensis auctore Ardone”, in MGH Scriptores 15, 1, Hannover 1887, 198–220.
de Wailly 1838 Natalis de Wailly: Éléments de paléographique pour servir à l’étude des documents inédits sur l’histoire de France 2, Paris 1838.
Waldhoff 2003 Stephan Waldhoff: Alcuins Gebetbuch für Karl den Großen. Seine Rekonstruktion und seine Stellung in der frühmittelalterlichen Geschichte der ‘libelli precum‘ (Liturgiewissenschaftliche Quellen und Forschungen 89), Münster in Westfalen 2003.
Wallace-Hadrill 1960 John Michael Wallace-Hadrill (ed.): Fredegarii chronicorum liber quartus cum continuationibus. The Fourth Book of the Chronicle of Fredegar with its continuations (Medieval Classics), London 1960.
Wallach 1953 Luitpold Wallach (rec.): “Strecker 1951b”, in Speculum 28 (1953) 212–217.
Wallach 1958 Luitpold Wallach: “A manuscript of Tours with an Alcuinian ‘incipit’”, in The Harvard Theological Review 51 (1958) 255–261.
Wallach 1959 Luitpold Wallach: Alcuin and Charlemagne. Studies in Carolingian history and literature (Cornell Studies in Classical Philology 32), Ithaca (NY.) 1959 [repr. New York/London 1968].
Wallis 2021 Faith Wallis: “Mss/9605. An eleventh-century ‘science album’”, in Gras/Legaré 2021, 19–71.
Walther 1969 Hans Walther: Initia carminum ac versuum medii aevi posterioris Latinorum. Alphabetisches Verzeichnis der Versanfänge mittellateinischer Dichtungen (Carmina Medii Aevi Posterioris Latina 1, 1), Göttingen 21969.
Walz 1999 Dorothea Walz: Die historischen und philosophischen Handschriften der Codices Palatini Latini in der Vatikanischen Bibliothek (Cod. Pal. Lat. 921–1078) (Kataloge der Universitätsbibliothek Heidelberg 3), Wiesbaden 1999.
Wanley e. a. 1759–1763 Humfrey Wanley e. a.: A catalogue of the Harleian collection of manuscripts ... preserved in the British Museum 1–2, London 1759–1763.
Ward 1883 Harry Leigh Douglas Ward: Catalogue of Romances in the Department of Manuscripts in the British Museum 1, London 1883.
Warntjes 2020 Immo Warntjes: “The lost fragment of Claudius of Turin’s Chronicle rediscovered, and the relation between Paris BnF lat. 5001 and lat. 7400B”, in Filologia mediolatina 27 (2020) 383–392.
Warntjes/Ó Cróinín 2017 Late antique calendrical thought and its reception in the early Middle Ages. Proceedings from the 3rd International Conference on the Science of Computus in Ireland and Europe, Galway, 16–18 July 2010, ed. by Immo Warntjes/Dáibhí Ó Cróinín (Studia Traditionis Theologiae 26), Turnhout 2017.
Watson 1979 Andrew George Watson: Catalogue of dated and datable manuscripts c. 700–1600 in the Department of Manuscripts, The British Library 1: The text, London 1979; ... 2: The plates, London 1979.
Wattenbach 1873–1874 Wilhelm Wattenbach: Deutschlands Geschichtsquellen im Mittelalter bis zur Mitte des dreizehnten Jahrhunderts 1–2, Berlin 31873–1874.
Wattenbach 1875 Wilhelm Wattenbach: Das Schriftwesen im Mittelalter, Leipzig 21875.
Wattenbach 1883 Wilhelm Wattenbach: “Die Handschriften der Hamiltonschen Sammlung”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 8 (1883) 327–346.
Wattenbach e. a. 1953 Wilhelm Wattenbach (†) e. a.: Deutschlands Geschichtsquellen im Mittelalter. Vorzeit und Karolinger 2: Die Karolinger vom Anfang des 8. Jahrhunderts bis zum Tode Karls des Großen, Weimar 1953.
Wattenbach e. a. 1957 Wilhelm Wattenbach (†) e. a.: Deutschlands Geschichtsquellen im Mittelalter. Vorzeit und Karolinger 3: Die Karolinger vom Tode Karls des Großen bis zum Vertrag von Verdun, Weimar 1957.
Weber 1960 Robert Weber: “Édition princeps et tradition manuscrite du commentaire d’Ambroise Autpert sur l’Apocalypse”, in Revue bénédictine 70 (1960) 526–539.
Weaver 1981 Essays on the music of J. S. Bach and other divers subjects. A tribute to Gerhard Herz, ed. by Robert Lamar Weaver, Louisville (Ky.) 1981.
Weber 1975 Robert Weber (ed.): Ambrosii Autperti Opera 1: Expositionis in Apocalypsin libri I–V (CChr.CM 27), Turnhout 1975; … 2: Expositionis in Apocalypsin libri VI–X (… 27 A), Turnhout 1975.
Weber 1976 Robert Weber: “Les sermons d’Ambroise Autpert”, in Revue bénédictine 86 (1976) 321–327.
Weber 1979 Robert Weber (ed.): Ambrosii Autperti Opera 3: Vita sanctorum patrum Paldonis, Tatonis et Tasonis. Libellus de conflictu vitiorum atque virtutum. Oratio contra septem vitia. Sermo de cupiditate. Sermo in purificatione sanctae Mariae. Homilia de transfiguratione Domini. Sermo de adsumptione sanctae Mariae (CChr.CM 27 B), Turnhout 1979.
Weisweiler 1953 Heinrich Weisweiler: “Das frühe Marienbild der Westkirche unter dem Einfluß des Dogmas von Chalcedon”, in Scholastik. Vierteljahresschrift für Theologie und Philosophie 28 (1953) 504–525.
Werminghoff 1899 Albert Werminghoff: “Verzeichnis der Akten fränkischer Synoden von 742–843”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 24 (1899) 457–502.
Werminghoff 1901a Albert Werminghoff: “Reise nach Frankreich und Belgien im Frühjahr 1899”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 26 (1901) 9–35.
Werminghoff 1901b Albert Werminghoff: “Verzeichnis der Akten fränkischer Synoden von 843–918”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 26 (1901) 607–678.
Werminghoff 1902a Albert Werminghoff: “Die Beschlüsse des Aachener Concils im Jahre 816”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 27 (1902) 605–675.
Werminghoff 1902b Albert Werminghoff: “Reise nach Italien im Jahre 1901”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 27 (1902) 565–604.
Werminghoff 1906 Albert Werminghoff (ed.): MGH Concilia aevi Carolini 1, 1, Hannover/Leipzig 1906.
Werminghoff 1908 Albert Werminghoff (ed.): MGH Concilia aevi Carolini 1, 2, Hannover/Leipzig 1908.
Werner 1986 Karl Ferdinand Werner: “Un poème contemporain consacré à la mémoire de Richard le Justicier”, in Annales de Bourgogne 58 (1986) 75–77.
Westerbergh 1957a Ulla Westerbergh: Beneventan ninth-century poetry (Acta Universitatis Stockholmeniensis. Studia Latina Stockholmiensia 4), Stockholm 1957.
Westerbergh 1957b Ulla Westerbergh (ed.): “The so-called Martyrologium Erchemperti”, in Westerbergh 1957a, 74–87.
Wich-Reif 2001 Claudia Wich-Reif: Studien zur Textglossarüberlieferung. Mit Untersuchungen zu den Handschriften St. Gallen, Stiftsbibliothek 292 und Karlsruhe, Badische Landesbibliothek St. Peter perg. 87 (Germanistische Bibliothek 8), Heidelberg 2001.
Wickersheimer 1966 Ernest Wickersheimer: Les manuscrits latins de médecine du haut Moyen Âge dans les bibliothèques de France (Documents, études et répertoires 11), Paris 1966.
Wiegand 1897 Friedrich Wiegand: Das Homiliarium Karls des Grossen auf seine ursprüngliche Gestalt hin untersucht (Studien zur Geschichte der Theologie und Kirche 1, 2), Leipzig 1897.
Wieser e. a. 2020 Cultures of eschatology 1: Empires and scriptural authorities in medieval Christian, Islamic and Buddhist Communities; 2: Time, death and afterlife in medieval Christian, Islamic and Buddhist communities, ed. by Veronika Wieser e. a. (Cultural History of Apocalyptic Thought 3), Berlin/Boston 2020.
Williams 1967 Schafer Williams: “Pseudo-Isidore from the manuscripts”, in The Catholic Historical Review 53 (1967) 58–66.
Williams 1971 Schafer Williams: Codices Pseudo-Isidoriani. A palaeographico-historical study (Monumenta Iuris Canonici. Series C: Subsidia 3), New York (NY.) 1971.
Willjung 1991 Harald Willjung: “Zur Überlieferung der Epistola de processione Spiritus sancti Smaragds von Saint-Mihiel“, in Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 47 (1991) 161–166.
Willjung 1998 Harald Willjung (ed.): MGH Concilia 2, Suppl. 2, Hannover 1998.
Willjung 2000 Harald Willjung: Studien zum Libellus de processione spiritus sancti aus der Karolingerzeit. Festgabe für Hubert Mordek zu seinem dreißigjährigen Doktorjubiläum 1999 (Geschichtswissenschaft 48), Herbolzheim 2000.
Wilmanns 1868 August Wilmanns: “Der Katalog der Lorscher Klosterbibliothek aus dem zehnten Jahrhundert”, in Rheinisches Museum für Philologie N. F. 23 (1868) 385–410.
Wilmanns 1869 August Wilmanns: “Placidus, Papias und andere lateinische Glossare”, in Rheinisches Museum für Philologie N. F. 24 (1869) 362–382.
Wilmart 1922a André Wilmart: “Lettres de l’époque carolingienne”, in Revue bénédictine 34 (1922) 234–245.
Wilmart 1922b André Wilmart: “Un livret bénédictin composé à Gellone au commencement du ixe siècle”, in Revue Mabillon 12 (1922) 119–133.
Wilmart 1922c André Wilmart: “Smaragde et le Psautier”, in Revue biblique 31 (1922) 350–359.
Wilmart 1923 André Wilmart: “Une homélie de Sedatus évêque de Nimes pour la nativité de Notre-Seigneur”, in Revue bénédictine 35 (1923) 5–16.
Wilmart 1926a André Wilmart: “La collection de Bède le Vénérable sur l’Apôtre”, in Revue bénédictine 38 (1926) 16–52.
Wilmart 1926b André Wilmart: “Sommaire de l’exposition de Florus sur les épîtres”, in Revue bénédictine 38 (1926) 205–216.
Wilmart 1928 André Wilmart: “La lettre philosophique d’Almanne et son contexte littéraire”, in Archives d’histoire doctrinale et littéraire du Moyen Âge 3 (1928) 285–320 and 451.
Wilmart 1930 André Wilmart: “Un nouveau témoin de l’écriture ‘ab’ de Corbie”, in Revue bénédictine 42 (1930) 269–272.
Wilmart 1933a André Wilmart: Analecta Reginensia. Extraits des manuscrits latins de la reine Christine conservés au Vatican (Studi e testi 59), Città del Vaticano 1933.
Wilmart 1933b André Wilmart: “La composition de la petite chronique de Marseille jusqu’au debut du xiiie siècle (Regin. Lat. 123)”, in Revue bénédictine 45 (1933) 142–159.
Wilmart 1933c André Wilmart: “Un florilège carolingien sur le symbolisme des cérémonies du baptême, avec un Appendice sur la lettre de Jean Diacre”, in Wilmart 1933a, 153–179.
Wilmart 1934 André Wilmart: “Un témoin anglo-saxon du calendrier métrique d’York”, in Revue bénédictine 46 (1934) 41–69.
Wilmart 1937 André Wilmart: Codices Reginenses latini 1: Codices 1–250, Città del Vaticano 1937.
Wilmart 1940 André Wilmart: “Mètres et rythmes carolingiens”, in Archivum Latinitatis Medii Aevi 15 (1940) 195–211.
Wilmart 1945 André Wilmart (†): Codices Reginenses latini 2: Codices 251–500, Città del Vaticano 1945.
Wilmart 1947 André Wilmart (†): “Une catéchèse baptismale du ixe siècle”, in Revue bénédictine 57 (1947) 196–200.
von Winterfeld 1899 Paul von Winterfeld (ed.): MGH Poetae latini aevi Carolini 4, 1, Berlin 1899.
von Winterfeld 1900a Paul von Winterfeld: “De Germanici codicibus”, in Festschrift Vahlen 1900, 391–407.
von Winterfeld 1900b Paul von Winterfeld: “Zur Geschichte der rhythmischen Dichtung”, in Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde 25 (1900) 379–407.
Winzer 1988 Ulrich Winzer: S. Gilles. Studien zum Rechtsstatus und Beziehungsnetz einer Abtei im Spiegel ihrer Memorialüberlieferung (Münstersche Mittelalter-Schriften 59), München 1988.
Witters 1975 Willibrord Witters: “Smaragde au Moyen Âge. La diffusion de ses écrits d’après la tradition manuscrite”, in Louis 1975, 361–376.
Winandy 1950 Jacques Winandy: “L’œuvre littéraire d’Ambroise Autpert”, in Revue bénédictine 60 (1950) 93–119.
Winandy 1953 Jacques Winandy: Ambroise Autpert. Moine et théologien (Tradition monastique), Paris 1953.
Wright 1972 Cyril Ernest Wright: Fontes Harleiani. A study of the sources of the Harleian collection of manuscripts preserved in the Department of Manuscripts in the British Museum (British Museum Bicentenary Publications), London 1972.
Wright 1976 Cyrill Ernest Wright: “Manuscripts of Italian provenance in the Harleian collection in the British Museum. Their sources, associations and channels of acquisition”, in Clough 1976, 462–484.
Yarza y Luaces 1990 Joaquín Yarza [y] Luaces: “La miniatura románica en España. Estado de la cuestión“, in Anuario del Departamento de Historia y Teoría del Arte 2 (1990) 9–25.
Yarza y Luaces 2007 La miniatura medieval en la península Ibérica, ed. by José Joaquín Yarza [y] Luaces (Medievalia 1), Murcia 2007.
Yarza y Luaces/Español i Bertran 1987–1988 Actas del Vo Congreso español de historia del arte, Barcelona, 29 de octubre al 3 de noviembre de 1984 1–2, ed. by Joaquin Yarza [y Luaces]/Francesca Español [i Bertran], Barcelona 1987–1988.
Yarza y Urquiola 2007 Valeriano Yarza [y] Urquiola: “I. Introducción y estudio”, in idem (ed.): Ildefonsi Toletani episcopi ‘De virginitate sanctae Mariae’. ‘De cognitione baptismi’, ‘De itinere deserti’ … (CChr.SL 114 A), Turnhout 2007, 21–144.
Yela y Utrilla 1932 Juan Francisco Yela [y] Utrilla (ed.): El Cartulario de Roda. Transcripción (Estudios históricos 1), Lérida 1932.
Zanichelli 2012 Giuseppa Z. Zanichelli: “Strategie communicative dei manoscritti scientifici. Illustrazione e autolegittimazione”, in de Gregorio/Galante 2012, 1–18.
Zanichelli 2019a I codici miniati del Museo Diocesano ‘San Matteo’ di Salerno, ed. by Giuseppa Z. Zanichelli (Studi e ricerche di storia dell’arte 2), Battipaglia 2019.
Zanichelli 2019b Giuseppa Z. Zanichelli: “I codici miniati del Museo Diocesano di Salerno”, in Zanichelli 2019a, 11–89.
Zapke 1993 Susana Zapke: “Manuscritos litúrgicos de la diócesis de Jaca-Huesca fuera de Aragón”, in Signos 1993, 133–135.
Zapke 2007a Hispania Vetus. Manuscritos litúrgico-musicales de los orígines visigóticos a la transición francoromana (siglos ixxii), ed. by Susana Zapke, Bilbao 2007.
Zapke 2007b Susana Zapke: “Introduction”, in Zapke 2007a, 23–39.
Zapke 2007c Susana Zapke: “Notations systems in the Iberian Peninsula. From Spanish notations to Aquitanian notation (9th–12th centuries)”, in Zapke 2007a, 189–243.
Zapke 2007d Susana Zapke: “Sancti Gregorii Magni dialogorum libri IV, Vita Sanctae, [!] Euphrosynae”, in Zapke 2007a, 368 sq. [with 2 figures].
Zechiel-Eckes 1992 Klaus Zechiel-Eckes: Die Concordia canonum des Cresconius. Studien und Edition 1–2 (Freiburger Beiträge zur mittelalterlichen Geschichte. Studien und Texte 5), Frankfurt am Main e. a. 1992.
Zechiel-Eckes 1996 Klaus Zechiel-Eckes: “Florus von Lyon, Amalarius von Metz und der Traktat über die Bischofswahl. Mit einer kritischen Edition des sog. ‘Liber de electionibus episcoporum‘”, in Revue bénédictine 106 (1996) 109–133.
Zechiel-Eckes 1999 Klaus Zechiel-Eckes: Florus von Lyon als Kirchenpolitiker und Publizist. Studien zur Persönlichkeit eines karolingischen ‘Intellektuellen‘ am Beispiel der Auseinandersetzung mit Amalarius (835–838) und des Prädestinationsstreits (851–855) (Quellen und Forschungen zum Recht im Mittelalter 8), Stuttgart 1999.
Zechiel-Eckes 2002 Klaus Zechiel-Eckes: “Auf Pseudoisidors Spur. Oder: Versuch, einen dichten Schleier zu lüften”, in Hartmann/Schmitz 2002, 1–28 [with 2 figures].
Zelzer 1978 Klaus Zelzer: “Zur Stellung des textus receptus und des interpolierten Textes in der Textgeschichte der Regula S. Benedicti”, in Revue bénédictine 88 (1978) 205–246.
Zelzer 2004 Klaus Zelzer: “Regulae monachorum”, in Chiesa/Castaldi 2004, 364–393.
Zeumer 1886 Karl Zeumer (ed.): MGH Formulae Merowingici et Karolini aevi, Hannover 1886.
Ziemann 2008 Daniel Ziemann: “Ein kirchenrechtliches Erfolgsmodell – die ‘Collectio Dacheriana‘ im Frankenreich anhand der Dom-Hs. 122”, in Finger 2008, 231–248 [with 2 figures].
Zimmermann 1968 Herman Lee Zimmermann (ed.): A critical text. Alcuin’s Disputatio de rhetorica et de virtutibus Sapientissimi Regis Karoli et Albini Magistri, PhD St. Louis 1968.
Zimmermann 1973 Michel Zimmermann: “L’usage du droit wisigothique en Catalogne du ixe au xiie siècle. Approches d’une signification culturelle”, in Mélanges de la Casa de Velázquez 9 (1973) 233–281.
Zimmermann 1977 Michel Zimmermann: “Le monde d’un catalan au xe siècle. Analyse d’une compilation isidorienne”, in Guénée 1977, 45–78.
Zimmermann 1981 Harald Zimmermann: Das Papsttum im Mittelalter. Eine Papstgeschichte im Spiegel der Historiographie. Mit einem Verzeichnis der Päpste vom 4. bis zum 15. Jahrhundert (Uni-Taschenbücher 1151), Stuttgart 1981.
Zimmermann 1982 Michel Zimmermann: “Un formulaire du xe siècle conservé à Ripoll”, in Faventia 4, 2 (1982) 25–86.
Zimmermann 1983 Michel Zimmermann: “Aux origines de la Catalogne. Géographie politique et affirmation nationale”, in Le Moyen Âge 89 (1983) 5–40.
Zimmermann 1989 Michel Zimmermann: En els orígens de Catalunya. Emancipació política i afirmació cultural (Edicions 62), Barcelona 1989.
Zimmermann 1999 Michel Zimmermann: “El paper de Ripoll en la creació d’una història nacional catalana”, in Miquel i Vives/Sala i Albareda 1999, 252–273 [with 15 figures].
Zimmermann 2003 Michel Zimmermann: Écrire et lire en Catalogne (ixe–xiie siècle) 1–2 (Bibliothèque de la Casa de Velázquez 23, 1–2), Madrid 2003.
Zimmermann 2012 Michel Zimmermann: “La souveraineté des comtes de Barcelona. Une royauté par défaut (xe–xie siècles)”, in Coumert e. a. 2012, 111–140.
Zuckerman 1972 Arthur J. Zuckerman: A Jewish princedom in feudal France 768–900 (Columbia University Studies in Jewish History, Culture and Institutions 2), New York 1972.
Zumkeller 1961 Adolar Zumkeller: “Zur handschriftlichen Überlieferung und ursprünglichen Textgestalt der Augustinusregel (aus dem Nachlass des P. Dr. Winfried Hümpfner OESA)”, in Augustiniana 11 (1961) 425–433.
Zurli 2018 Il codice Salmasiano (Par. Lat. 10318). I suoi testi, le sue immagini. Atti del Seminario internazionale, Perugia, 15 marzo 2018, ed. by Loriano Zurli, Perugia 2018.
Zweiter Bericht über die Denkmäler Deutscher Kunst 1912 Zweiter Bericht über die Denkmäler Deutscher Kunst, Berlin 1912 [repr. Berlin/Boston 2017].